Çobanın ihbarıyla ortaya çıktı: Bilinmeyen üste ne saklanıyordu? İsrail’in bölgedeki istikrarları değiştirecek planı

Wall Street Journal’da yer alan haberde teze nazaran İsrail, savaş başlamadan kısa müddet evvel Irak’ın batısında zımnî bir askerî tesis inşa etti. ABD’nin bilgisi dahilinde kurulduğu belirtilen üs, İsrail Hava Kuvvetleri için ileri lojistik merkez olarak kullanılırken tıpkı vakitte özel kuvvet ögelerine da mesken sahipliği yaptı. Peki bu üs ne üzere kritik vazifeler üstlendi?

Kaynaklara nazaran tesiste bilhassa arama-kurtarma grupları konuşlandırıldı. İsrail idaresi, İran üzerinde misyon yapan savaş uçaklarının düşürülmesi ihtimaline karşı pilotlarını kurtarmak için özel birlikleri hazır tuttu. Fakat üssün daha derin vazifeler için kullanıldığına dair ayrıntılar da var.

BÖLGEDE YAŞAYAN BİR ÇOBAN FARK ETTİ

İsrail’in Irak çölündeki bilinmeyen varlığı mart ayı başlarında açığa çıkma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Irak devlet medyasına nazaran bölgede yaşayan bir çoban, olağandışı askeri hareketlilik fark etti. Çoban, bilhassa gece saatlerinde helikopter uçuşları ve kuşkulu askerî faaliyetler gördüğünü bildirerek güvenlik güçlerine ihbarda bulundu. İhbar üzerine Irak ordusu soruşturma başlattı.

Humvee tipi zırhlı araçlarla (Amerikan ordusunun temelini oluşturan hafif, dört tekerlekten çekişli taktik bir askeri araç) bölgeye sevk edilen Irak birlikleri, şafak vakti çöl bölgesine yanlışsız ilerlemeye başladı. Lakin kaynakların aktardığına nazaran birlikler amaç bölgeye yaklaşırken ağır hava saldırısına uğradı. Irak Ortak Operasyonlar Kumandan Yardımcısı Orgeneral Kays el-Muhammedavi, taarruza ait yaptığı açıklamada Irak askerlerinin ağır ateş altında kaldığını belirtti.

Saldırıda bir Irak askerinin öldüğü, iki askerin ise yaralandığı açıklandı. Muhammedavi, operasyon hakkında şu tabirleri kullandı: “Bu pervasız operasyon uyum yahut onay olmadan gerçekleştirildi.”

Exclusive: Israel built a secret military post in Iraq to support its campaign against Iran and launched strikes on Iraqi troops who almost found it early in the war https://t.co/f9FISMgdNs

— The Wall Street Journal (@WSJ) May 9, 2026

Iraklı yetkililer olayın akabinde bölgeye Terörle Uğraş Servisi’ne bağlı iki ek birlik daha gönderdi. Bu üniteler, Irak’ın geçmişte DEAŞ’a karşı yürüttüğü operasyonlarda kritik rol oynamış seçkin ögeler ortasında yer alıyordu. Yapılan aramalarda bölgede yabancı askerî ögelerin faaliyet yürüttüğüne dair çeşitli izler bulunduğu belirtildi.

Iraklı kumandanlar, profesyonel askeri faaliyetler yürütüldüğünü ve bu operasyonların hava takviyesiyle korunduğunu açıkladı. Muhammedavi, devlet medyasına yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu: “Görünüşe nazaran taarruzdan evvel, havadan desteklenen ve birliklerimizin kapasitesinin ötesinde faaliyet gösteren belli bir güç vardı.”

IRAK HÜKÜMETİ ABD’Yİ SUÇLADI

Olayın akabinde Irak idaresi diplomatik teşebbüs başlattı. Mart ayının sonlarında Bağdat idaresi Birleşmiş Milletler’e resmî şikâyette bulundu. Şikâyette akının yabancı güçler tarafından düzenlendiği belirtilirken, sorumluluk direkt ABD’ye yüklendi. Lakin husus hakkında bilgi sahibi kaynaklar, ABD’nin Irak askerlerine yönelik atakla hiçbir ilişkisi olmadığını savundu. Tezlere nazaran operasyon büsbütün İsrail tarafından yürütüldü.

Irak hükümeti sözcüsü ise olay hakkında daha fazla detay vermekten kaçındı. Yetkililer, Irak topraklarında İsrail’e ilişkin zımnî bir üs bulunduğu tarafındaki tezleri doğrulamadı lakin yalanlamadı da. Olayın akabinde Irak ve Arap medyasında geniş çaplı tartışmalar başladı. Saldırıyı kimin gerçekleştirdiği, bölgede hangi yabancı gücün faaliyet yürüttüğü ve Irak hava alanının nasıl kullanıldığı konusunda çok sayıda spekülasyon ortaya atıldı.

İSRAİL’İN İRAN OPERASYONLARINDAKİ KRİTİK AVANTAJI

Askerî uzmanlara nazaran Irak’taki saklı üs, İsrail’in İran’a yönelik hava harekâtında stratejik üstünlük elde etmesini sağladı. İsrail ile İran ortasındaki uzaklık düşünüldüğünde, Irak’taki ileri operasyon noktası İsrail uçaklarının savaş alanına daha yakın hareket etmesine imkân tanıdı.

Kaynaklar, İsrail’in burada sırf arama-kurtarma grupları değil, birebir vakitte özel operasyon birlikleri de konuşlandırdığını aktardı. Bu birliklerin, düşman topraklarında komando operasyonları yürütmek üzere eğitilmiş İsrail Hava Kuvvetleri özel kuvvetlerinden oluştuğu da belirtildi.

İsrail Hava Kuvvetleri’nin beş hafta süren operasyon boyunca İran’daki gayelere binlerce hava saldırısı düzenlediği kaydedildi. Bu hücumların değerli kısmının İran’ın askeri altyapısı, füze sistemleri ve hava savunma ögelerini maksat aldığı tabir edildi.

🚨🇮🇱 INTERESTING:
The Wall Street Journal reports Israel secretly established a covert military base deep in Iraq’s western desert ahead of its air campaign against Iran.

According to U.S. officials and other sources cited in the report, the hidden outpost was built shortly… pic.twitter.com/mvcpsV5zws

— Mossad Commentary (@MOSSADil) May 9, 2026

‘BUNU YAPACAK RESMÎ BİR MUTABAKAT YOK AMA…’

Güvenlik ve Terör Uzmanı Emekli İstihbarat Albayı Coşkun Başbuğ, İsrail’in Irak’ta üs kurduğu istikametindeki savlara ait dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Başbuğ, kelam konusu savları daha evvel gördüğünü belirterek, hususun birçok açıdan netlik taşıması gerektiğine vurgu yaptı.

Başbuğ, “Bu olaydan haberdarım, tezlerle ilgili ayrıntıları daha evvel görmüştüm. Lakin burada bilhassa altı çizilmesi gereken çok değerli noktalar var. Öncelikle İsrail’in Irak’ın içerisinde direkt bu türlü bir üs kurma yetkisi bulunmuyor. Zira ortada bunu legal hale getirecek rastgele bir resmî mutabakat ya da milletlerarası tabana oturtulmuş bir mutabakat kelam konusu değil. Bunun yanı sıra üssün tam olarak nerede bulunduğuna dair de netleşmiş bir bilgi yok. Şu ana kadar kamuoyuna açıklanmış açık bir koordinat ya da doğrulanmış bir lokasyon paylaşılmış değil” tabirlerini kullandı.

Bölgedeki güç istikrarlarına dikkat çeken Başbuğ, “Bahsedilen alan, Irak’ın kendi içinde denetim ve sorumluluk alanlarından biri olabilir. Bu türlü bir durumda ilgili yapının bu duruma müsaade etmiş olabileceği ihtimali de kıymetlendirilebilir. Hatta muhakkak emellerle kullanılmasına yönelik bir hazırlık yapılmış olması da ihtimaller ortasında yer alıyor. Lakin burada asıl değerli sıkıntı, İsrail’in kelam konusu alanı ne ölçüde ve hangi kapsamda kullandığıdır. Zira buna dair de netleşmiş, teyit edilmiş somut ayrıntılar bulunmuyor” dedi.

🇮🇱🇮🇶 Israel built a secret military base in Iraq's western desert, with U.S. knowledge, to support strikes on Iran 1,000 miles away

A shepherd noticed the helicopters. Iraqi troops went to investigate. Israel bombed them.

One soldier got killed, two wounded. And the base… https://t.co/qhAru1K1Tppic.twitter.com/vD7EEKOxFF

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) May 9, 2026

İddiaların bölgesel gelişmelere tesirinin de şimdi meçhul olduğunu belirten Başbuğ, “Eğer bu türlü bir kullanım kelam mevzusuysa, bunun alandaki hareketliliğin gidişatına olumlu manada nasıl bir tesir sağlayacağı da şu kademede kesin değil. Yani mevcut bilgiler ışığında net bir sonuç çıkarmak mümkün görünmüyor” değerlendirmesinde bulundu.

‘KÜRT KÜMELER ÜZERİNDEN KURGULANAN PLANIN BİR MODÜLÜ OLABİLİR’

“Ancak burada bir diğer kıymetli başlığın da altını çizmek gerekiyor. İsrail’in İran’a yönelik olarak Irak sınırı üzerinden birtakım planlamalar yaptığı uzun müddettir konuşuluyor” diyen Coşkun Başbuğ, “Özellikle PJAK üzerinden kimi Kürt kümeleri harekete geçirerek bölgede Kürtler ile başka ögeler ortasında çatışma yeri oluşturma niyetinin olduğu istikametinde önemli savlar vardı. Ancak bu planın alanda beklenen karşılığı bulmadığını gördük. Hatta ABD tarafından da bu süreçle ilgili çeşitli açıklamalar yapıldı ve Kürt kümelere yönelik memnuniyetsizlik içeren değerlendirmeler kamuoyuna yansıdı” dedi.

İsrail’in muhtemel üs yapılanmasının sadece İran’a yönelik ataklar çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiğini tabir eden Başbuğ, “Eğer kelam konusu bu plan muvaffakiyete ulaşmış olsaydı, İsrail’in bölgeyi faal bir üs haline getirmek gayesiyle birtakım önlemler almış olması da ihtimaller dahilinde kıymetlendirilebilir. Hasebiyle sıkıntıyı yalnızca İran’a yönelik akın perspektifiyle ele almak hakikat olmaz. Bölgedeki etnik, siyasi ve güvenlik istikrarlarını şekillendirmeye dönük daha geniş kapsamlı stratejik gayelerin de göz önünde bulundurulması gerekiyor” sözlerini kullandı.

ABD’NİN BÖLGEDEKİ BİLİNMEYEN OPERASYON MODELİ

Uzmanlar, süreksiz ileri operasyon üslerinin çağdaş savaşlarda sıkça kullanılan sistemlerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Stratejik danışmanlık firması Horizon Engage’in araştırma başkanı Michael Knights, bu çeşit operasyonların bilhassa özel kuvvetler tarafından nizamlı olarak uygulandığını belirtti.

Knights’a nazaran Irak’ın batı çölü, geniş ve seyrek nüfuslu yapısı nedeniyle bilinmeyen askerî faaliyetler için ülkü bir alan oluşturuyor. ABD Özel Kuvvetleri de geçmişte Saddam Hüseyin devrinde gerçekleştirilen 1991 ve 2003 operasyonlarında tıpkı bölgeyi faal biçimde kullanmıştı. Uzmanlara nazaran bölgede yaşayan siviller yıllardır sıra dışı askeri hareketliliklere tanıklık ediyor.

DEAŞ militanlarından özel operasyon takımlarına kadar farklı ögelerin bölgede faaliyet göstermesi nedeniyle lokal halkın çöl alanlarından uzak durmaya alıştığı belirtiliyor. Knights, bölge sakinlerinin savaş mühletince ağır helikopter trafiği gördüklerini kendisine anlattığını söyledi.

‘BU NOKTALAR LOJİSTİK VE OPERASYONEL TAKVİYE EMELİYLE KULLANILIR’

Geçici üslerin aslında son yıllarda ortaya çıkmış ya da yeni düşünülmüş bir plan olmadığının altını çizen Coşkun Başbuğ, şu sözleri kullandı: 

— Bu usul geçmişte de birçok askerî harekâtta daima uygulanan bir modeldi. Operasyonun ilerleme istikametine, alandaki gereksinimlere ve planlamanın derinliğine nazaran daha iç bölgelerde bu tıp süreksiz üs yapılanmaları oluşturulur. Bilhassa harekâtın sürdürülebilirliği açısından bu noktalar lojistik ve operasyonel dayanak gayesiyle kullanılır.

— Hatta harekât ilerledikçe bu üs bölgeleri de operasyonun tarafına paralel biçimde ilerler ve yine konumlandırılır. Münasebetiyle burada büsbütün yeni bir konseptten kelam etmek hakikat olmaz. Bu, askeri stratejilerde uzun yıllardır kullanılan klasik usullerden biridir. İsrail’in de muhtemelen ABD’den aldığı askeri akıl ve stratejik yönlendirmeler doğrultusunda bu modeli uyguladığını pahalandırmak gerekir. Bilhassa ABD’nin geçmiş operasyon deneyimlerine bakıldığında, bu çeşit süreksiz ve hareketli üs yapılanmalarının sıkça tercih edildiği görülüyor.

İSRAİL’DEN ‘HAYAL GÜCÜNÜ AŞAN GÖREVLER’ MESAJI

İsrailli yetkililer savaş sırasında direkt Irak’taki saklı üs hakkında açıklama yapmasa da özel operasyonlara işaret eden bildiriler verdi. İsrail Hava Kuvvetleri Kumandanı Tomer Bar, mart ayı başlarında askerlere gönderdiği mektupta dikkat alımlı tabirler kullandı. Mayıs ayı başında misyon müddeti sona eren Bar, bildirisinde şu sözleri kullandı:

“Bugünlerde hava kuvvetlerinin özel birliklerinden savaşçılar, hayal gücünü harekete geçirebilecek özel vazifeler yürütüyorlar.”

Bu açıklama, İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarında sırf hava akınları değil, birebir vakitte derin saha operasyonları da yürüttüğü tarafındaki değerlendirmeleri güçlendirdi.

BÖLGESEL TANSİYON YENİ BİR EŞİĞE Mİ GİDİYOR?

Ortaya çıkan bilgiler, Orta Doğu’daki güç çabasının artık sırf direkt hava hücumlarıyla hudutlu olmadığını gösteriyor. Irak üzere üçüncü ülkelerin topraklarının bilinmeyen operasyon merkezleri olarak kullanılması, bölgesel istikrarları daha da kırılgan hale getiriyor.

Uzmanlara nazaran İsrail’in Irak içinde bilinmeyen üs kurması, İran’a karşı yürütülen operasyonların ne kadar kapsamlı planlandığını ortaya koyuyor. Tıpkı vakitte bu durum, Irak’ın egemenliği konusunda önemli tartışmaları da beraberinde getiriyor. Bağdat idaresi resmî olarak İsrail’in ülkede faaliyet gösterdiğini doğrulamasa da yaşanan olaylar Irak’ın hava alanı ve çöl bölgelerinin büyük güçler ortasındaki gölge savaşın değerli merkezlerinden biri haline geldiğine işaret ediyor.