Rumlarla ‘NATO tipi’ mutabakat… Fransa’dan Güney Kıbrıs’a ‘kalıcı asker’

AVRUPA’nın NATO’ya alternatif güvenlik kalkanı arayışında öne çıkan Fransa, güç merkezi Ortadoğu coğrafyasında geçen yüzyıl kaybettiği pozisyonuna dönmek maksadıyla Kıbrıs’a daimî asker yerleştiriyor. AB’nin Güney Kıbrıs’taki gayri resmi tepesine katılan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rum önder Nikos Hristodulidis ile NATO üyeleriyle yahut ABD’nin asker bulundurduğu konut sahibi ülkelerle düzenlediği ‘SOFA’ ismi verilen ‘Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi’ imzalama kararı aldı.

İRAN SAVAŞINI FIRSAT BİLDİ

Fransa uzun müddettir Kıbrıs’a asker göndermek istiyor, Rumlarla, kimi vakit ikili kimi vakit da AB üzerinden işbirliği muahedeleri imzalayarak deniz ve hava üssü talebinde bulunuyordu. Kıbrıs’taki İngiliz Ağrotur Üssü’ne geçen ay bir İran kamikaze dronunun isabet etmesinin akabinde Fransa Rumlara kısa menzilli Mistral füzeleriyle, hava savunma birliği göndermişti. ABD-NATO tansiyonunun yanı sıra İran savaşı ile Rumların Türkiye aykırılığını ‘değerlendiren’ Fransa, Rumları bir yandan da silahlandırıyor.

 HAZİRANDA PARİS’TE İMZALACAK

Rum önder Hristodulidis ile Lefkoşa’nın Rum bölümünde ortak basın toplantısı düzenleyen Macron, iki ülke ortasında Kuvvetler Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) haziran ayında Paris’te imzalanacağını açıkladı. Macron, Rum idaresi ile asker ilgilerinin ayrıcalıklı olduğunu, ortak tatbikatların yanı sıra Rum ordusunun savunma muhtaçlıkları ile alt yapısının güncelleştirileceğini söyledi. Fransa’nın Rumlardan istediği Mari (Tatlısu) kasabasındaki deniz üssünün genişletilmesi çalışmaları ise AB’nin savunma fonu SAFE programından temin edilecek mali kaynakla yapılacak. Rum başkan Nikos Hristodulidis, Fransa ile geçen yıl stratejik işbirliği muahedesi imzaladıklarına dikkati çekerek, alakaların ‘mükemmel’ olduğunu belirtti. SOFA mutabakatının imzalanmasıyla Fransız askerlerinin Rum topraklarında daimî üsleneceğini kaydetti. Rum önder Fransız askerlerinin ‘barışçıl amaçlarla’ adada bulunacağını da söyleme gereksinimi hissetti.

 GARANTÖRLÜK ANLAŞMASINA AYKIRI

Rumların tek başına Kıbrıs’ta öteki bir ülke ile adada kalıcı asker bulunmasına dair mutabakat imzalaması; 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruşunda İngiltere, Türkiye ve Yunanistan ortasında imzalanan ‘garantörlük’ mutabakatına ters. Üç ülke ortasında imzalanan garantörlük mutabakatı Kıbrıs’ta öbür bir ülkenin asker bulundurmasını yasaklıyor. Rum idaresi, Yunanistan ve AB’yi de ardına alarak bugüne kadar İsrail ve ABD başta olmak üzere birçok ülke ile askeri mutabakatlar imzaladı. Fransa ile imzalanacak ‘daimî asker’ muahedesi birinci olacak.

SOFA NEDİR?

Kuvvetler Statüsü Mukavelesi, İngilizce’de ‘Status of Forces Agreement’ın kısaltması, SOFA ismiyle biliniyor. Bir ülkede askeri güç bulunduracak yabancı bir ülkenin, konut sahibi ülke ile yaptığı daimî konuşlanacak askerlerin tabi olacağı hukuk, imtiyazları, yetkileri ve kullanacağı askeri sivil altyapı tesislerini belirliyor. SOFA, NATO’nun üye ülkeler ve ABD’nin üs bulundurduğu ülkelerle yaptığı mutabakatlarla biliniyor.

ZİRVEDEN ‘TEK PAZAR’ VURGUSU ÇIKTI

KIBRIS Rum Yönetimi’nde gayri resmi tepede bir ortaya gelen 27 AB ülkesi lideri, Trump’ın ‘Önce Amerika gelir’ manasındaki ‘First America’ sloganından esinlenerek, ‘Tek Avrupa, Tek Pazar’ (One Europe, One Market) başlığı altında ekonomik yol haritası belirledi. Avrupa Kurulu, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Kurulu ortasında imzalanan yol haritası protokolü, 2027 sonuna kadar, AB’nin kendi içindeki ticaretin önündeki bürokratik pürüzlerin kaldırılması ve yeşil güce geçilerek, petrol eserlerine bağımlılığın azaltılarak güç maliyetinin düşürülmesini öngörüyor. Yol haritasını AB Konseyi Dönem Başkanı Rum lider Nikos Hristodulidis, AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen ve Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola imzaladı.