ABD istihbaratında kritik soru: CIA amaçlarını Rusya mı belirledi?

Reuters’a konuşan ve ABD istihbarat değerlendirmeleri hakkında bilgi sahibi olan dört kaynak, hücumların isabet oranı ve tesirinin yanı sıra Rusya’nın İran’a sağladığı daha geniş kapsamlı teknik takviyenin muhtemel bir iş birliğine işaret ettiğini söyledi.

Rusya’nın İran’ın Körfez’deki ABD gayelerine yönelik ataklarına hedefleme ve teknik dayanak sağladığı daha evvel basına yansımış, bu takviye ABD’li yetkililer tarafından da kabul edilmişti. Fakat CIA tesislerine düzenlenen akınlarda Moskova’nın muhtemel rolünün ayrıyeten incelendiği bilgisi daha evvel açıklanmamıştı.

EN AZ İKİ CIA NOKTASI VURULDU

Mart ayında en az iki CIA noktasının vurulduğu bildirildi. Bunlardan birinin, Riyad’daki ABD Büyükelçiliği bünyesinde bulunan CIA istasyonu; oburunun ise Irak’ın doğusunda yer alan farklı bir tesis olduğu belirtildi.

Bazı kaynaklar daha fazla CIA noktasının da vurulduğunu öne sürerken, tesislerin sayısı ve pozisyonları açıklanmadı. Bir kaynak atağa uğrayan noktaların sayısını “birden fazla, bir düzineden az” halinde tabir etti.

Batılı bir istihbarat kuruluşuna ilişkin kurum içi değerlendirmede, Rusya’nın bölgedeki CIA tesislerinin maksat alınmasında muhtemelen rol oynadığı sonucuna varıldığı kaydedildi.

Körfez’de vazife yapan ve istihbarat raporları hakkında bilgilendirilen iki Batılı yetkiliye nazaran Riyad’daki atakta, Rusya tarafından geliştirildiği bedellendirilen iki İran üretimi Shahed dronu kullanıldı. Teze nazaran birinci dron büyükelçilik binasının dış cephesindeki savunmasız bir noktada delik açtı, ikinci dron ise bu açıklıktan içeri girerek infilak etti. Hücumda ölen yahut yaralanan olmadığı bildirildi.

KOMETA-M SİSTEMİ İDDİASI

Kaynaklar, Rusya’nın İran’a ilişkin Shahed dronlarının maksada ulaşma yeteneğini geliştirmesine yardım ettiğini belirtti. Moskova’nın, Shahed-136’ların isabet oranını artırmak hedefiyle İran’a “Kometa-M” isimli uydu navigasyon sistemi sağladığı öne sürüldü.

Uzmanlara nazaran Kometa-M, İran’ın ürettiği sistemlerden daha hassas çalışıyor ve elektronik karıştırmaya karşı daha güçlü. Rusya’nın sistemi İran’a verdiği argümanını birinci olarak mart ayında The Wall Street Journal gündeme getirmişti. Kremlin ise haberi “sahte” olarak nitelendirerek reddetmişti.

Rusya’nın hassas CIA noktalarının maksat alınmasına direkt yardım ettiğinin belirlenmesi, Moskova’nın ABD operasyonlarını sekteye uğratmak için İran’a daha ileri seviyede dayanak vermeye hazır olduğu manasına gelebilir.

Rusya’nın İran’a gaye bilgisi sağladığına yönelik tasalar, İran’ın Ürdün’deki bir ABD hava üssünde askerî barakaları balistik füzelerle vurması ve iki askerin hayatını kaybetmesinin akabinde daha da arttı.

KESİN SONUCA ULAŞILMADI

Bununla birlikte ABD istihbaratında Rusya’nın rolüne ait kuşkuların sürdüğü belirtildi. Kimi kaynaklar, İran’ın direkt CIA istasyonunu değil ABD Büyükelçiliğini hedeflemiş ve istasyonun tesadüfen vurulmuş olabileceği ihtimaline dikkat çekti.

Bazı analistler ise Rusya dışında çok az ülkenin CIA tesislerine ait böylesine hassas maksat bilgilerini elde etme kapasitesine ve bunları ABD’ye karşı kullanma isteğine sahip olduğu görüşünde.

Eski CIA istasyon şefi Daniel Hoffman, Moskova ile Tahran arasındaki stratejik iştirak dikkate alındığında Rusya’nın İran’a CIA tesislerini hedeflemesi için yardım etmesinin şaşırtan olmayacağını söyledi. Hoffman, iki ülkenin kendi nüfuz alanlarında ABD tesirini azaltma konusunda ortak çıkarlara sahip olduğunu belirtti.

CIA mevzuya ait yorum yapmazken İran’ın Birleşmiş Milletler Temsilciliği, Rusya Savunma Bakanlığı ve Suudi Arabistan idaresi de açıklama taleplerine karşılık vermedi.