Fransa’nın Brittany kıyılarını kaplayan yeşil yosunlar, çürüdüklerinde ölümcül olabilen hidrojen sülfür gazı yayıyor. Kıyılarda yaşanan kuşkulu vefatlar yıllardır tartışılırken, koşuya çıktıktan sonra yosunların üzerinde cansız bulunan Jean-René Auffray’ın ail...
Haberlerimizi Google’da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Fransa’nın doğal güzellikleriyle ünlü Brittany kıyıları, uzun müddettir giderek büyüyen bir etraf ve halk sıhhati meselesiyle karşı karşıya. Birtakım kıyılar yılın muhakkak periyotlarında Ulva armoricana tipi yosunların oluşturduğu kalın yeşil katmanlarla kaplanıyor.
Kıyıya vuran yosunlar üst üste birikerek çürümeye başladığında, çürük yumurtayı andıran keskin kokusuyla bilinen hidrojen sülfür gazı açığa çıkıyor. Yüksek yoğunlukta solunması halinde gazın saniyeler içinde şuur kaybına, akciğer hasarına ve mevte yol açabileceği belirtiliyor.
KOŞUYA ÇIKTI, GERİ DÖNEMEDİ
8 Eylül 2016’da Jean-René Auffray, Brittany’deki konutundan günlük koşusu için ayrıldı. Akşam saatlerine kadar dönmeyince ailesi endişelenmeye başladı. Auffray ile birlikte koşuya çıkan köpek ise meskene tek başına ve yorgun halde geldi.
Eşi Rosy Auffray, köpeğin yürümekte zorlandığını, akabinde bir çalının altına yığıldığını söyledi. Hayvanın tüylerine kanalizasyonu ve çürük yumurtayı andıran ağır bir koku sinmişti. Rosy bu kokunun, konutlarından yaklaşık 5 kilometre uzaktaki yosunlarla kaplı çamurluk alandan geldiğini biliyordu.
Rosy ve çocukları, Jean-René’nin her gün kullandığı güzergâhta arama başlattı. Yaklaşık 90 dakika sonra Auffray’ın cansız vücudu, Saint-Brieuc Körfezi’ne dökülen haliçlerden birinde, kurumuş yosun katmanının üzerinde bulundu.
Olay yerine gelen doktor ilk olarak kalp krizinden şüphelendi. Ailenin yaşadığı şok sebebiyle yosunların vefatta rol oynamış olabileceği ihtimali o günlerde detaylı biçimde araştırılmadı.
OTOPSİ İKİ HAFTA SONRA YAPILDI
Auffray’ın sağlıklı olduğu ve bir ultra maratona hazırlandığı belirtildi. Buna karşın vefatının çabucak akabinde otopsi yapılmadı. Rosy Auffray, polis ve lokal yetkililerle yaptığı görüşmelerin akabinde otopsi talep etmekten vazgeçmeye yönlendirildiğini hissettiğini söyledi.
Ancak savcılık yaklaşık iki hafta sonra mezarın açılmasına ve otopsi yapılmasına karar verdi. Aradan geçen mühlet sebebiyle hidrojen sülfür üzere süratle kaybolan maddelere ait biyolojik ispatların büyük kısmının ortadan kalktığı belirtildi.
Otopsi raporunu inceleyen emekli acil servis hekimi Pierre Philippe’e nazaran Auffray’ın akciğerlerinde zehirlenme ihtimalini destekleyen bulgular vardı. Auffray’ın ağır akciğer ödemi sonucu hayatını kaybettiği, akciğerlerindeki lezyonların daha evvel hidrojen sülfürden zehirlendiği belirlenen hayvanlardaki hasara benzediği söz edildi.
Ölümden birkaç hafta sonra uzman bir askerî takım de Auffray’ın bulunduğu noktada inceleme yaptı. Kurumuş yosun kabuğu delinerek içerideki gaz ölçüldüğünde, hidrojen sülfür düzeyinin aygıtın ölçüm sonunu aştığı bildirildi.
İLK UYARI 1989’DA GELDİ
Brittany’deki yosunların tehlikesine dikkat çeken birinci isimlerden biri Pierre Philippe oldu. Philippe, 1989 yılında Lannion Hastanesi’nde vazife yaparken 26 yaşındaki koşucu Jacques Thérin’in cansız vücuduyla karşılaştı.
Genç adam, Saint-Michel-en-Grève kıyısındaki kalın yosun katmanlarının arasında bulunmuştu. Philippe, ceset torbasını açtığı anda dayanılmaz bir çürük yumurta kokusuyla karşılaştığını anlattı.
“Nefes alamadım. Vücudu incelemek mümkün değildi” diyen Philippe, cesedi otopsiye gönderdiğini lakin sonuçların kendisine hiçbir vakit ulaşmadığını söyledi. Thérin’in kesin vefat sebebinin kamuoyuna açıklanmadığı belirtildi.
1999’da birebir kıyıda yosun temizleyen Maurice Brifault da kasılmalar geçirerek şuurunu kaybetti. Beş gün komada kalan Brifault’ta enfeksiyon ya da felç bulgusuna rastlanmadı. Philippe bunun üzerine sıhhat yetkililerini uyardı lakin kendisine, açık havada ölümcül yoğunlukta gaz birikmesinin mümkün olduğuna dair delil bulunmadığı karşılığı verildi.
ATIN OTOPSİSİ TEHLİKEYİ ORTAYA ÇIKARDI
Temmuz 2009’da kıyıdaki yosunları temizleyen 48 yaşındaki Thierry Morfoisse çalışırken kötüleşerek hayatını kaybetti. Birkaç gün sonra veteriner Vincent Petit ile atı Sir Glitter, Saint-Michel-en-Grève kıyısındaki yosunla kaplı çamura saplandı.
Petit ve atı kısa müddet içinde şuurlarını kaybetti. Petit kurtarılırken Sir Glitter öldü. Mahallî yetkililerin atın otopsi yapılmadan yakılmasını istediği öne sürüldü. Lakin Petit, hayvanın vücudunu geri alarak özel otopsi yaptırmayı başardı.
İncelemede atın akciğerlerinde ölümcül ölçüde hidrojen sülfür tespit edildi. Sonuçlar, kıyıda biriken yosunların beşerler ve hayvanlar için önemli bir tehlike oluşturabileceğini gösteren en değerli delillerden biri oldu.
Olayın kamuoyuna yansımasının akabinde devrin Fransa Başbakanı François Fillon bölgeyi ziyaret ederek devletin sorumluluklarını yerine getireceğini açıkladı. Kıyıların tertipli temizlenmesini ve toplanan yosunların inançlı biçimde işlenmesini öngören bir hareket planı hazırlandı.
36 YABAN DOMUZU ÖLÜ BULUNDU
2011’de Gouessant Halici’nde 36 yaban domuzunun meyyit bulunması, “katil yosun” tartışmasını yine alevlendirdi. Fransa Tarım Bakanlığının talimatıyla yapılan incelemede, hayvanların yosunların ürettiği hidrojen sülfür gazından zehirlenmiş olmasının kuvvetle beklenen olduğu sonucuna varıldı.
Buna karşın etraf örgütleri, alınan tedbirlerin sorunun kaynağına inmediğini savundu. Yetkililerin turizm ve tarım kesimlerinin çıkarları sebebiyle yosunların yol açtığı riski uzun müddet gereğince açık biçimde kabul etmediği öne sürüldü.
KOKU KAYBOLDUĞUNDA TEHLİKE ARTIYOR
Hidrojen sülfür düşük düzeylerde çürük yumurtayı andıran keskin kokusuyla fark ediliyor. Fakat gazın yoğunluğu yaklaşık 50 ppm düzeyine ulaştığında koku alma duyusunu süreksiz olarak devre dışı bırakabiliyor. Bu sebeple kişi, tehlikeli gazı solumaya devam ettiğinin farkına varamayabiliyor.
Yaklaşık 100 ppm’de baş ağrısı üzere belirtiler görülebiliyor. 250 ppm düzeyinde akciğer hasarı oluşabiliyor; 500 ppm ve üzerindeki yoğunlukların ise ölümcül olabileceği belirtiliyor. Brittany’de kimi kıyılar, ölçümlerin 1 ppm düzeyine ulaşması halinde ziyaretçilere kapatılıyor.
YOSUN PATLAMALARININ ARKASINDA YOĞUN TARIM VAR
Uzmanlara nazaran sorunun temelinde denize ulaşan yüksek ölçüdeki nitrat bulunuyor. Brittany, Fransa’nın en değerli tarım ve hayvancılık merkezlerinden biri. Ülke yüzölçümünün sadece yüzde 5’ini kaplayan bölge, Fransa’daki domuz nüfusunun yarısından fazlasına mesken sahipliği yapıyor.
Sentetik gübreler, azot bakımından varlıklı hayvan yemleri ve hayvansal atıklardan kaynaklanan nitratlar ırmaklarla denize taşınıyor. Sığ, kapalı ve güçlü akıntılardan mahrum koylar da yosunların süratle çoğalması için uygun ortam sağlıyor.
Dalgalarla parçalanan Ulva yosunlarının her kesimi yine büyüyebiliyor. Kıyıya ulaşan yosunlar kalın katmanlar oluşturduğunda yüzeyde hava geçirmeyen bir kabuk meydana geliyor. Alt kısımdaki oksijensiz ortamda başlayan çürüme ise hidrojen sülfür üretimine yol açıyor.
Fransız hükümeti yıllar içinde çeşitli hareket planları açıklasa da kıyılardan her yıl binlerce ton yosun toplanmaya devam ediyor. Etraf örgütleri ve bölge sakinleri, kalıcı tahlil için kıyıları temizlemenin kâfi olmadığını, tarımdan kaynaklanan nitrat kirliliğinin azaltılması gerektiğini vurguluyor.
Jean-René Auffray’ın ailesi ise vefatın yosunlardan yayılan gazla kontaklı olduğunun resmen kabul edilmesi için çabasını sürdürüyor. Rosy Auffray, yıllarca bölgede yaşayanlara gerçek tehlikenin anlatılmadığını belirterek, “Yosunların öldürebileceği hiçbir vakit açıkça kabul edilmedi” dedi.
Alman ordusunda işçi krizi tezi
Fransa’da ayak bileği sakatlanan hastanın kazara yirmilik dişleri çekildi
‘Nefes alamadım’: Fransa’da ‘katil yosun’ alarmı
Sosyal medya fenomeni Tate kardeşler ABD’de gözaltına alındı
Japonya’dan nükleer silah açıklaması: Savunma Bakanı Koizumi, Avrupa’yı örnek gösterdi
KKTC’den Türkiye’nin Kıbrıs’ta müdahale hakkına takviye: Vazgeçmeyeceğiz
Dışişleri Bakanı Fidan, Katarlı mevkidaşı ile görüştü
