Filistinli mahkûmlara idam yolu açıldı! İsrail utanç yasasını onayladı

Filistinli mahkûmların cezaevlerinde sistematik eziyete maruz bırakıldığı ve cezaevi şartlarının bile isteye kötüleştirildiği öne sürülen İsrail’de 120 sandalyeli Knesset Meclisi, Filistinli mahkûmlara idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onayladı. Parlamentonun bahar tatiline girmesinden yalnızca birkaç gün evvel Knesset Genel Kurulu’nda yapılan oylamada, yasa tasarısı 48’e karşı 62 oyla kabul edildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da yaklaşık 12 saat süren oturuma şahsen katılarak lehte oy kullandı.

CELLATI DEVLET KORUYACAK

İlk kere 2022 yılında çok sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir tarafından teklif edilen “Teröristler İçin Mevt Cezası” başlıklı yasa tasarısı, “İsraillilerin vefatıyla sonuçlanan aksiyonlara katılan” Filistinlilere idam cezası verilmesini mecburî kılıyor. Yasaya nazaran infaz, vefat cezasına çarptırılan hatalının İsrail Cezaevi Servisi tarafından görevlendirilen bir gardiyan tarafından “asılması yöntemiyle” gerçekleştirilecek. Gardiyana kimlik kapalılığı ve cezai dokunulmazlık tanınacak. İdama mahkûm edilen Filistinliler, yetkili işçi dışında kimsenin ziyaretine müsaade verilmeyen farklı bir tesiste tutulacak. Avukat görüşmeleri ise sadece imajlı olarak gerçekleştirilebilecek.

90 GÜN İÇİNDE İNFAZ

Yasaya nazaran idamların, cezanın katileşmesinden sonraki “90 gün içinde” infaz edilmesi gerekecek. Birebir vakitte idam kararı için hâkimler arasında oy birliği kaidesi da aranmayacak. Yasa, 7 Ekim 2023 ataklarına karışan ve halihazırda gözaltında olan bireylere geriye dönük olarak da uygulanamayacak.

Yasanın kabul edilmesi İsrail’deki çok sağ güruhu için seçim öncesi kıymetli bir “zafer” manasına geliyor. Çünkü Ben-Gvir, maddeyi Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) partisinin Netanyahu ile imzaladığı koalisyon muahedesinin temel koşullarından biri olarak dayatmıştı.

BATI ŞERİA DA DAHİL

Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilerin tabi tutulduğu askeri mahkemeler de idam cezası verebilecek. Milletlerarası hukuka nazaran işgal altındaki bir bölge olan Batı Şeria’da bu cins bir düzenlemenin “fiili ilhak” manasına gelebileceği bedellendiriliyor. Bununla bir arada yasa kapsamında Museviler yargılanmayacak.

ŞAMPANYA İLE KUTLADI

Filistin düşmanlığıyla tanınan Bakan Ben-Gvir, oylama öncesi ve sonrasında “kutlamalar” gerçekleştirdi. Oylamaya ceketinin yakasına taktığı küçük bir “darağacı ilmiği” sembolüyle katılan Ben-Gvir, öncülük ettiği yasa tasarısının kabul edilmesini bir küme milletvekiliyle şampanya içerek kutladı. “Teröristleri idam edelim, mümkün olduğunca fazla” diye konuşan Ben-Gvir, yasanın parlamentoda son yıllarda kabul edilen “en değerli yasa” olduğunu öne sürdü. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, “(İdam cezası) İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması bir savaş kabahati teşkil edecektir” ifadelerini kullanırken Avrupa Birliği Dış Bağlantılar ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’i memleketler arası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymaya çağırdı.

BİLGİ NOTU: İsrail’de idam cezası, ismi cürümler ve barış periyodu için 1954’te kaldırılmış olsa da, teorik olarak “insanlığa karşı suçlar” ve “vatana ihanet” üzere istisnai durumlar için mevcut. İsrail tarihinde idam cezası yalnızca iki kere uygulandı. Birincisi 1948’de “vatana ihanet” suçlamasıyla idam edilen ve daha sonra suçsuzluğu kabul edilen İsrailli subay Meir Tobianski, ikincisi ise 1962’de idam edilen Nazi savaş hatalısı Adolf Eichmann.