ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nın denetimi konusunda tırmanan tansiyon tarafların karşılıklı atakları ve hakimiyet savlarıyla sürüyor. Çatışmalar petrol fiyatlarını yükseltirken, tansiyon Yemen ve Suudi Arabistan sınırına da sıçradı.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Hürmüz Boğazı’nın denetimini “devralacağını” ve stratejik su yolunun güvenliğini sağlayacağını söyledi. Trump, boğazdan geçen yüklerden güvenlik maliyetlerinin karşılanması gayesiyle yüzde 20 oranında ödeme alınacağını açıkladı.
İran ise ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın idaresine müdahale etmesine müsaade vermeyeceğini bildirdi. Tahran idaresi, Körfez ülkelerinin ABD ile işbirliği yapmasının “savaş eylemi” olarak değerlendirileceği ihtarında bulundu.
KARŞILIKLI SALDIRILAR SÜRÜYOR
Tarafların karşılıklı akınları da devam etti. İran medyasına nazaran ABD’nin ülkenin güneybatısındaki petrol üretim bölgesine düzenlediği hücumlarda iki kişi hayatını kaybetti, üç kişi yaralandı. ABD ordusu, İran’daki hava savunma sistemleri, kıyı radarları, füze ve insansız hava aracı tesisleri ile birtakım deniz ögelerini amaç aldığını açıkladı.
Saat 21:55’te İran’ın Hürmüz eyaletine bağlı Bender Abbas kentinin doğusu ile Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Çabahar kentinde patlama seslerinin geldiği bildirildi.
Aynı saatlerde İran ise Hürmüz Boğazı’ndan “yasa dışı” formda geçmeye çalıştığını öne sürdüğü iki gemiye ihtar ateşi açıldığını duyurdu. İhtilal Muhafızları ayrıyeten Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Umman’daki kimi askeri amaçlara taarruz düzenlendiğini ileri sürdü.
PETROL FİYATLARI ARTIYOR
Karşılıklı ataklar ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik petrol fiyatlarını 80 doların üstüne taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı gün içinde yüzde 5’e kadar yükselirken, daha sonra yararlarının bir kısmını geri vererek yaklaşık 78 dolar düzeyinde süreç gördü.
GERİLİM YEMEN’E SIÇRADI
Bölgedeki tansiyon Yemen’e de yayıldı. İran takviyeli Husiler, Sana Havalimanı’na düzenlenen taarruzun akabinde Suudi Arabistan’daki Abha Uluslararası Havalimanı’nı balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla gaye aldıklarını açıkladı.
Suudi Arabistan takviyeli Yemen hükümeti, Sana Havalimanı’na yönelik hücumun İran’dan gelen bir uçağın inişini engellemek maksadıyla düzenlendiğini bildirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise Husi füzelerinin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Son gelişmeler, Yemen’de 2022’den bu yana büyük ölçüde korunan ateşkesin bozulabileceği kaygısını artırırken, ABD-İran çatışmasının Körfez genelinde daha geniş bir savaşa dönüşme riskini de güçlendirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı, Katar, Pakistan ve Umman’ın arabuluculuğunda tansiyonu düşürmek emeliyle temasların sürdüğünü açıkladı. Lakin Tahran idaresi, ABD’nin yeni hücumlarının son aylardaki diplomatik uğraşları büyük ölçüde boşa çıkardığını savundu.