‘Dokunulmazlık’ istiyorum

Yapay zekâya “Görme engelli biriyle ilgili aklına birinci gelen problemleri müellif mısın” dedim. Altta kimilerini paylaşıyorum…

Kaldırım ve yol pürüzleri: Yanlış park edilmiş otomobiller, kaldırım ortasındaki ağaçlar, tabelalar yahut birdenbire bırakılmış elektrikli scooter’lar beyaz bastonla ilerlemeyi direkt bir kaza riskine dönüştürür.

 Toplu taşıma: Sesli anons sistemlerinin çalışmadığı otobüs yahut metro sınırlarında hangi durağa gelindiğini anlamak diğerlerinin yardımına bağımlı hale getirir.

 Aşırı kollayıcı ya da yok sayan yaklaşımlar: İnsanların yardım teklif ederken sormadan kolu çekiştirmesi ya da direkt bireye hitap etmek yerine yanındaki refakatçiye soru sorması üzere durumlar kişisel hudutları ve özerkliği zedeler.

Evet biliyorum, çok kolay bilgiler üzere gözüküyor. İnanın şu yukarıdakilerin birçoklarını bugün yaşadım. Neredeyse her gün bunu yaşayınca ‘neden’ diye soruyorum. Monotona bağladık bunu fakat bu monoton olacak bir şey değil bence. Her gün tekrar söz etmekten yoruldum falan demeyeceğim zira yorulmadım. Vazgeçmiyorum. İşim gücüm var; bu kente ve size gereksinimim var. Burada olmam  birilerinin de bana gereksiniminin olduğunu ispat ediyor. En azından ben buna inanıyorum.

Yapay zekâ hiç sorgusuz hayatımıza girdi ve hiç kabul zorluğu da çekmedik. Kolay ya da güç her soruyu ona yöneltiyoruz. Oturup onunla sohbet edenler var…

Ben herkese ulaşamıyorum ancak yapay zekâ yapay aklıyla herkese ulaşıyor. Yukarıdaki yanıtları istediğiniz üzere geliştirebilirsiniz. Bu arada bu bilgilerin tamamı hakikat değil, kimileri tartışılır. Hangileri mi? Onları da siz bana sorarsınız, irtibat kanallarım açık; fakat bendeki doğal zekâ baştan söyleyeyim. 

Şimdi geleyim yaşadığım olaya… Yeniden Mecidiyeköy’deyiz, otobüs durağına gittim ve birine otobüsü sordum. “Hemen arkadaki otomobil abi” dedi bir genç. Arkadaki otobüse gittim ve tekrar kendi otobüsümün kodunu sordum. “Evet” dedi içeriden biri ve o saniye ayaklarım yerden kesildi, neye uğradığımı şaşırdım. Biri beni belden kavramak suretiyle otobüse attı! “Ne yapıyorsun” dedim. Gülerek “Yardımcı oldum” dedi. Hiçbir şey diyemedim zira reaksiyon bile göstermekten korktum. Fakat sonra kendime hâkim olamadım. 10 dakika vardı otobüsün kalkmasına. Dışarıda cürmünün sesini duydum ve o adamın önünden geçip bastonu yere çarpa çarpa tekrar inip su aldım. Yeniden onun önünden binip yerime oturdum. Umarım otobüse binip inebildiğimi görmüştür diye umut ederek… Sebep sorusunun da yanıtını bulamadığım için yapay zekânın karşılıklarını buraya taşıdım. Yapay zekâ her soruyu cevaplıyor; farkındalığa, empatiye bile gerek bırakmıyor.

Benim ve görmeyen arkadaşlarımın görmemesi dokunulabilir olduğumuz manasına gelmiyor. Sizin şahsî özel alanınız bizde de mevcut. Bana inanmıyorsanız yapay zekâya sorabilirsiniz! Ben de kör olarak her gören üzere dokunulmazlık istiyorum ve bunun en doğal hakkım olduğuna inanıyorum.

Saygı gösteren çok insan var. Onları tenzih ederek yazıyorum. Her sese güzel pazarlar…