Anadolu’nun esaslı geçmişine ışık tutuyor. Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Hükümdarı standı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, buluşan “Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı” standını ziyaret etti. Stantta 40 yapıtın yer aldığını belirten Bakan Ersoy, Yalburt’un 1970 yılındaki keşfinden günümüze uzanan arkeolojik araştırma sürecinin de görsel ve belgesel malzemelerle kapsamlı biçimde ziyaretçilere sunulduğunu söz etti.

Bakan Ersoy, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri İllinois Üniversitesi iş birliğinde, Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünde hazırlanan sergiyi gezerek çalışmalara ait değerlendirmelerde bulundu.

Serginin, Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası’nda 1970 yılında keşfedilen Hitit İmparatorluğu’na ilişkin hiyeroglif Luvice yazıtlı kutsal su anıtını ve bu kıymetli kültür varlığı etrafında yürütülen arkeolojik çalışmaları kapsamlı biçimde tanıttığını belirten Bakan Ersoy, Hitit İmparatorluğu’nun izlerini günümüze taşıyan çok özel bir standın ziyaretçilerle buluşturulduğunu kaydetti.

Bakan Ersoy, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında gerçekleştirilen hafriyat ve onarım çalışmalarında elde edilen buluntular kapsamında 40 yapıtın sergilendiğini bildirdi.

Eserlerin Anadolu’nun esaslı geçmişine ışık tuttuğunu ve Hititlerin bıraktığı güçlü kültürel mirası yakından görme imkânı sunduğunu tabir eden Ersoy, stantta sadece arkeolojik yapıtların değil, Yalburt’un keşfinden günümüze uzanan araştırma sürecinin de bütün yönleriyle ele alındığını belirtti.

Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson başkanlığında 2010-2021 yılları arasında yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi kapsamında elde edilen bulgular da stantta ziyaretçilerle buluşuyor.

Bakan Ersoy, bu bulguların görüntü, fotoğraf, arkeolojik buluntu, çizim, saha defteri ve arazi formları üzere görsel ve belgesel gereçler aracılığıyla sunulduğunu belirtti.

Ziyaretçilerin böylelikle bir arkeolojik alanın keşfinden hafriyat ve onarım çalışmalarına, yüzey araştırmalarından bilimsel belgeleme süreçlerine kadar uzanan araştırma serüvenine yakından tanıklık ettiğini söz eden Ersoy, tüm vatandaşları sergiyi görmek üzere Anadolu Medeniyetleri Müzesine davet etti.

Bakan Ersoy ayrıyeten standın hazırlanmasında emeği geçen Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğüne, İllinois Üniversitesine, standın küratörü Prof. Dr. Ömür Harmanşah’a, Dr. Peri Johnson’a, bilim beşerlerine, uzmanlara ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.

Sergide yer alan arşiv evrakları, Yalburt Anıtı’nın ortaya çıkarılış sürecini de gözler önüne seriyor. 1970 yılı Eylül ayında Yol Su Elektrik’in kaynak suyunu kanalize etmek üzere Yalburt Pınarı’nda başlattığı hafriyatlarda hiyeroglif kabartma yazıtlı taş bloklara rastlandı. Bunun üzerine Yalburt Yaylası’na davet edilen Ankara

Anadolu Medeniyetleri Müzesi araştırmacıları, 1970-1975 yılları arasında bölgede arkeolojik hafriyat ile mimari müdafaa ve onarım çalışmaları yürüttü. Çalışmalar, Raci Temizer liderliğinde Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’ın da yer aldığı takım tarafından gerçekleştirildi.

Ortaya çıkarılan yapının, Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya’nın (MÖ 1245-1215) buyruğuyla inşa edilmiş, hiyeroglif Luvice yazıtlı bloklara sahip kutsal havuz anıtı olduğu anlaşıldı. 1971-1972 yıllarında gerçekleştirilen hafriyatlarda özgün havuz temelleri ve döşemesine ulaşılarak anıtın 12,70 x 8,30 metrelik doğu-batı doğrultulu planı tekrar kuruldu. Çalışmalar, Yalburt Pınarı üzerine kurulu Hitit havuzunun eski çağda uzun mühlet kullanıldığını, Erken Roma Dönemi’nde ise hiyeroglifli Hitit bloklarının devşirme olarak kullanılarak havuzun yaklaşık 5 x 4 metre ölçülerinde tekrar inşa edildiğini ortaya koydu.

Raci Temizer ve grubu, kutsal havuzun ortaya çıkarılmasının akabinde Yalburt Yaylası’ndaki Hitit yerleşimini tespit etmek gayesiyle hafriyat ve sondaj çalışmalarını sürdürdü. 1971 ve 1972 yıllarında Yalburt Höyüğü ile Kalkamak Mezarlığı sırtında gerçekleştirilen çalışmalarda Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma periyotlarına uzanan yerleşim izlerine ulaşıldı. Günümüzde Yalburt Yaylası’nda görülebilen anıt ise Temizer ve grubu tarafından 1972 yılında tekrar kuruldu.