Trump’ın barışı Ortadoğu’da tutmadı

ABD’de ikinci sefer lider seçilmesinin akabinde yaptığı zafer konuşmasında “Ben savaş başlatmayacağım, savaşları sona erdireceğim” diyen, sonraki aylarda da 7 savaş bitirdiğini savunarak Nobel Barış Ödülü’ne talip olan Lider Donald Trump’ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesler, Ortadoğu’da silahları susturmaya yetmedi. Gazze Şeridi, Lübnan, İran ve Körfez’de bu hafta da taarruzlar sürerken, uzmanlara nazaran bu ateşkesler, kalıcı bir uzlaşıya dönüşmediği sürece yalnızca “kısa vadeli molalar” olarak kalmaya mahkûm durumda.

KALICI TAHLİL YOK

Trump’ın “Önce Amerika” ve “güç yoluyla barış” üzerine kurduğu dış siyaset yaklaşımı, “üç bin yıldır birinci kere barışı getirdiğini” savunduğu Ortadoğu’da Gazze Şeridi, Lübnan ve İran belgelerindeki üç farklı ateşkes teşebbüsünü de kalıcı bir siyasi tahlile dönüştüremedi. ABD’nin en yakın müttefiki İsrail’in Gazze Şeridi ve Lübnan’daki akınları bu hafta da sürerken, Bahreyn ve Kuveyt’e misilleme hücumları düzenleyen İran ile yürütülen dolaylı müzakerelerde de şimdi somut bir muahede tabanına varılabilmiş değil. İngiltere merkezli Reuters’da yer alan tahlile nazaran, alandaki gelişmeler de bu tabloyu doğruluyor.

TABLO DEĞİŞMEDİ

Analize nazaran Gazze Şeridi’nde 10 Ekim 2025’te İsrail ve Hamas ortasında yürürlüğe giren ateşkese karşın, Trump’ın başını çektiği “barış planında” yer alan unsurlara ait görüş ayrılıkları sürüyor. Lübnan’da ise yeniden Trump’ın dün “ilerleme kaydedildiğini” öne sürdüğü ateşkese karşın İsrail’in ağır hücumları devam ediyor. İran ile ABD ortasındaki ateşkes de teknik olarak yürürlükte olsa da, iki tarafın karşılıklı atakları ateşkesin sık sık sınanmasına neden oluyor.

BARIŞ DEĞİL MOLA

Birleşmiş Milletler üzere memleketler arası kuruluşların tesirinin azalması ve bölgesel aktörlerin daha bağımsız hareket etmeye başlaması da kalıcı mutabakatları zorlaştırıyor. Uzmanlara nazaran Trump’ın ateşkesleri bu nedenle “şiddetin dozunu düşüren süreksiz molalar” olmaktan öteye geçemiyor. Hakikaten Trump, evvelki gün “Dünyanın o bölgesinde ateşkes, yalnızca daha ölçülü bir formda ateş etmek manasına gelir” diye konuşmuştu.

ABD’DEN İRAN’A ‘HAFTAYA BİTİRELİM’ MESAJI

ABD ile İran ortasında Pakistan’ın arabuluculuğuyla yürütülen dolaylı müzakerelerde, Washington idaresinin Tahran’a süreci hızlandırarak haftaya bir mutabakat imzalama talebinde bulunduğu tez edildi. İsrail merkezli Kanal 12, ABD’nin İranlılara “Amerikalıların hafta sonuna kadar bir cevap talep ettiğini ve önümüzdeki hafta İsviçre’de bir imza merasimi düzenlemek istediğini” belirten bir bildiri ilettiğini öne sürdü. ABD Başkanı Donald Trump da evvelki gün Oval Ofis’te yaptığı  açıklamalarda İran’la bir mutabakat yapmaya yakın olduklarını savundu. Trump, daha evvel hakkında hakaretvari konuştuğu İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney ile görüşme ihtimaline de kapı araladı. Trump, “Onunla tanışmaktan onur duyarım. Şayet anlaşırsak, onunla görüşmem mümkün olabilir” dedi. Öte yandan El Cezire’ye nazaran İran, hâla Trump’tan hafta başında gelen son evrakları inceliyor.

Gazze’de Trump’ın arabuluculuğunda 10 Ekim 2025’te varılan ateşkes İsrail tarafından daima olarak ihlal ediliyor. Bu müddet zarfında İsrail’in akınlarında 947 kişi hayatını yitirdi.

İsrail’in 2 Mart’tan itibaren Lübnan’a düzenlediği taarruzlarda, 600’ü nisan ayında ilan edilen ateşkesten sonra olmak üzere 3 bin 558 kişi hayatını kaybetti.