Libyalı siyasilerden Türkiye-Libya deniz yetki muhtırasına tam takviye

Libya’nın yasama organı olan Temsilciler Meclisince kelam konusu muhtıranın onaylanması, daha evvel ileri sürülen hukuksal pürüzlerin giderilmesini ve anayasal açıdan hukuksal süreçlerin tamamlanmasını beraberinde getirdi.

Libyalı politikler, Meclisin onayının akabinde muahedenin yalnız Trablus’taki hükümetin onayladığı bir mutabakat olma niteliğinden çıkarak resmi Libya siyasetinin bir modülü haline geldiğini vurguladı.

Milletvekili Rabia Eburas, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Temsilciler Meclisinin Türkiye ve Libya arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ait muhtırayı onaylamasının hem Libya hem de bölgesel seviyede iki açıdan ehemmiyet taşıdığını söz etti.

Temsilciler Meclisinin muhtırayı oy birliğiyle onayladığını aktaran Eburas, “Temsilciler Meclisinin muhtırayı onaylaması artık bu evrakın yalnızca Trablus’taki tek bir hükümetle hudutlu kalmayıp resmi Libya siyasetinin bir kesimi haline geldiği iletisini taşımaktadır.” dedi.

Eburas, Temsilciler Meclisinin muhtırayı onaylamasının Libya’nın Doğu Akdeniz’deki pazarlık gücünü artırdığını, Türkiye’ye de güç alanında evvelkine nazaran daha geniş ölçekte Libya iştiraki sunduğunu lisana getirdi.

HİDROKARBON VE ENERJİ ALANINDA YENİ İŞBİRLİĞİ KAPILARI ARALANIYOR

Temsilciler Meclisinin onayının en değerli kazanımlarından birinin Türkiye’nin hidrokarbon potansiyeli taşıyan deniz alanlarında arama ve sismik çalışmalar yürütmesi için Libya’ya daha geniş bir siyasi ve tüzel çerçeve sunması olduğunu söyleyen Eburas şunları kaydetti:

“Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Haziran 2025’te toplam uzunluğu yaklaşık 10 bin kilometreyi bulan dört deniz alanında jeofizik çalışmalar ile iki boyutlu sismik arama yapmak üzere bir mutabakat zaptı imzalamıştır. Evrak güzel yönetildiği takdirde Libya; yatırımların artmasından, petrol hizmetleri bölümünün geliştirilmesinden, istihdam oluşturulmasından, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesinden ve tahminen de Avrupa pazarlarına gaz ihraç eden bir tedarikçi olarak pozisyonunun güçlenmesinden yarar sağlayabilir.”

Eburas, Temsilciler Meclisinin onayladığı muhtıranın Yunanistan ya da rastgele bir ülkeyi gaye almadığını, Libya’ya daha güçlü bir müzakere durumu kazandırdığını, Libya ve Türkiye tarafından oluşturulan teknik komitelerin ulaştığı hassas koordinatların ve haritaların benimsenmesinde gerçek teminatlar sunduğunu aktardı.

MECLİSİN ONAYI DOĞU AKDENİZ’DEKİ DENGELERİ YENİDEN ŞEKİLLENDİRECEK

Meclisin onayının, Libya’nın pozisyonunu siyasi açıdan büyük ölçüde güçlendirdiğini ve “Temsilciler Meclisinin onayını yok” argümanının külliyen ortadan kalktığını söyleyen Eburas, Temsilciler Meclisinin onayının Doğu Akdeniz’deki istikrarları yine şekillendirecek nitelikte olduğuna dikkati çekti.

Eburas, “Meclisin onayı, Doğu Akdeniz’deki dengelerin yine şekillenmesinde bariz bir tesirinin olması mümkündür. Libya ile Türkiye arasındaki yakınlaşmayı pekiştirmekte ve Yunanistan, Kıbrıs, Mısır ve İsrail’i farklı derecelerde kapsayan bölgesel düzenlemeler karşısında Ankara’ya Doğu Akdeniz’de daha geniş bir coğrafik ve siyasi derinlik kazandırmaktadır. Ayrıyeten Atina’yı Libya ve Avrupa Birliği ile temaslarını yoğunlaştırmaya sevk edebileceği üzere, Mısır’ı da Akdeniz üzerindeki ve güvenlikle ilgili çıkarlarını koruyacak formda seçeneklerini yine değerlendirmeye teşvik edebilir.” sözlerini kullandı.

Libya-Türkiye deniz yetki mutabakatının Libya’ya stratejik bir koz sunduğunu söyleyen Libyalı milletvekili kelamlarını şöyle tamamladı: “Anlaşma Libya’ya kıymetli bir stratejik koz sunmaktadır; ancak bunun gerçek bedeli, Libya Devleti’nin kurumlarını birleştirme, kaynaklarını şeffaf bir halde yönetme ve muahedeyi siyasi bir deklarasyondan uygulanabilir ve mümkün olan en geniş kabulü gören ekonomik ve stratejik düzenlemelere dönüştürme kapasitesiyle belirlenecektir.”

Libya Siyasi Partiler Birliği Başkanı ve ülkenin önde gelen siyasi partilerinden Halkın Sesi Partisinin Genel Başkanı Fethi Şibli de yeni göreve gelen Temsilciler Meclisi Başkanlığının iki ülke arasında imzalanan muhtırayı onaylamasının Libya’nın faydasına olduğunu gördüğünü söyledi.

Şibli, “Bugün Türkiye’nin (Libya’daki) rolünü unutamayız; Şubat Devrimi sürecinde bize çok yardımcı oldu, bilhassa de 2019’da Trablus’a yönelik taarruzlarda Türkiye’nin duruşunun olumlu bir rolü vardı.” dedi.

LİBYA’NIN TÜRKİYE’NİN SİSMİK ARAŞTIRMA KONUSUNDAKİ TECRÜBESİNE İHTİYACI VAR

Şibli, ülkesinin Türkiye’nin sismik araştırma konusundaki deneyimine gereksinimi olduğuna işaret ederek şunları kaydetti:

“Ekonomik açıdan Türkiye ile muahedenin Libya için yararlı olacağını düşünüyoruz. Bilhassa Libya bugün deniz derinliklerinde petrol ve gaz çıkarımı için sondaj yapacak teknik ve lojistik imkanlara sahip değilken, kaynaklarımızı geliştirmeye ve büyütmeye gereksinimimiz var. Bu sebeple parlamentonun onayını bu yönde atılmış uygun bir adım olarak kıymetlendiriyoruz.”

Muhtıranın Temsilciler Meclisinde onaylanmasının iki ülke açısından da kazanımları beraberinde getireceğini lisana getiren Şibli, “Deniz tabanındaki milyarlarca metreküp doğal gaz ya da milyarlarca varil petrol; bunun (deniz yetki anlaşmasının) hem Türkiye hem de Libya için birebir anda büyük bir getirisi olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye ve Libya arasındaki bağların gelişmesinin ayrıca ülkeleri ilgilendirmediğini vurgulayan Şibli, “Türkiye Müslüman bir halk, biz de Müslümanız, bu sebeple Türk halkı ile Libya halkı arasındaki işbirliğinin artması bizi ilgilendirir. Yunanlılara gelince, o onların sıkıntısıdır; şayet mutabakat BM nezdinde de belgelenir ve milletlerarası nitelik kazanırsa, Yunanistan’ın buna itiraz etmek istemesi durumunda milletlerarası mahkemeler açıktır (başvurabilir).” tabirlerini kullandı.

ANLAŞMANIN ONAYI İKİ ÜLKE ARASINDA GÜÇLÜ BİR YATIRIMIDIR

Libya Bağımsız Demokratlar Partisi Genel Başkanı Sami es-Sayd ise kelam konusu Mutabakat Muhtırasının onaylanmasının 2019’dan beri Temsilciler Meclisinde askıda beklediğini ve bugün onaylanmasının yeni Temsilciler Meclisi Başkanlığı açısından olumlu bir adım olduğunu söyledi.

Temsilciler Meclisinin onayının Türkiye ve Libya açısından güzel olması temennisinde bulunan Sayd, “Bu mutabakatın onaylanmasının ekonomik seviyede Libya ve Türkiye’ye büyük yararı olacaktır; zira sonuçta bu, petrol ve doğal gaz alanında bir yatırımdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Deniz yetki alanlarının belirlenmesine Yunanistan ve Mısır’ın da katılarak tüm bu ülkeler arasında ortak yarar sağlanabileceğini vurgulayan Sayd, şöyle devam etti:

“Libya bugün hükümran bir devlettir ve deniz sonu kara suları korunmaktadır; kimse Libya’nın kara sularına tecavüz etmeye kalkışmamıştır. Hasebiyle bu mutabakat yalnızca bir müdafaa değil, iki ülke arasında bir yatırımdır ve Libya ile Türkiye arasındaki münasebetlerin belgelenip güçlendirilmesidir. Yunanistan bu rotada öbür ülkelerle mutabakat yapmış olabilir ya da bu rotaya karşıt hareket etmek istediği için Libya ve Türkiye’nin hudutlarını birbirine bağlayan bu türlü stratejik ve devasa bir projeye sahip olmasını istemiyor.”