Sinema mucizesi

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Gülay: Gizemcim, Lorin’in tatili nasıl geçiyor?

Gizem: Bir orada, bir burada geçiyor Gülay. Sepet üzere yanımda işe götürüyorum çocuğu. Vakit buldukça da sitenin havuzu, arkadaşları filan derken keyfi yerinde… En büyük zevklerinden biri sinemaya gitmek.

Gülay: Doğrusu büyüse de yazın başıboş bırakamıyorsun. Çocuk dediğin sınırı, programı olursa daha memnun. Yoksa ver eline telefonu, dünyanın en kolay şeyi. Sinema benim de yazın en sevdiğim etkinliklerden, serin salon, birkaç saat dikkat garantili, üstün aktiflik. Şükür animasyonlar o denli kaliteli ki ebeveyn de
izlerken sıkılmıyor. Bilge büyüdüğü için takip edemez oldum animasyonları. Ne izlediniz en son?

‘Nostalji oldu’

Gizem: Biz hafta sonu ‘Toy Story 5’a gittik. Benim için çok romantikti doğal. “Çocukken izlediğim sinemaya şimdi çocuğumla gidiyorum yaa” diye hallerden hallere girdim. Lorin filmi aşırı sevdi. Ben de çok beğendim.

Gülay: Birinci karakter Andy büyüyüp üniversiteye gitmişti. Yerine gelen Bonnie mi devam ediyor 5’te de? Ay benim için de mükemmel bir nostalji oldu yalnızca konuşmak bile. Oyuncak yerine bilgisayarla oynayan çocukları yakalayabilmesi de ayrıyeten bir muvaffakiyet olmalı…

Gizem: Aslında bu kere oyuncakların kıssası yerine oyuncakların sahipleri iki kız çocuğunun öyküsüne odaklanıyor sinema. Evet, Andy yok, öykü Bonnie’yle devam ediyor, Woody ve Buzz oldukça yan rollerdeler.
Bay Patates Kafa’yı yalnızca bir-iki sahnede, çok kısa görmek üzücü de olsa bu yeni kıssa vaktin çocukları ve hatta ebeveynlerini tam kalbinden yakalıyor. Bahis; teknolojinin oyuncakların yerine geçmesi. Artık çocukların daha az oyun oynamasını ve ekrana gömülmesini odağına alıyor.

Gülay: Tam vaktin ruhunu yakalamış. Çocukları büsbütün ekransız tutmak mümkün değil fakat yazın bilhassa çok da denetimsiz bırakmamak lazım.

Gizem: Evet, evvel günümüzde çocukların ne kadar ekran bağımlısı olduğunu anlatıyor, sonra da aslında ekrandan yanlışsız formda faydalanmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Kıssada temel çaba edilen fikir bile sinemanın sonunda şeytanlaştırılmıyor. Oyun ve oyuncakların pak dünyasında gaye düşman yaratmak değil zira, olmamalı… Mış üzere yaparak oyun oynamanın heyecanını o kadar hoş anlatıyor ki etkilenmeyecek çocuk olacağını zannetmiyorum. Arada sanal akran zorbalığına değiniyor ve hakikaten arkadaşlık bağlarının çevrimiçi değil, yan yana gelerek kurulabileceğini özetliyor. Yani bizim konutta verdiğimiz binbir nasihat işe yaramazken sinema çocuklara kocaman bir ayna tutarak özeleştiri yapmalarını sağlıyor. Maalesef teknoloji çok erken büyümelerine neden oluyor. Lorin daha 7 yaşında ve oyuncaklarla oynamayı neredeyse bıraktı. Ben Barbie’lerimle ortaokulda bile oynuyordum… Sinemadan sonra oyuncaklarına daha çok vakit ayıracağını söyledi. O kadar memnun oldum ki…

Gülay: Aferin ona. Her yıl bir evvelkinden daha süratli değişiyor çocuk dünyası. Bilge’nin Lorin yaşları çok uzak olmasa da biz biraz daha kolay koyabiliyorduk hudut. Oyuncak yaşı çabuk geçse de masa oyunlarına, kart ve kutu oyunlarına yönlendirmeye çalışıyorum şimdi de. Oyun her yaşa düzgün geliyor.

Gizem: Ne kadar gerçek. Psikolog Buse Başakgil de çocukları yine oyuna nasıl dahil edeceğimizi anlattı,
okurlarımız aşağıda bulabilirler. Bu haftanın ajandasında miniklerle gidilebilecek öbür sinemalar de var.

‘Oyunun yerini ekran alırsa pek çok tecrübeden yoksun kalır’

Çocuk ve ergen psikoloğu Buse Başakgil, Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi

◊ Klinik müşahedelerimize nazaran çocukluğun doğal oyun mühleti giderek kısalıyor. Evvelden okuldan döner dönmez sokağa çıkan, meskende saatlerce oyun oynayan çocukların yerini boş vakitlerini ekran karşısında geçiren çocuklar alıyor. Oyun, çocuk için hislerini söz ettiği, sorun çözmeyi öğrendiği, hayal gücünü geliştirdiği, toplumsal marifetlerini güçlendirdiği gelişim alanlarından biri. Oyunun yerini ekran aldığında çocuk gelişimi için gerekli olan pek çok tecrübeden yoksun kalır. Ayrıyeten araştırmalar uzun periyodik ekran maruziyetinin dikkat hünerleri, akademik performans ve toplumsal ilgiler üzerinde olumsuz tesirler oluşturabileceğini gösteriyor.

 ◊ Çocukların ekranla sağlıklı bir ilgi kurabilmeleri için ebeveynlerin model olması gerekir. Belirli saatlerin ‘ekransız zaman’ duyuru edilmesi, yemekte telefon kullanılmaması, yatmadan en az bir saat evvel ekranların kapatılması değerlidir.

◊ Ekranı azaltmanın en tesirli yolu boşalan vakti keyifli alternatiflerle doldurmaktır. Kutu oyunları, hafıza kartları, manyetik bloklar, ahşap istikrar oyunları, yapbozlar, boyama aktiflikleri, hamurlar, deney setleri, origami, öykü tamamlama oyunları, kukla tiyatroları, dans aktiflikleri, birlikte yemek yapma üzere aktiviteler çocukların hem eğlenmesini hem de aileyle kaliteli vakit geçirmesini sağlayabilecek aktiflik alternatifleridir. Açık havada ip atlama, bisiklet sürme, seksek, saklambaç, top oyunları, uçurtma uçurma, bahçe işleriyle uğraşma hem fizikî hareketi artırır hem de gerilim seviyesini azaltır.

◊ Kurallar konuşulmalı, dengeli biçimde sürdürülmeli ve ödül-ceza döngüsünden fazla işbirliği temel alınmalıdır. Örneğin “Bugün tablet yasak” yerine “Tablet süremiz yemekten sonra 30 dakika, evvel kutu oyunu oynayacağız” üzere hudutlar çocukların ahengini artırır. Unutmamak gerekir ki , çocukların gelişiminde en kıymetli oyuncaklardan çok, ebeveynleriyle kurdukları sıcak ilgi ve özgürce oynayabildikleri inançlı ortamlar belirleyicidir.