Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilenkaynak olarak ekleyin
ABD ile İran arasında giderek tırmanan tansiyon, Washington idaresinin askerî kapasitesine ait dikkat alımlı bir iddiayı gündeme taşıdı. Washington Post’a konuşan ve idare içindeki görüşmelere hâkim olduğu belirtilen bir ABD’li yetkili, Amerikan ordusunun İran’a karşı uzun periyodik yahut topyekûn bir savaşı sürdürebilecek seviyede füze ve mühimmat stokuna sahip olmadığını öne sürdü.
Yetkiliye nazaran bilhassa hava savunma sistemlerinde kullanılan tedbire füzeleri ile uzun menzilli hassas güdümlü mühimmat stoklarında yaşanan süratli azalma, ABD’nin yeni operasyonlarını direkt etkileyebilecek düzeye ulaştı.
“Operasyonları inançlı halde sürdürebilecek kâfi kaynağımız yok ve sanırım Beyaz Saray bunun farkında değil” tabirlerini kullanan yetkili, mevcut mühimmat tüketim suratının Pentagon’un planlamalarını zorladığını savundu. İddialar, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a karşı daha geniş kapsamlı askerî operasyon seçeneklerini değerlendirdiği bir periyotta gündeme geldi.
PENTAGON’DA MÜHİMMAT ENDİŞESİ
Washington Post’un aktardığına göre ABD Savunma Bakanlığı içinde son haftalarda yürütülen değerlendirmelerde sadece İran’a yönelik operasyonların değil, global ölçekte devam eden askerî taahhütlerin de mühimmat stokları üzerinde önemli baskı oluşturduğu belirtiliyor.Özellikle hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füzelerin ve uzun menzilli hassas mühimmatın yoğun formda tüketildiği tabir edilirken, kimi savunma yetkililerinin mevcut stok düzeylerinin uzun müddetli yüksek yoğunluklu bir çatışmayı desteklemekte yetersiz kalabileceği yönünde görüş bildirdiği öne sürüldü.
Haberde görüşlerine yer verilen yetkili, mühimmat stoklarındaki azalmanın sadece İran’a yönelik mümkün yeni operasyonları değil, ABD’nin öteki bölgelerdeki askeri caydırıcılığını da etkileyebileceğini savundu. Uzmanlara nazaran çağdaş savaşlarda hava savunma sistemleri ve hassas güdümlü mühimmat, operasyonların sürdürülebilirliği açısından kritik kıymet taşıyor. Bu sebeple üretim kapasitesinin tüketim suratına yetişememesi halinde operasyonların kapsamı kaçınılmaz olarak daralabiliyor.
BÖLGEDEKİ DİĞER ÜLKELERDEN SEVKİYAT MI YAPILDI?
Güvenlik ve Terör Uzmanı Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ABD’nin İran savaşı sebebiyle silah ve mühimmat stoklarında önemli bir erime yaşadığına dikkat çekerek, Trump’ın değerli meselelerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Başbuğ, “Burada kelam konusu olan, yıllar boyunca oluşturulan savaş stokları; yani muhtemel bir çatışma anında kullanılmak üzere hazır tutulan mühimmat ve silah rezervleridir. ABD, İran savaşı dışındaki süreçlerde de İsrail’e sağladığı yoğun askerî takviye kapsamında milyarlarca dolar kıymetindeki silah ve mühimmatı bu stoklardan kullanıma sundu. Bilhassa füze stokları konusunda ABD’nin önemli bir baskı altında olduğu da görülüyor. İran savaşında Washington idaresi bir periyot bölgedeki üslerinde bulunan mühimmat ve askerî kapasite üzerinden bu açığı kapatma niyetindeydi. Hatta birtakım bölge ülkelerindeki stoklardan sevkiyat yapıldığı yönünde çeşitli argümanlar da gündeme geldi. Lakin genel çerçevede baktığımızda ABD’nin savaş stoklarında önemli bir azalma yaşandığı gerçeğini kabul etmek gerekiyor” diye konuştu.
Ülkelerin savaş hazırlıkları kapsamında muhakkak ölçülerde mühimmat ve askerî araç rezervi tuttuğunu hatırlatan Coşkun Başbuğ, mevcut durumun alışılmış savunma planlamalarının dışına çıktığını söyledi ve açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Normal koşullarda her ülkenin muhtemel bir savaş senaryosuna karşı belirlediği kritik stok düzeyleri vardır. Ne kadar mühimmat, kaç adet ağır silah, hangi kapasitede askerî araç ve sistem hazır tutulmalı sorusunun karşılığı yıllar öncesinden belirlenir. Hiçbir devlet kolay kolay bu düzeylerin altına inmeyi göze almaz. Zira o stoklar ülkenin caydırıcılığının temel ögelerinden biridir. Fakat ABD, İran savaşında bu rezervleri kullanmak zorunda kaldı.”
KRİZ AVRUPA’NIN DEPOLARINDA DA BÜYÜYOR
Benzer sorunun Avrupa ülkelerinde de olduğunu söyleyen Coşkun Başbuğ, “Avrupa ülkeleri Ukrayna’ya verdikleri dayanakla birlikte kendi savunma kapasitelerini sorgulamaya başladı. Bu bahis NATO ülkeleri arasında da yüksek sesle lisana getiriliyor. Bilhassa Almanya’nın bu durumdan kaynaklanan önemli rahatsızlıklar var” dedi ve şöyle devam etti:
“Öte yandan Rusya, savaş boyunca kullandığı mühimmat ve askerî ekipmanların yerine yenilerini koymaya başladı. Üretim kapasitesini artırdı ve kayıplarını telafi etme sürecine girdi. Buna karşılık Avrupa’nın bugün üretimi artırma kararı alması halinde bile eski düzeylere dönmesi yıllar alacak. Bu müddet 8-10 yıl üzere uzun bir vakit dilimini bulabilir. Hasebiyle yalnızca ABD değil, Avrupa açısından ortaya çıkan tablo yalnızca bugünün değil, önümüzdeki yılların da güvenlik istikrarlarını etkileyebilecek bir tablo.”
TRUMP YÖNETİMİ YENİ SALDIRI SEÇENEKLERİNİ DEĞERLENDİRİYOR
Mühimmat stoklarına ait tartışmalar sürerken Trump idaresinin Orta Doğu’daki askerî varlığını artırmaya devam ettiği de bildiriliyor. New York Times’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine nazaran Washington, Avrupa’daki üslerinden ek savaş uçaklarını Orta Doğu’ya sevk etme kararı aldı.
Haberde Almanya’dan Amerikan üretimi F-16 savaş uçaklarının, İngiltere’den ise F-35 savaş uçaklarının bölgeye konuşlandırıldığı belirtilirken, havadan yakıt ikmal uçaklarının da sevkiyat kapsamında olduğu aktarıldı.
Habere nazaran kelam konusu askerî hazırlıkların değerli kısmı, İran’ın Ürdün’deki ABD üssüne düzenlediği hücumdan evvel planlanmıştı. Trump idaresinin daha evvel İran’daki köprüler, güç altyapıları ve stratejik askerî tesisleri kapsayabilecek daha geniş çaplı operasyon seçeneklerini değerlendirdiği de argümanlar arasında yer aldı.
ABD’nin mühimmat stoklarında yaşanan baskı, İran karşısındaki askerî stratejisini nasıl tesirler? Washington daha sonlu hava operasyonlarına mı yönelmek zorunda kalır?
Coşkun Başbuğ, ABD’nin mevcut koşullarda büsbütün geri çekilmesinin beklenmediğini belirterek, “ABD sonlu adımlar atacaktır. Bir taraftan İran’a yönelik gözdağı vermeye, caydırıcılık iletileri vermeye ve kendi gücünü göstermeye devam edecektir. Fakat diğer taraftan savaşı büsbütün sonlandırmak yerine, kendi stratejik amaçları doğrultusunda bu süreci devam ettirme isteği de olacaktır” tabirlerini kullandı.
İRAN’DAN BÖLGE GENELİNDE MİSİLLEME
İran ise ABD ataklarına yeni füze ve insansız hava aracı operasyonlarıyla karşılık veriyor. İran Devrim Muhafızları, Bahreyn ve Ürdün’deki amaçlara yönelik hücumlar düzenlediklerini açıkladı. Bahreyn idaresi ise İran’ın ülkenin hava seyrüsefer sistemlerini maksat aldığını duyurdu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yaptığı açıklamada ülkesinin ABD ile yine “tam ölçekli bir savaş” içinde olduğunu belirterek Washington’ın bunun sonuçlarını üstlenmesi gerektiğini söyledi. Buna rağmen hem Washington hem de Tahran cephesinden diplomasi kapısının büsbütün kapanmadığı yönünde iletiler verildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, çeşitli arabulucular üzerinden yeni teklifler aldıklarını belirterek, “Diplomasi misyonunu biliyor ve hiçbir efordan kaçınmıyor” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran ile müzakereye açık olduklarını belirterek, “İran ile tekraren denedik ve denemeye devam edeceğiz. Şayet o kapı açılırsa bunu memnuniyetle karşılarız” tabirlerini kullandı.
ÜRDÜN’DEKİ SALDIRI GERİLİMİ ZİRVEYE TAŞIDI
ABD’nin son hava taarruzlarının temel münasebetini, geçen hafta Ürdün’deki Amerikan üssüne düzenlenen atakta hayatını kaybeden ABD askerleri oluşturdu. Pentagon, atakta ömrünü yitiren askerlerden ikisinin kimliklerini açıkladı. Hayatını kaybeden askerlerin Hawaii eyaletinin Ewa Beach kentinden 25 yaşındaki Teğmen Tyler James Feehan ile Texas eyaletinin Carrollton kentinden 19 yaşındaki Er Isabella Gonzales olduğu bildirildi.
Wall Street Journal’ın haberine nazaran İran’a ilişkin üç füze, Ürdün’deki ABD üssünün hava savunma sistemlerini aşarak askerlerin bulunduğu prefabrik hayat alanlarını, spor salonunu ve boş bir uçak hangarını vurdu. Haberde, füzelerin üs savunmasını aşmasının Pentagon içinde ayrıyeten sorgulandığı aktarıldı.
İRAN’IN ÜRDÜN’E YÖNELİK SALDIRILARININ ARKASINDA TAM OLARAK NE VAR?
Peki, İran’ın Ürdün’deki ABD üslerini amaç alması, direkt Washington’a yönelik hudutlu bir ileti verme stratejisi mi, yoksa bölgesel çapta daha geniş bir çatışmanın habercisi olarak mı değerlendirilmeli?
Bu soruma İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacılarından Dr. Çağatay Balcı, “Açıkçası bunun direkt ABD’ye yönelik bir bildiri olduğunu düşünmüyorum” yanıtını verdi ve şöyle devam etti:
“Çünkü İran, hâlihazırda Körfez’deki ABD üslerini direkt amaç alabilecek bir basamağa geçmiş durumda. Münasebetiyle Ürdün’e yönelik taarruzlarla ABD’ye sembolik bir ileti verme emelini taşımadığını düşünüyorum. Bunun yerine İran, Ürdün’e gerçekleştirdiği hücumlarla, çatışmaların büyümesi ve daha fazla atağa maruz kalması durumunda savaşı bölgeselleştireceğine dair daha evvel söylemsel olarak ortaya koyduğu stratejiye yöneleceğini duyuru ediyor.”
KARA HAREKÂTI İHTİMALİ GÜNDEMDE Mİ?
ABD’nin İran içinde kara operasyonu düzenleyip düzenlemeyeceği de Washington’daki tartışmalar arasında yer alıyor. Trump geçtiğimiz günlerde kara harekâtı ihtimalini büsbütün dışlamazken, Pentagon kaynakları bu türlü bir operasyonun son derece kapsamlı askerî hazırlık gerektireceğine dikkat çekiyor.
Savunma uzmanları, ABD’nin hava operasyonlarında güçlü kapasiteye sahip olduğunu lakin İran topraklarında uzun vadeli bir kara operasyonunun çok daha büyük askerî ve siyasi maliyetleri beraberinde getirebileceğini belirtiyor.
Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri
Türkiye ve dünyadaki en yeni gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
Bülten Seçimleri
Keşfetmeye Devam et
Ayrıca ABD’nin mevcut mühimmat stoklarıyla hem İran operasyonlarını hem de dünyanın öbür bölgelerindeki askeri yükümlülüklerini birebir anda sürdürüp sürdüremeyeceği sorusu da gündemde kalmaya devam ediyor.
‘BİR AMFİBİ HAREKÂT GÖREBİLİRİZ’
Gerçekten de ABD, İran içinde kara operasyonu düzenleyebilir mi?
Dr. Çağatay Balcı, “Açıkçası ilerleyen süreçte Hürmüz-Basra Körfezi merkezli bir amfibi harekât beklentisi içerisindeyim” dedi ve şu yorumda bulundu:
“ABD’nin son ataklarında ortaya çıkan örüntüye baktığınızda bu akınların, muhtemel bir amfibi harekâtın ön hazırlığın çağrıştırdığı görülebiliyor. Huzistan’dan Çabahar kıyılarına kadar geniş bir alanda, adaları da kapsayacak biçimde bir amfibi harekât görebiliriz. Tabi bu ABD açısından inanılmaz seviyede maliyetli olur ve muvaffakiyet mümkünlüğü da son derece belirsiz. Fakat ABD Hürmüz krizini kalıcı olarak çözmek istiyorsa bunun sadece abluka ve hava hücumlarıyla mümkün olmadığının da şuurunda.”
Trump’ın Infantino planı hazır: Ortalığı karıştıran iddia! Yeni misyon verilecek
Başına 25 milyon dolar ödül konulmuştu, şimdi ABD ile birebir masada
Suudi Arabistan’dan nükleer atılım: Riyad ile Washington’ın anlaştığı savı
Ünlü müzikçi D4vd cinayeti bu türlü planlamış. Testere, şişme havuz ve ceset torbası
Telefonun ışığıyla buldu. Mahkeme binasının altından kale çıktı
Ukrayna Rusya’nın lojistik merkezlerini vurdu: 10 yaralı
Venezuela’da hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 346’ya yükseldi
