Telefonun ışığıyla buldu. Mahkeme binasının altından kale çıktı

Chester Kraliyet Mahkemesi konutunun taban altında yer alan ve 18. yüzyıla tarihlenen eski cezaevi koridorunda yürütülen incelemeler, İngiltere’nin askeri mimari tarihine ait kıymetli bir veriyi gün yüzüne çıkardı.

Chester Üniversitesi Öğretim Üyesi Profesör Stewart Ainsworth, karanlık koridorun sonundaki farklı taş işçiliğini cep telefonunun ışığıyla fark etti.

Yüzey hafriyatı, mala yahut yeni çıkarılmış bir kalıntı olmadan gerçekleşen bu müşahede, Chester Kalesi’nin Orta Çağ savunma sistemine ilişkin bir modülün sonraki inşaatların içinde korunarak günümüze ulaştığını gösterdi.

Cezaevi ve mahkeme binalarını tasarlayan mimar Thomas Harrison’ın 18. yüzyıl sonuna ilişkin tipik taş duvarlarından farklı bir mimari sınır gördüğünü belirten Ainsworth, duvardaki yapının dik açıyla dönerek dar ve karanlık bir boşlukta kaybolduğunu aktardı.

Discover mecmuasının haberine nazaran kelam konusu taş işçiliğini Chester Kalesi’nin günümüze ulaşan Norman dönemi kesitleriyle karşılaştıran Ainsworth, kullanılan gerecin ve üretim tekniklerinin 18. yüzyıla değil, direkt Orta Çağ’a ilişkin olduğunu tespit etti.

Bu data, mimar Thomas Harrison’ın cezaevi ve mahkeme kompleksini kurarken kale mimarisinin Orta Çağ’dan kalan kısımlarını büsbütün sıfırladığı yönündeki tarihî kabulü değiştirdi.

Yüksekliği yaklaşık üç metreye ulaşan yapının boyutlarına dikkat çeken Ainsworth, Harrison’ın Orta Çağ taş işçiliğinin büyük kısmına dokunmadığını, otopark ve kale kompleksinin altındaki alanlarda daha fazla kalıntının yer alabileceğini kaydetti.

Araştırmacılar, yüksek çözünürlüklü tarama sonuçlarını tarihî planlar ve haritalarla karşılaştırarak duvarın kesin pozisyonunu belirledi.

Elde edilen bulgular doğrultusunda masif yapının, kale iç avlusunun etrafındaki derin savunma hendeğini aşan bir köprüye takviye sağladığı sonucuna varıldı.

Köprünün, 1260’lar ile 1280’ler arasındaki periyotta, eski girişin yerine tahkim edilmiş korunaklı bir kapı binası eklenirken inşa edildiği bedellendiriliyor.

Yapısal dizaynın, Beeston Kalesi’nde iki kuleli 13. yüzyıl kapı binasına ulaşan ve günümüzde kalıntıları görülebilen köprü geçişiyle benzerlik gösterdiği açıklandı.

Beeston Kalesi’ndeki savunma düzeneğinde düşman geçişini engellemek için kullanılan açılır-kapanır köprü sisteminin bir benzerinin Chester Kalesi’nde de yer aldığı, yeni tespit edilen duvarın bu güvenlik ağının kesimi olduğu kaydedildi.

İnceleme süreci; Chester Üniversitesi, SCCS North, Cheshire Emniyeti, İngiliz Mirası Kurumu (English Heritage), Historic England ve Hartree Ulusal Dijital İnovasyon Merkezinin ortaklaşa yürüttüğü Dijital Boyutlar projesi bünyesinde gerçekleştirildi.

Yer altı duvarı ve kalenin öbür kısımları dijital ortamda taranarak üç boyutlu modeller üretildi. Sanal kayıtların, gözden kaçan arkeolojik ögeleri ortaya çıkarmanın yanı sıra müsaadesiz yazılama, taş hırsızlığı ve kültürel varlıklara yönelik hatalarla uğraşta kolluk kuvvetlerine bilgi sağladığı belirtildi.

Proje kapsamında Kuzey Batı İngiltere ve Kuzey Galler bölgelerinden 72 polis memuruna Chester Kalesi’nde kültürel miras kabahatleri eğitimi verildi.

Çalışmaları pahalandıran Cheshire Emniyetinden Polis Memuru Jonathan Lightfoot, tarihi yapılarda yürütülen önleyici inceleme ve belgeleme faaliyetleri sayesinde bilinmeyen arkeolojik bedellerin keşfedildiğini, bu sayede geçmişe ilişkin bilgilerin gelecek kuşaklara aktarılmak üzere müdafaa altına alındığını tabir etti.