CIA'nın yıllarca saklı tuttuğu 11 Eylül evrakları 25 yıl sonra kamuoyuna açıldı. Evraklarda, hücumlardan yıllar evvel El Kaide'nin ABD'ye yönelik planlarına ait dikkat cazip istihbarat ikazlarının yer aldığı ortaya çıktı.
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), 11 Eylül hücumlarının 25. yıl dönümünde, Usame bin Ladin ve El Kaide’ye ait 71 istihbarat evrakını yayımladı.
13 Şubat 1998 ile 12 Eylül 2001 arasındaki dönemi kapsayan kayıtlar, El Kaide’nin ABD’ye yönelik faaliyetleri hakkında Washington’a yıllar boyunca ulaşan bilgileri gözler önüne serdi.
İLK RAPORLARDA KİTLE İMHA SİLAHLARI VARDI
Yayımlanan en eski evrak, 13 Şubat 1998 tarihli “Kitle imha silahı kapasitesi arayan teröristler” başlığını taşıyor. Raporda, Bin Ladin ve başka radikal kümelerin “açık piyasalardan belirtilmemiş kimyasal, biyolojik ve nükleer maddeler temin etmek için anlaştığı” bilgisi yer aldı.
Belgede ayrıyeten El Kaide mensuplarının Suudi Arabistan’daki ABD askeri tesislerini amaç almak maksadıyla materyal aradığına ait istihbarat bulunduğu aktarıldı.
“PATLAYICI YÜKLÜ UÇAK” İHTİMALİ RAPORA GİRDİ
10 Eylül 1998 tarihli “Bin Ladin’in pozisyonu ve niyetleri” başlıklı evrakta, El Kaide önderinin ABD’ye kendi topraklarında saldırmak istediği belirtildi.
Raporda, örgütün “ABD’deki bir kente patlayıcılarla dolu bir uçağı uçurabileceği” yönündeki istihbarat da yer aldı. Kelam konusu kıymetlendirme, 11 Eylül hücumlarından yaklaşık üç yıl evvel hazırlandı.
UÇAK KAÇIRMA PLANI DA TESPİT EDİLDİ
4 Aralık 1998 tarihli bir öbür CIA evrakı, “Bin Ladin ABD uçaklarını kaçırmaya ve öteki akınlara hazırlanıyor” başlığını taşıyordu.
Raporda, Bin Ladin ve müttefiklerinin ABD’de uçak kaçırma dahil çeşitli hareketler planladığı değerlendirildi. Bu planlardan birinin, üst seviye El Kaide üyelerinin hür bırakılmasını sağlamak gayesiyle kullanılabileceği belirtildi.
Aynı dokümanda ismi açıklanmayan bir kaynak, bir uçak kaçırma hücresinin New York’ta ismi belirtilmeyen bir havaalanında gerçekleştirilen “yakın tarihli bir deneme” sırasında güvenlik denetimlerini aşmayı başardığını bildirdi.
EL KAİDE’NİN TEHDİDİ GÜNDEMDE KALDI
23 Aralık 1999 tarihli “Terörizm: Farklı kümeler ABD aykırısı hücumlar planlıyor” başlıklı brifingde, Bin Ladin liderliğindeki El Kaide ağı ve irtibatlı kümelerin Washington açısından önemli tehdit oluşturduğu değerlendirildi.
Ancak sonraki devirde istihbaratın değerli bir sorunu ortaya çıktı. Farklı taarruz ihtimallerine ait bilgiler raporlara giriyor, ama tehditlerin tamamını tek bir plan çerçevesinde birleştiren net bir tablo oluşmuyordu.
3 Ağustos 1999 tarihli evrakta de El Kaide’nin elde edilen istihbaratın bir kısmını ABD’yi yanıltmak gayesiyle üretmiş olabileceği ihtimali değerlendirildi.
SALDIRIDAN HAFTALAR ÖNCE YENİ UYARI
24 Temmuz 2001 tarihli başkanlık istihbarat evrakında, “Bin Ladin dayanaklı beklenen yakın bir terör operasyonunun ertelendiği, fakat yakın vadede diğer taarruzlar için hazırlıkların devam ediyor olabileceği” bilgisi yer aldı.
6 Ağustos 2001 tarihli raporda ise Bin Ladin’in ABD’ye saldırma niyetine ait değerlendirmeler yapıldı. CIA’nın 28 Ağustos tarihli raporunda da El Kaide’nin faaliyetlerine ait yeni bilgiler ele alındı.
Buna karşın istihbarat raporları, atağın sistemi ve ölçeği konusunda kesin bir öngörü ortaya koyamadı.
İSTİHBARATTAKİ EKSİKLİKLER TARTIŞILDI
CIA analistleri, 11 Eylül öncesinde terör tehditlerinin istihbarat çalışmalarında bugünkü kadar öncelikli olmadığını belirtti. Bin Ladin ve El Kaide hakkında bilhassa insan kaynaklarından elde edilen bilgilerin sonlu olduğu söz edildi.
Yetkililer ayrıyeten, başkanlık seviyesinde art arda hazırlanan raporların vakitle “uyarı yorgunluğu” oluşturabileceğine dikkat çekti.
11 Eylül Komisyonu’nun 2004 yılında yayımladığı raporda da ABD istihbaratının El Kaide konusunda çok sayıda ikaz aldığı, fakat örgütün planladığı hücumun boyutunu ve suratını tam olarak kavrayamadığı sonucuna varıldı.
11 EYLÜL SONRASI SİSTEM DEĞİŞTİ
Saldırıların akabinde ABD’nin ulusal güvenlik yapısında kapsamlı düzenlemeler yapıldı. İç Güvenlik Bakanlığı kuruldu. FBI, CIA ve başka istihbarat kurumları arasındaki uyumu güçlendirmek hedefiyle Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi oluşturuldu.
İstihbarat raporlarının hazırlanma prosedüründe de değişikliğe gidildi. Günümüzde tahlillerde, elde edilen bilginin güvenilirlik derecesini ortaya koyan “güven düzeyi” değerlendirmelerine daha fazla yer veriliyor.
BİN LADİN 10 YIL SONRA ÖLDÜRÜLDÜ
11 Eylül akınlarının akabinde ABD’nin Usame bin Ladin’i bulma çalışmaları yaklaşık 10 yıl sürdü. ABD özel kuvvetleri, 2 Mayıs 2011’de Pakistan’ın Abbottabad kentinde düzenlediği operasyonla El Kaide başkanını öldürdü.
CIA’nın yayımladığı dokümanlar, hücumlardan evvel ABD idaresinin Bin Ladin ve El Kaide hakkında hangi istihbaratlara sahip olduğunu yine gündeme taşıdı.
Çok bâtın belgeler açıldı! CIA’den hayrete düşüren 11 Eylül raporu: Perde arkası 25 yıl sonra ortaya çıktı
İsveç yarın sandık başına gidiyor
Trump: İran Savaşı yakında sona erecek, petrol fiyatları süratle düşecek
Uzaydan 11 Eylül. NASA astronotu 25 yıl evvel gördüklerini anlattı
ABD-Çin yarışında Türkiye detayı! İsrail basını ‘İstanbul’un avantajlarını yazdı
Trump 7 yıl sonra İrlanda’da. Önderlerle görüşecek, golf oynayacak
Son dakika… Trump: Savaş yakında sona erecek
