Cilt sıhhatinin anahtarları: Bakım, beslenme ve ruhsal istikrar

‘Her trend eseri denemeyin’

“Sağlıklı cilt tek bir eserin değil, hakikat yaklaşımın sonucu” diyen dermatoloji uzmanı Doç. Dr. Ezgi Özkur doğru yaklaşımı üç basamakta özetliyor: “Temizle, tedavi et ve koru.” Özkur herkesin benimsemesi gereken üç alışkanlığıysa şöyle sıralıyor: “İlki, yaz-kış denemeden güneşten gözetici kullanmak. İkincisi cildi çok yormamak, her trend eseri denememek. Ve sade fakat tertipli rutin oluşturmak.” En sık yapılan yanılgılar hususundaysa şu uyarıyı yapıyor: “Kişilerin toplumsal medyada gördüğü her eseri denemesi, cildi daima güçlü, etkin içeriklerle zorlaması, kendi cilt tipini ve gereksinimini sahiden anlamadan akne, rozase, kılcal damar, leke üzere problemlerde dermatoloğa gitmek yerine toplumsal medyadan eser alıp denemesi.”

Menopoz devrine ait de bilgi veren Doç. Dr. Özkur’a göre düşen östrojen düzeyi ciltte en çok kolajen kaybı ve kuruluk olarak karşımıza çıkıyor. Bunu önlemek için: “Yoğun nemlendirme yapılmalı. Antioksidan içerikler rutine eklenmeli. Peptid ve retinollü antiaging etkinler cilt bakım rutinine dahil edilmeli. Güneş muhafazası daha da disiplinli uygulanmalı.”

‘Ceviz ve badem bilhassa kuru ciltler için faydalı’

Yazarımız, iç hastalıkları uzmanı Dr. Ayça Kaya “Protein, vitamin, mineral ve antioksidan açısından varlıklı bir beslenme, cildin yapısını, elastikiyetini ve tamirat kapasitesini direkt destekler” diyor. Dr. Kaya’ya göre iyi bir cilt sıhhati için hem dıştan bakım hem de içeriden beslenme birlikte ele alınmalı. “Bazı besinler içerdiği yüksek antioksidan kapasite, vitamin, mineral ve sağlıklı yağ asitleri sayesinde cilt sıhhatini desteklemede başkalarına nazaran bariz bir avantaja sahip” diyen Dr. Kaya bu besinleri şöyle sıralıyor.

◊Yabanmersini ve böğürtlen: Güçlü antioksidanlar (özellikle antosiyaninler) içerir. Erken yaşlanmayı ve mat görünümü önlemeye yardımcı olur.

◊Somon ve sardalya: Omega-3 yağ asitlerinden varlıklı. Ciltteki inflamasyonu azaltır, akne eğilimini hafifletir ve cildin daha nemli, dolgun görünmesine katkı sağlar.

◊Avokado: Sağlıklı yağlar ve E vitamini içerir. Cilt bariyerini güçlendirir, nem kaybını azaltır ve daha parlak bir görünüm sağlar.

◊Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, roka, karalahana): A, C ve K vitaminleri açısından zengindir. Cilt hücre yenilenmesini takviyeler ve kolajen üretimine katkı sağlar.

◊Kırmızı biber ve turunçgiller: Yüksek C vitamini içerikleri sayesinde kolajen sentezini takviyeler. Bu da cildin daha sıkı ve elastik kalmasına yardımcı olur.

◊Yeşil çay: Polifenoller açısından çok zengindir. UV (ultraviyole) hasarına karşı hami tesir gösterir ve ciltteki inflamasyonu azaltır.

◊Ceviz ve badem: Omega-3, çinko ve E vitamini içerir. Cilt tamirini dayanaklar ve bilhassa kuru ciltlerde yararlıdır.

Abur cubur yok

Dr. Kaya “Gece geç saatlerde abur cubur yerine besleyici ve hafif bir öğün tercih etmek cildimizin gençliği ve sıhhati için büyük fark yaratır” bilgisini de veriyor: “Vücudumuzun biyolojik saati hormon salgısını, metabolizmayı ve cilt yenilenmesini düzenler. Araştırmalar, geç saatlerde ve sistemsiz vakitlerde yemek yemenin insülin ve kortizol düzeylerini artırarak inflamasyonu tetiklediğini gösteriyor. Bu durum, bilhassa akne, egzama ve cilt elastikiyetinin azalması üzere meselelerin ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor. Sistemli yemek saatleri, kâfi protein, vitamin ve mineral alımı ile birleştiğinde cilt yenilenmesini optimize eder.”

‘Kurdeşen, dertle; sedef, duygusal yüklerle alakalı olabilir’

Uzm. klinik psikolog Ezgi Akkaya “Klinik ve deneysel bulgular, muhakkak cilt hastalıklarının sırf biyolojik süreçlerle değil, tıpkı vakitte kişinin his düzenleme biçimiyle yakından bağlı olduğunu göstermektedir” diyor.

◊Akne birden fazla vakit ağır gerilim, performans baskısı ve tabir edilemeyen öfkeyle ortaya çıkar; bu hislerin vücutta karşılığı, HPA aksı (hormonal bağlantı ağı) üzerinden artan kortizol ve inflamasyonla görünür hale gelir.

◊Egzama (atopik dermatit) ve kurdeşen (ürtiker) daha çok süreğen tasa, içsel huzursuzluk ve ‘sürekli tetikte olma’ haliyle bağlıdır; bu durum hudut sistemi aracılığıyla kaşıntı ve hassasiyet döngüsünü derinleştirir.

◊Sedef hastalığı (psoriasis) sıklıkla uzun mühlet taşınan duygusal yükler, çaresizlik ve çözümlenememiş gerilimle alevlenir; bağışıklık sisteminin çok cevabı burada belirleyicidir.

◊Gül hastalığı (rosacea) utanç, görünür olma tasası ve toplumsal değerlendirilme hassasiyetiyle birlikte düşünülebilir; kişi ‘görülme’ tecrübesini bedensel olarak kızarmayla yaşar.

◊Saçkıran birçok vakit ani kayıp, travma ya da ağır duygusal sarsıntılar sonrası ortaya çıkar, vücut burada bir tıp geri çekilme reaksiyonu verir.