Sağlıklı olması için nasıl beslenmeli?

Kedi maması konusunda dikkat edilmesi gerekenleri Veteriner Hekimler Derneği Genel Başkanı Dr. Gülay Ertürk ve VetAmerikan Hayvan Hastanesi Başhekimi Uzman Veteriner Hekim Dr. Onur Ülgenalp’e danıştık. Uzmanlara mamalardaki plastik parçacıkları, ağır metaller ve pestisit kalıntılarıyla ilgili araştırmaları da sorduk.

◊ Kediler, beslenme fizyolojileri bakımından başka birçok evcil hayvandan ayrılan, mecburî etçil canlılardır. Sağlıklı bir hayat sürdürebilmeleri için muhtaçlık duydukları tüm besin öğelerini yanlışsız oranlarda almaları gerekir. Bilhassa yüksek biyolojik bedele sahip proteinler, taurin, arjinin, esansiyel yağ asitleri, vitamin ve mineraller kedilerin sıhhati açısından kritik kıymete sahiptir.

◊ Eksik yahut istikrarsız beslenme bağışıklık sisteminin zayıflamasından kas kaybına, deri ve tüy sorunlarından sindirim sistemi bozukluklarına kadar birçok sıhhat meselesine sebep olabilir.

◊ Yavru kediler güç, protein ve birtakım mineraller açısından dengelenmiş mamalara gereksinim duyarlar.

◊ Yetişkin kedilerde temel gaye ülkü beden yükünü korumak ve uzun vadeli metabolik sıhhati desteklemektir.

◊ Yaşlı kedilerde kas kütlesinin korunması bunun için de sindirilebilirliği yüksek protein kaynaklarının tercih edilmesi ve mevcut hastalıkların dikkate alınması gerekir.

◊ Böbrek hastalığı üzere sıhhat sorunu olan kedilerde veteriner tarafından belirlenen özel beslenme programları gerekebilir. (Dr. Onur Ülgenalp)

Değişim koşul değil

◊ Bazı hastalarda, gerçek formüle edilmiş mesken üretimi diyetler faydalı olabilir. Lakin kedinin sevdiği bir yemeği hazırlamakla onun bütün besin ihtiyaçlarını karşılayan bir diyet hazırlamak birebir şey değildir. Sırf haşlanmış tavuk, et yahut balıkla beslemek uzun vadede önemli eksikliklere sebep olabilir. Konut imali diyetlerin kedinin yaşına, kilosuna ve sıhhat durumuna nazaran bir veteriner doktor tarafından formüle edilmesi gerekir.

◊ Kedi mevcut mamasını yeterli tolere ediyor, sağlıklı ve ülkü kilosunu koruyorsa sadece tıpkı mamayı uzun müddettir yiyor diye değiştirmek gerekmez. Mama değişikliği gerektiğinde ekseriyetle 7-10 güne yayılarak kademeli yapılmalıdır. (Dr. Gülay Ertürk)

Pestisit ve mikroplastik meselesi

◊ Geçen yıl Environmental Pollution mecmuasında yayımlanan ve 40’ı kedi maması olmak üzere, toplam 83 kuru evcil hayvan mamasını inceleyen bir araştırmada çeşitli pestisit kalıntıları tespit edildi. 2026’da Environmental Research mecmuasında yayımlanan bir öteki çalışmadaysa ticari kuru kedi ve köpek mamalarında mikroplastiklerin varlığı gösterilmiştir. Lakin burada bir ayrım yapmamız gerekiyor. Bir mamada potansiyel olarak ziyanlı bir maddenin tespit edilmesi o mamanın kesinlikle toksik tesir oluşturacağı manasına gelmez. Toksikolojik risk maddenin konsantrasyonuna, hayvanın beden yüküne, günlük tüketim ölçüsüne, maruziyet müddetine ve ilgili maddenin biyolojik tesirlerine bağlıdır. Bilhassa kedilerin yıllarca benzeri içerikteki mamaları tüketebildiği göz önünde bulundurulduğunda; düşük dozlu ve uzun vadeli maruziyetlerin, farklı kirleticilerin birlikte oluşturabileceği tesirlerin ve kronik sıhhat sonuçlarının daha kapsamlı araştırılması gerekiyor. (Dr. Onur Ülgenalp)

◊ ABD’deki araştırma tüm mamaları yahut Türkiye’de satılan eserleri temsil etmez; bulguların bağımsız, hakemli yayınlar ve detaylı metot değerlendirmeleriyle desteklenmesi gerekir. Laboratuvar incelemeleri yapılmadan rastgele bir markayı zan altında bırakmak da gerçek değildir. Fakat bu durum kelam konusu bulguları kıymetsiz görmek manasına gelmez. Tam bilakis, daha sıkı kontrol, şeffaf tahlil ve bağımsız kalite denetimleri gereklidir. (Dr. Gülay Ertürk)