Trump’ın gayesindeki zımnî tesis! İran’ın ‘dokunulmaz’ kalesi: Sebep amaçta?

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Kazma Dağı’ndaki yeraltı nükleer tesisine yönelik muhtemel bir atak tehdidi, Washington ile Tahran arasındaki tansiyonu yine yükseltti. İran, ABD’nin nükleer tesislerine yönelik rastgele bir operasyonu “savaşın genişlemesi” olarak değerlendireceğini açıklarken, uzmanlar yüzlerce metre derinliğe inşa edilen tesisin muhtemel bir taarruz için kuvvetli bir gaye olduğunu belirtiyor.

TRUMP: “ÇOK YAKINDA SALDIRMAMIZ ÇOK MUHTEMEL”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın orta bölümlerinde bulunan ve nükleer faaliyetlerle irtibatlı olduğu tez edilen Kazma Dağı’ndaki tesise yönelik açıklamalarda bulundu.

Trump, 21 Temmuz’da yaptığı açıklamada, “O bölgeye çok yakında saldırmamız çok olası. Ve bu hususta yapabilecekleri muhakkak hiçbir şey yok” sözlerini kullendi.

Trump’ın açıklamaları sonrası İran’dan sert reaksiyon geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Karargahı tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin İran’ın nükleer ve öteki hassas tesislerine yönelik rastgele bir saldırısının “savaşın genişlemesi” manasına geleceği belirtildi.

Açıklamada, “Böyle bir taarruz durumunda ABD’nin yanı sıra müttefiklerinin ve destekçilerinin tüm varlıkları, İran’ın güçlü bir saldırısının maksadı haline gelecektir” sözlerine yer verildi.

KAZMA DAĞI’NDAKİ GİZLİ TESİSİN ÖZELLİKLERİ

İran’da “Kuh-e Kolang Gaz La” olarak bilinen Kazma Dağı, daha evvel ABD ve İsrail tarafından amaç alınan Natanz Nükleer Tesisi’nin yaklaşık 1,6-2 kilometre güneyinde bulunuyor.

Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü’ne (ISIS) nazaran tesis, dağın en az 100 metre altında yer alıyor. “Kolang” sözünün “kazma” yahut “çapa” manasına gelmesi sebebiyle bölge “Kazma Dağı” olarak anılıyor.

İran, tesisin inşasına 2020 yılında başladı. Tahran idaresi o devirde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA), tesisin gelecekte nükleer yakıt üretiminde kullanılan santrifüjlerin montajında kullanılacağını bildirdi.

Ancak tesis büyük ölçüde kapalılığını koruyor. Kamuoyuna açık bir plan bulunmazken, uzmanlar tesis hakkındaki bilgilerin büyük kısmını uydu imgelerini tahlil ederek elde ediyor.

ISIS’in raporlarına nazaran uydu imajlarında tesis etrafında çok sayıda tünel kompleksi, geniş güvenlik tedbirleri ve hava ataklarına karşı güçlendirilmiş beton girişler bulunuyor.

Uzmanlar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ataklarının akabinde tesisin birtakım girişlerinde güçlendirme çalışmaları yapıldığını, doğu tünel girişlerinden ikisinin araç erişimini zorlaştırmak hedefiyle kısmen toprakla doldurulduğunu belirtiyor.

İRAN URANYUM STOKLARINI BURAYA MI TAŞIDI?

İsrail istihbaratının, İran’ın Haziran 2025’teki akınların akabinde zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir kısmını ve gelişmiş santrifüjlerini Kazma Dağı’na taşıdığına inandığı öne sürüldü.

CNN International’a konuşan İsrailli bir kaynağa nazaran, Tahran’ın nükleer kapasitesinin kıymetli ögelerini daha korunaklı hale getirmek için bu tesisi kullanmaya başladığı bedellendiriliyor.

12 gün süren savaş sırasında İsrail, İran’ın Natanz, İsfahan ve Fordow’daki üç kıymetli nükleer tesisini amaç almış, nükleer araştırma alanında çalışan çok sayıda üst seviye bilim insanı öldürülmüştü.

ABD ise savaşın son kademesinde çatışmaya dahil olarak birebir tesisleri daha güçlü bombalarla vurmuştu. Trump akınların akabinde İran’ın nükleer kapasitesinin “ortadan kaldırıldığını” savunmuştu.

Ancak ABD ve İsrail’in Kazma Dağı tesisine rastgele bir hücum düzenlemediği belirtilirken, daha sonra yapılan değerlendirmelerde İran’ın nükleer programının büsbütün yok olmadığı, birtakım ögelerinin varlığını sürdürdüğü tabir edilmişti.

ABD ve İsrail’in temel amaçlarından birinin ise İran’ın yaklaşık 454 kilogram düzeyine ulaştığı belirtilen yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ortadan kaldırmak yahut denetim altına almak olduğu aktarılıyor.

İRAN: “İDDİALAR ASILSIZ”

İran idaresi ise Kazma Dağı’nda nükleer silah faaliyetleri yürütüldüğü yönündeki tezleri reddediyor.

Temmuz ayının başlarında Tahran’daki üst seviye bir güvenlik kaynağı CNN’e yaptığı açıklamada, Kazma Dağı’nda nükleer faaliyet bulunduğu tezlerinin “asılsız” olduğunu söyledi.

İran, nükleer programının sadece barışçıl gayelerle yürütüldüğünü ve güç gereksinimini karşılamak için kullanıldığını savunuyor.