Trump: Şi ile şahane mutabakatlara vardık

ABD Başkanı Donald Trump, 3 günlük Çin seyahati sonrası ülkesine dönüşü sırasında uçakta gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Ziyaretinin mükemmel geçtiğini belirten Trump, “İnanılmaz bir vakit dilimiydi. Lider Şi inanılmaz bir başkan. Yeterli anlaştık ve 200’ü Boeing’den olmak üzere 750 uçaklık taahhüdün de ortalarında bulunduğu kusursuz ticaret mutabakatlarına vardık. Şayet birinci 200 uçakta âlâ bir iş çıkarırlarsa, ki o denli olacağına eminim, bu şimdiye kadarki açık orta en büyük sipariş olacak. Bu mutabakata General Electric’ten alınacak uçak motorları da dahil. Yaklaşık 400-450 uçak motoru, 200 uçak ve düzgün iş çıkarılması halinde 750 uçağa kadar çıkabilecek bir taahhüt kelam konusu” tabirlerini kullandı.

“İRAN, NÜKLEER PROGRAMINI 20 YIL BOYUNCA ASKIYA ALMALI”

Bir soru üzerine İran’ın savaşı bitirmeye yönelik son teklifi hakkında konuşan Trump, teklifin birinci cümlesini “kabul edilemez” olarak niteledi. Bunun ne olduğu konusunda detay vermeyen ABD Başkanı, “İran, nükleer programını 20 yıl boyunca askıya almalı ve bu gerçek taahhüt olmalı” değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın bu mühlet zarfında hiçbir nükleer faaliyette bulunmayacağını garanti etmesi gerektiğini belirten Donald Trump, “Nükleer kalıntıları ellerinden çıkaramayacaklarını, zira gerekli teknolojiye sahip olmadıklarını söylediler. Bu tıp araçlara sahip değiller. Bana direkt bunu temizleyebilecek tek ülkenin Çin yahut ABD olduğunu söylediler. Gerekli ekipmana sahip tek ülkeler biziz. Bana, ‘Haklıydınız. Bu tam bir imha işlemi’ dediler. Başta buna razı oldular, sonrasında geri adım attılar lakin eninde sonunda kabul edecekler” diye konuştu.

“TAYVAN KONUSUNDA YORUM YAPMADIM”

Donald Trump, “Başkan Şi size Tayvan hakkında ne dedi? Tayvan’a silah satışına onay verecek misiniz?” sorusunu da yanıtladı. Şi’nin Tayvan’ın bağımsızlığına katiyen karşı olduğunu vurgulayan ABD Başkanı Donald Trump, “Yani yaptıklarına katiyetle karşı. Tayvan konusunda yeterli bir uzlaşımız olduğunu düşünüyorum. Bir bağımsızlık gayreti görmek istemiyor, zira bu çok sert bir çatışma manasına gelir. Ben de kendisini sonuna kadar dinledim. Bu bahiste bir yorum yapmadım, yalnızca dinledim” dedi.

“Şİ, BOĞAZIN AÇILMASINI İSTİYOR”

Şi Cinping ile İran sıkıntısını de ele aldıklarını aktaran Donald Trump, “İran konusunda kendisine büyük hürmet duyuyorum. Durum çok enteresan; nükleer bir silaha sahip olmamaları gerektiği konusunda çok kararlı. Bunu çok güçlü bir biçimde söz etti ve boğazın açılmasını istiyor. Lakin dediği üzere onlar boğazı kapattı, biz de onları gülümseyerek ablukaya aldık. Boğazın denetimi bizde ve sözün tam manasıyla son 2,5 haftadır hiçbir ticari faaliyet yürütemediler. Bu da günde yaklaşık 500 milyon dolar demek. Yani her cephede çok güzel ilerliyoruz” formunda konuştu.

“TAYVAN KONUSUNDA TAAHHÜTTE BULUNMADIM”

Trump, Şi’nin “Tayvan konusunda ABD ile bir çatışma riski olduğu” istikametindeki kelamlarının hatırlatılması üzerine, “Tayvan konusunda bu türlü bir çatışmaya gereksinimimiz yok. O denli olacağını düşünmüyorum. Bence yeterli olacağız. O da bir savaş görmek istemiyor. Ortada iki sorun var. Birincisi İran konusu ve sanırım bu hususta neredeyse büsbütün hemfikiriz. Tek fark, onun petrol alıcısı olması, bizim ise olmamamız. Bizim gereksinimimiz yok. Tayvan konusunda ise bir bağımsızlık hareketi görmek istemiyor. Dediği şu: ‘Bakın, binlerce yıldır bizimdi, sonra muhakkak bir devir elimizden çıktı ve onu geri alacağız.’ Kore Savaşı yaşandı, birçok şey oldu vesaire. Lakin Tayvan konusunda çok kararlı. Ben hiçbir biçimde taahhütte bulunmadım. Neler olacağını göreceğiz” diye konuştu.
Trump, Tayvan’a silah satışı konusundaki kararı ise önümüzdeki süreçte vereceğini söyledi.

“Şİ’DEN İRAN’A BASKI YAPMASINI İSTEMEM, ZİRA UYGUNLUĞA İHTİYACIM YOK”

ABD Başkanı, “Başkan Şi, İranlılara boğazı tekrar açmaları için baskı yapma konusunda kesin bir taahhütte bulundu mu?” sorusu üzerine, “Kimseden bir güzellik istemiyorum. Zira yeterlilik isterseniz, karşılığında sizin de düzgünlük yapmanız gerekir. Bizim uygunluğa gereksinimimiz yok. İran’ın silahlı kuvvetlerini büyük ölçüde yok ettik” dedi.
Diğer ülkelerin talebi üzerine ateşkes yaptıklarını ve daha sonra İran’a deniz ablukası uyguladıklarını hatırlatan Trump, “Yani Lider Şi ile birçok mevzuda hemfikiriz ve ticaret konusunda da büyük ölçüde anlaşıyoruz. Çok fazla ticaret yapacağız. Çiftçilerimiz, yaptığımız bu mutabakattan ötürü çok keyifli olacaklar. Şi’den İran’a baskı yapmasını istemem zira benim güzelliklere gereksinimim yok. Lakin bence yapacaktır. Doğal olarak oranın açılmasını isteyecektir. Gücünün yahut petrolünün yaklaşık yüzde 40’ını o boğazdan elde ediyor. Biz ise hiç almıyoruz ve muhtaçlığımız yok” sözlerini kullandı.

“NÜKLEER SİLAHSIZLANMA KONSEPTİ ÜZERİNDE ÇOK UYGUN BİR UZLAŞMAMIZ VAR”

Çinli başkan ile gümrük vergileri konusunu ele almadıklarını fakat nükleer silahsızlanma probleminin gündeme geldiğini belirten Trump, “Çok olumlu bir karşılık aldım. Bu daha başlangıç. Biliyorsunuz, bu yıl potansiyel olarak dört kere bir ortaya geleceğiz. Onun da katılmak istediği ve benim de gelmesini istek ettiğim G20 Tepesi var. Miami’de, Doral’da düzenlenecek ve bence epey başarılı geçecek. Kendisinin orada olması tepeyi çok daha değerli kılacak. Yani önümüzde G20 var” diye konuştu.

“24 YAHUT 26 EYLÜL’DE BEYAZ SARAY’A GELECEĞİ BİR GÖRÜŞMEMİZ OLACAK”

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in kasım ayında konut sahipliği yapacağı Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne değinen Trump, “Beni de davet etti, katılmaya çalışacağım. Akabinde, sanırım 24 yahut 26 Eylül’de Beyaz Saray’a geleceği bir görüşmemiz daha olacak. Kimsenin rastgele bir taahhütte bulunduğunu söylemek istemem fakat nükleer silahsızlanma konsepti üzerinde çok düzgün bir uzlaşmamız var” dedi.

“İRAN ASLA NÜKLEER BİR SİLAHA SAHİP OLAMAYACAK”

İran’a yönelik hücumların tekrar başlayıp başlamayacağı tarafındaki soru üzerine Trump, “Bunu söylemek istemiyorum. Söyleyebileceğim tek şey şu ve bunu çok lakin çok güçlü bir inançla söylüyorum: İran asla nükleer bir silaha sahip olamayacak. Bu gerçekleşmeyecek” formunda konuştu.

Muhalif ABD basınının aksi taraftaki tezlerine karşın İran’da askeri bir zafer kazandıklarını vurgulayan Donald Trump, “Füze üretim tesislerinin yüzde 85’ini yok ettik. Her şeylerini yok ettik. Taşkınlık yaptıkları için vurduğumuz bir köprü dışında öbür köprü vurmadık fakat vurabileceğimiz köprüleri var. İki gün içinde köprülerini ve elektrik kapasitelerini, hasılı her şeylerini yok edebiliriz. Sonra New York Times’ı okuyorum ve güya onlar İran düzgün durumdaymış üzere davranıyorlar” tenkidinde bulundu.

“Şİ, TAYVAN’I SAVUNUP SAVUNMAYACAĞIMIZI SORDU”

Donald Trump, “İran petrolü satın alan Çinli petrol şirketlerine yönelik yaptırımları kaldırmayı düşünür müsünüz?” sorusuna, “Bunu konuştuk ve önümüzdeki birkaç gün içinde bir karar vereceğim” karşılığını verdi.

Çin’in Tayvan’ı işgale kalkışması halinde ABD’nin müdahil olup olmayacağı sorulan Trump, “Bunu söylemek istemiyorum. Söylemeyeceğim de. Bunu bilen tek bir kişi var. Kim biliyor musunuz? Ben. Bu soru bugün bana Lider Şi tarafından da soruldu. Ona ‘Ben bu tıp hususları konuşmam’ dedim. Bana onları savunup savunmayacağımı sordu. Ben de ‘Bu bahiste konuşmam’ dedim” tabirlerini kullandı.

“KİM JONG-UN İLE GÜZEL BİR İLİŞKİMİZ VAR”

ABD Başkanı, Şi ile Kuzey Kore konusunu ele alıp almadıklarının sorulması üzerine, Kuzey Kore lideri Kim Jong-Un ile çok düzgün bir alakasının olduğunu söylemekle yetindi. Trump, Kim hakkında, “Kendisiyle uygun bir bağlantımız var. Ülkemize karşı saygılı olmasını istiyorum ve o da ülkemize karşı daima saygılı oldu” dedi.