Rusya’da veba alarmına ait biyolojik silah iddiası! ‘Rus istihbaratı ambulanslara eşlik ediyor’

Dr. Ashish Jha, Rusya’nın İrkutsk bölgesindeki veba laboratuvarı olayına ait kaygılarını lisana getirdi. Jha, Rusya’nın kâfi şeffaflık göstermediğini tez ederek, olayın rutin bir laboratuvar kazası olmayabileceğini tabir etti. ABD’li uzman, İrkutsk’taki olaya Rus istihbaratının da süratle müdahil olduğuna dikkat çekti.

Olayda 28 yaşındaki laboratuvar teknisyeni Daria Shipilova hayatını kaybetti, yaklaşık 200 kişi ve 5 hastane karantinaya alındı. Durumun denetim altında olduğunu duyuran Kremlin, gelişmelere ait sadece resmi açıklamalara prestij edilmesi gerektiğini bildirdi.

‘RUS İSTİHBARATI OLAYA DAHİL OLDU’

Jha, olayın sıradan bir laboratuvar kazası olmadığını savundu. Jha, Irutsk’taki olaya Rus istihbarat servisi FSB’nin de karıştığına dair raporlar bulunduğunu da belirtti.

“Bu resmi olarak sivil bir enstitü. Fakat Rusya’nın etkin bir askeri biyolojik silah programına sahip olduğu uygun biliniyor” diyen Jha, ABD’li istihbarat kurumlarının Rusya’nın biyolojik silah programlarını son yıllarda değerli ölçüde genişlettiğini kamuoyuna açıkladığını hatırlattı.

Jha, “Ambulanslara eşlik eden güvenlik servisleri, virüse maruz kalan temaslıları taşıyor. Bu doğruysa, olay rutin bir doğal salgın, hatta olağan bir laboratuvar kazası gizi gözükmüyor” sözlerini kullandı.

‘BU PROGRAMLAR GİZLİ YÜRÜTÜLÜYOR’

CNN International’ın haberine nazaran Jha, uzun müddettir kaygı duyduğu senaryonun gerçekleşmiş olabileceğini belirterek, “Korkum bir ülkenin silah programını kullanmaya karar vermesi değil, kasıtlı bir programda kazara sızıntı olması” dedi.

ABD istihbaratının Rus bilim insanlarının biyolojik silah kapasitelerini geliştirmeye devam ettiğini değerlendirdiğini vurgulayan Jha, “Bu programlar saklı yürütülüyor. Dışarıdan kimse denetlemiyor ve içerideki kimsenin bir şeyler aksi gittiğinde kabul etmek için pek teşviki yok” açıklamasını yaptı.

Yaşamını yitiren laboratuvar teknisyeni Daria Shipilova

‘TEHLİKELİ PATOJENLERİ ÇALIŞAN LABORATUVARLAR ARTIYOR’

Jha, 1979’da Sovyetler Birliği’nin Sverdlovsk kentindeki askeri tesisten şarbon sporlarının kaçtığını hatırlattı. Olayda en az 66 kişinin hayatını kaybettiğini ve olayın yıllar sonra kamuoyuna yansıdığını belirten Jha, bunun yapay zeka ve biyolojik mühendislik kapasiteleri yaygınlaşmadan evvelki devirde yaşandığını vurguladı.

Jha, “İşin gerçeği şu: Tehlikeli patojenler üzerinde çalışan laboratuvarların sayısı dünya çapında artıyor. Bu, önümüzdeki aylarda ve yıllarda bu tıp olayların daha sık yaşanacağı manasına geliyor” diye konuştu.

Jha, Rus yetkililerin İrkutsk’ta tam olarak ne olduğu konusunda dünyaya daha fazla şeffaflık borçlu olduğunu söyleyerek, “Tam olarak ne olduğunu anlamamız gerekiyor. Ve gerçeğin tamamını bilmeyebileceğimizi varsaymalı ve buna nazaran biyolojik savunmamızı güçlendirmeliyiz” sözlerini kullandı.

RUSYA’DAN BÖLGEDEKİ SON DURUMA İLİŞKİN AÇIKLAMA

Rusya, İrkutsk bölgesi ile İrkutsk ve Şelehov kentlerindeki “sıhhi-epidemiyolojik durumun istikrarlı” olduğunu açıkladı. Yetkililer, araştırmacının hastalığının çalıştığı patojenlerden rastgele birinden kaynaklandığına dair ispat bulunamadığını belirtti. Bölgesel bir önderin açıklamalarına dayandırılan haberlere nazaran, araştırmacıyla temas etmiş yaklaşık 200 kişi müşahede altında tutuluyor. Moğolistan sonu yakınındaki Şelehov belediyesinin başkanı Maksim Modin, araştırmacının tedavi gördüğü yatan hasta tesisinin karantina için kapatıldığını söyledi. Rus yetkililer, araştırmacının kesin vefat sebebini doğrulamadı.

RUSYA’DA MASKE VE ANTİBİYOTİK PANİĞİ

Darya Shipilova isimli laboratuvar teknisyeni, Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü’nde çalışıyordu. Kimi haberlere nazaran Shipilova, vebaya sebep olan bakteriyi içeren bir test tüpünü kazara kırdığını kabul etmişti. Yetkililer süratle lokal karantina bölgeleri oluşturdu; tedavi gördüğü hastane de bunlar arasında yer aldı. 200 kişi tıbbi müşahede altına alındı ve binlerce gönüllünün çöp toplayıp mahallelerini temizleyeceği bir kent “temizlik günü” iptal edildi.

Pnömonik veba, bilhassa tehlikeli bir hastalık çeşidi zira beşerler arasında havayoluyla bulaşabiliyor. Komşu Buryatya Valisi Alexei Tsydenov başlangıçta Shipilova’nın vebadan öldüğünü doğruladı lakin akabinde laboratuvar çalışanının “vebadan ölmüş olabileceğini” lisana getirdi. Bu arada İrkutsk ve Sibirya genelinde beşerler maske ve antibiyotik satın alıyor, otelciler bir dizi iptal bildiriyor ve sosyal medyada seyahat yasakları ile maske zaruriliği davetleri yapılıyordu. Yetkililer olayı küçümsemeye çalıştı. İrkutsk bölgesi Valisi Igor Kobzev, Shipilova’nın karantinadaki temaslılarının hiçbirinde belirti görülmediğini ve birinci laboratuvar testlerinin negatif çıktığını bildirdi.

ROSPOTREBNADZOR’DAN ‘BİLİNMEYEN ZATÜRRE’ VURGUSU

Rusya’nın ulusal halk sağlığı kurumu Rospotrebnadzor, teknisyenin pnömonik veba yerine bilinmeyen bir zatürre çeşidinden öldüğünü öne sürdü. Kurum, testlerinin laboratuvar çalışmasıyla ilgili rastgele bir patojen tespit etmediğini ve enstitü çalışanları arasında son on günde bulaşıcı hastalık hadisesi bildirilmediğini belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) değerlendirmesinde, krizin süratle denetim altına alınmasının mümkün göründüğü belirtildi. Vebanın günümüzde hala görülen tipleri antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor. Buna rağmen Rusya’da görülen hastalığın çeşidinin tanımlanmaması, telaşların artmasına yol açtı.

Rusya’daki son veba hadisesi on yıl evvel görülmüştü. Hastalığa yakalanan 10 yaşındaki bir çocuk, gördüğü tedavi sayesinde hayatta kalmıştı.

RUSYA’DA KORKU ARTTI

The Paper’a değerlendirmelerde bulunan Dr. Mark Galeotti’ye göre, pnömonik vebanın ne kadar süratli ortaya çıkabildiği düşünülürse, görünürde yeni hadise olmaması ya Shipilova’yı öldüren şeyin bu olmadığını ya da olayın başlangıçta önlendiğini gösteriyor. Lakin bu, söylentileri ve endişeyi durdurmadı. En rutin tedbirler bile bir krizin yaşandığı fakat Rus hükümetinin bunu kabul etmeyi reddettiğinin “kanıtı” olarak görülüyor.

Soruşturma Komitesi’nin enstitüdeki olası güvenlik ihlallerine ait ceza soruşturması başlatması ve Rospotrebnadzor Başkanı Dr. Anna Popova’nın bölgesel sıhhi ve salgınla gayret komitesinin fevkalâde toplantısı için ivedilikle İrkutsk’a uçması kaygıyı besledi. Rus hükümet kurumları bile bu durumdan muaf değil. Hafta sonu yakındaki Baykalsk Kent Meclisi, sakinleri Shipilova’nın öldüğü Şelehov’a seyahat etmemeye çağırdı lakin uyarıyı iki saat sonra çabukla sildi.

TRUMP: BÜYÜK BİR SORUN

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’daki muhtemel veba olayına ait açıklamalarda bulundu. Trump, olayı Rusya için “büyük bir sorun” olarak nitelendirdi.

Trump, “Olayla yakından ilgileniyoruz, daha yeni duyduk. Onlara yardım edeceğiz, elimizden geldiğince yardım edeceğiz. Bu türlü bir şeyle müsabakalarını görmek istemem. Bu güç bir hastalık” dedi.

Hastalığın oluşturduğu tehdide ait kendi değerlendirmesini de paylaşan Trump, “Eskiden hastalıkları denetim edebiliyorduk lakin bir formda o mikroplar daha güçlü ve daha akıllı hale geldi. Mikroplar nitekim eskisinden nispeten daha güçlü hale geldi ve evvelce zatürre üzere hastalıkların tedavisinde işe yarayan şeyler artık o kadar yeterli işe yaramıyor” diye konuştu.