Almanya'da Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu'nda yapılan oylamada AfD'li Tobias Rausch 48 oyla meclis başkanı seçilerek parti tarihinde bir prensip imza attı.
Almanya’da aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), Saksonya-Anhalt eyaletinde kazandığı seçim zaferinden bir ay sonra birinci eyalet hükümetini kurmakta zorlanıyor.
Eyalet parlamentosunun birinci oturumunda meclis başkanlığını elde ederek sembolik bir başarı kazanan parti, hükümet kurma maksadında ise henüz çoğunluğu sağlayamadı.
Reuters ajansı ve Alman kamu yayın kurumu ZDF’nin haberine nazaran, 6 Eylül’de yapılan eyalet seçimlerinde yüzde 43,8 oy alarak 39 milletvekili çıkaran AfD, başbakan adayı Ulrich Siegmund’un hedeflediği 42 sandalyelik salt çoğunluğun üç vekil gerisinde kaldı.
Seçimde oyları yarı yarıya eriyerek yüzde 17,2 düzeyine gerileyen Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) lideri Başbakan Friedrich Merz, sonuçları Alman parti sisteminde “tektonik bir kayma” olarak nitelendirdi ve partisinin AfD ile işbirliği yapmayacağını yineledi.
Eyalet anayasası uyarınca seçimden sonraki 30 gün içinde toplanması gereken Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu, birinci oturumunu Magdeburg’da gerçekleştirdi.
Oturum öncesinde yaklaşık 400 protestocu parlamento binası önünde toplanarak Almanya Anayasası’nı yüksek sesle okudu.
Göstericiler, “Aşırı sağla işbirliğine hayır” yazılı pankart taşıdı.
Gizli oylamada AfD’nin 35 yaşındaki adayı Tobias Rausch, 48 oy alarak Almanya tarihinde bir eyalet parlamentosunun başkanlığına seçilen birinci AfD’li siyasetçi oldu.
Seçilmek için 42 oya gereksinim duyan gayrimenkul teşebbüsçüsü Rausch, AfD’nin 39 vekili ile dayanağını evvelden açıklayan sol popülist Sahra Wagenknecht İttifakı’nın (BSW) beş milletvekilinin toplamı olan 44 oyun üzerine çıktı.
Gizli oylamadaki 48 oy, öbür partilerden en az dört milletvekilinin de Rausch lehine oy kullandığını gösterdi.
ZDF’in haberine nazaran Rausch, birinci konuşmasında tarafsızlık vurgusu yaparak “Bu misyonu tek bir kümenin değil, tüm Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu’nun başkanı olarak yürüteceğim” dedi.
Rausch ayrıyeten partilere seslenerek “Siyasi güvenlik duvarları periyodu geride kalmalıdır” daveti yaptı.
Parlamento başkanlığını kazanmasına karşın AfD, şimdi eyalet başbakanlığı için gerekli mutlak çoğunluğa ulaşabilmiş değil.
Başbakan adayı Siegmund, salı günkü oturum öncesinde yaptığı açıklamada, başbakanlık oylamasının aralık ayında yapılmasını hedeflediğini ve bu süreyi meclis dayanağını artırmak için kullanacağını belirtti.
Siegmund, birinci tıpta gereken çoğunluğu sağlayamaması halinde erken seçime gidilebileceğini de lisana getirdi.
Merkez partilerin AfD ile işbirliğini reddeden “güvenlik duvarı” çizgisi sürerken, AfD’li yöneticiler haftalardır Merz’in partisinden milletvekillerini ikna etmeye çalışıyor; fakat şimdi rakiplerinden AfD’ye açık bir geçiş gerçekleşmedi.
Koalisyon iştirakini reddeden fakat işbirliğini bütünüyle dışlamayan BSW ise başbakanlık oylamasında Siegmund için çekimser kalacağını duyurdu.
BSW’nin çekimserliği, AfD’nin komşu Thüringen’dekine benzeri bir azınlık hükümeti kurması ihtimalini gündeme getiriyor; ama Siegmund daha evvel küçük bir partiye bağımlı kalacağı bu seçeneği reddetmişti.
Almanya’da aşırı sağın yükselişi, geçtiğimiz ay düzenlenen eyalet seçimleriyle yeni bir evreye girdi.
AfD, 6 Eylül 2026’da Saksonya-Anhalt’ta oyların yaklaşık yüzde 44’ünü alarak 83 sandalyeli mecliste 39 vekillik kazandı; lakin hükümet kurmak için gereken 42 sandalyelik mutlak çoğunluğun gerisinde kaldı.
Başbakan adayı Ulrich Siegmund liderliğindeki parti, İkinci Dünya Savaşı sonrasında aşırı sağın eyalet iktidarına en çok yaklaştığı tabloyu oluşturdu.
AfD, 20 Eylül 2026’da ise ülkenin kuzeydoğusundaki Mecklenburg-Vorpommern seçimlerinde yüzde 38,3 oy alarak sandıktan tekrar birinci sırada çıktı.
Doğu eyaletlerindeki bu sonuçlar, Federal Başbakan Friedrich Merz ve partisi CDU açısından ağır bir kayıp olarak değerlendirildi.
Federal seviyedeki koalisyon partilerinin gerilemesi, 2029 genel seçimlerinde AfD zaferi mümkünlüğünü tartışmaya açarken Merz, meclis konuşmasında AfD’nin göç siyasetlerini eleştirerek partiyi “etnik temizlik” daveti yapmakla suçladı.
Seçim muvaffakiyetlerinin akabinde partinin federal siyasetinde da strateji değişikliği işaretleri görülüyor.
Reuters’ın ulaştığı 5 Ekim tarihli bir parti içi strateji dokümanına nazaran AfD, kuruluş prensipleri arasında yer alan Avrupa Birliği ve euro bölgesinden derhal ayrılma (Dexit) vaadini esnetti.
Belgede, birlikten direkt çıkmak yerine AB mutabakatlarının yine müzakere edilmesi, birliğin hâkim ulusların gevşek bir ittifakına dönüştürülmesi ve göç ile mali siyasetlerde muafiyetler talep edilmesi öngörülüyor.
Referanduma ise sırf bu ıslahatların büsbütün sonuçsuz kalması halinde gidilmesi planlanıyor.