Fransa’da tansiyon yüksek. Polis göstericilere müdahale ediyor

Fransa’da hayat pahalılığı, bozulan kamu hizmetleri ve öğrencilerin sınıf şartlarına duyulan öfkeyle ülke genelinde düzenlenen yeni protestolarda polis, bugün göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale etti.

Bir hafta evvelki ayaklanma, yağma ve sokak şiddetinin tekrarlanmasını önlemek isteyen yetkililer, başşehir Paris başta olmak üzere büyük kentlerde helikopterler ve zırhlı araçlarla geniş güvenlik tedbirleri aldı.

Paris’in kimi bölgelerinde sokağa çıkma yasağı uygulandı, esnaf vitrinlerini tahtalarla kapattı ve dünyaca ünlü Louvre ile Musée d’Orsay üzere müzelerin kapılarına kilit vuruldu.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, bugün yaklaşık 70 bin güvenlik görevlisinin alanda olacağını açıklarken, Başbakan Sebastien Lecornu, dün geç saatlerde şiddet “tehdidinin” “yüksek kalmaya devam ettiği” ikazını yaptı.

Geçen haftaki şiddet olayları öncesinde polisin hazırlık durumu ve istihbarat toplama çalışmalarına dair soru işaretleri doğmuştu; bu hafta sonu görevlendirilen güvenlik gücü sayısı yaklaşık yüzde 20 artırıldı.

135 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Ülkenin birçok kentinde polis ve göstericiler arasında çatışmalar yaşanıyor. Lyon, Marsilya, Lille ve Nice’in de aralarında bulunduğu kentlerde tansiyon yükseldi. Polis göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, kamu sisteminin bozulmasına müsaade vermeyeceklerini duyururken, şu ana kadar 135 kişinin gözaltına alındığı açıklandı.

Geçen hafta düzenlenen protestolarda yüzlerce iş yeri yağmalanmış, 2 bin 700 kişi gözaltına alınmıştı.

Ülke genelinde yüzlerce şovun planlandığı bugün Paris sokakları güne alışılmadık derecede sessiz başladı.

Olası yeni sokak şiddetine karşı hazırlık yapan huzursuz esnaf kepenk kapatırken, birtakım büyük perakendeciler müşterilerine bildiri göndererek kapalı olacaklarını duyurdu.

Başkentteki pek çok perakendeci de vitrinlerini ahşap panellerle örttü.

Akşam saatlerine hakikat ise sokaklar hareketlendi, polis ve göstericiler arasında kimi bölgelerde çatışmalar yaşanıyor.

Reuters’ın haberine nazaran yeni şovlar öncesinde önlem maksadıyla galeri ve müzelerin kapatılmasıyla Paris’in kültür ve şov sanatları dalı de kepenk indirdi.

Louvre Müzesi’nin kilitli siyah demir kapıları hem tüm alana hem de bahçeye girişi engelledi; Mona Lisa tablosunu göremeyen hayal kırıklığına uğramış turistler kilitli kapıların arasından içeri bakmakla yetindi.

Kapatma kararları Louvre’dan dışarı açılan Tuileries Bahçeleri kompleksinin tamamının yanı sıra Musée d’Orsay, Orangerie, Jeu de Paume ve Picasso müzelerini de kapsadı.

Paris Operası, işçi ve izleyicilerin güvenliğine ait tasaları münasebet göstererek hem Palais Garnier hem de Opéra Bastille binalarını kapattı; itibarlı Art Basel Paris fuarının organizatörleri de hafta sonu programını iptal etti.

Reuters’a konuşan 21 yaşındaki Fransız ziyaretçi Heidi Rosar, “Bu, kapısına gelip de kapalı olduğunu gördüğümüz üçüncü müze. Bizi uyarmalıydılar” kelamlarıyla yansısını lisana getirdi.

59 yaşındaki Fransız bayan Catherine Sebbagh ise “Nereden bilebilirdik ki? Bir müzenin kapatılabileceğini düşünmedik. Biraz safız” diye konuştu.

Işıklar Şehri’nde iki gecelik konaklama için gelen 67 yaşındaki Kanadalı Don Nowschuk, Louvre’un sembolik cam girişine atıfla “En azından piramidi görmek istemiştik” dedi.

Yerel yetkililerin aşırı reaksiyon veriyor olabileceğini öne süren Nowschuk, “O kadar çok güvenlik var ki müzeyi muhafazaya yeteceğini düşünürsünüz. Paris etrafında silahlı bu kadar çok polis görmek biraz tuhaf. Silahlara alışkınız fakat böylesine değil” tabirlerini kullandı.

Haftalar evvel lise öğrencilerinin eğitim ve sınıf şartlarına karşı başlattığı protestolar, artan hayat maliyetlerine duyulan geniş çaplı öfkeyle birleşerek ülke çapında bir harekete dönüştü.

DünCumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşen ortaöğretim öğrencilerinin temsilcileri, görüşme sonrasında hükümet taleplerini karşılayacak somut teklifler sunana dek öğrencilere protestoları sürdürme daveti yaptı.

Bugünkü yeni şovları organize eden kümeler da Macron ve hükümetini, yükselen maliyetler ile öğrencilerin sınıf şartlarına dair yaygın kamuoyu öfkesini görmezden gelmekle suçladı.

Başka yerlerde olduğu üzere Fransa’da da enflasyon, ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail’in şubat ayında İran’a karşı başlattığı Ortadoğu savaşı sebebiyle süratle yükseldi.

Enflasyon ve eğitim problemleriyle kısmen örtüşen farklı sıkıntılar etrafında İtalya, Belçika, İspanya ve Portekiz’de de protestolar düzenleniyor.

İtalya, Milano’da yaşanan sokak şiddetinin akabinde kente 500 asker sevk etti.

Yarım milyondan fazla insanın sokağa çıktığı geçen hafta sonundaki şovların çeperinde, Fransa’nın son yıllarda gördüğü en ağır sokak şiddeti olaylarından kimileri patlak vermişti.

Gösterilerin kenarında polisle çatışan isyancılar kamu binalarını tahrip etmiş ve yüzlerce mağazayı yağmalamıştı.

Geçen cumartesi günkü olaylarda yaklaşık 2 bin 700 kişi gözaltına alınırken, perakende kesimi mağaza sahiplerinin hasar ve çalınan stoklar sebebiyle yüz milyonlarca avroluk ziyanla karşı karşıya kaldığını açıkladı.

Yetkililerin verdiği bilgiye nazaran mahkemeler, cumartesi günkü olaylar sebebiyle yarısı birinci sefer cürüm işleyenlerden oluşan 217 kişiyi şimdiden cezaevine gönderdi.

Macron ve hükümeti, protestocuların yasal talepleri ile geçen cumartesi şovların çeperinde patlak veren yağma, kundaklama ve talan arasına çizgi çekmeye çalıştı.

Şiddetin en ağır kısmını “cumhuriyeti yıkmak istediğini” söylediği “aşırı sol” kümelere bağlayan Macron, yetkililerin sırf sendika öncülüğündeki şovları kabul edeceğini ve “gayrimeşru” saydıkları öbür tüm hareketlere karşı koyacağını belirtti.

Fransa’nın batısındaki aşırı sol bir küme ise internet sitesinde yayımladığı davette destekçilerinden polis konuşlandırmasını “atlatmak için yakalanmaz ve öngörülemez” olmalarını istedi.

Huzursuzluk ve şiddet olayları, hükümetin borç yükünün de yatırımcıları endişelendirdiği bir devirde, çağdaş tarihinde dönüm noktası olabilecek cumhurbaşkanlığı seçimlerine altı ay kala mevcut Fransız hükümetinin imajını zedeledi.

Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) partisi, seçim kampanyasını başlatmak üzere hafta sonunda Paris’in güneyindeki Orleans kentinde kongre düzenledi.

Binlerce destekçinin beklendiği ve karşı protestocuların da kente yöneldiği Orleans’ta çatışmalardan kaygı eden lokal yetkililer, Le Pen aykırısı 20 bin ila 30 bin kişinin katılması beklenen toplanmanın kent merkezine sokulmayacağını bildirdi.

Bugün anti-faşist sloganlar atan binlerce kişi hem Le Pen’e hem de iş dünyası yanlısı merkezci başkan Macron’a karşı yürüdü.

“Macron istifa. Le Pen hapse” diye bağıran kalabalığın sayısını polis 11 bin, organizatörler ise 26 bin olarak açıkladı.

Yetkililerin güvenlik tedbirlerini sıkılaştırarak kimi kentlerde direkt şov yasaklarına varan kısıtlamalar getirmesi reaksiyonlara yol açtı.

Marsilya’da protestoları yasaklayan yetkililer, dün yaptıkları açıklamayla sendikaların düzenlediği bir şova “istisnai olarak” müsaade verileceğini duyurdu.

Paris’te ise polis, sendika öncülüğündeki protestocuların doğudaki Bastille ile Nation meydanları arasında yürümesi için evvelden verilen müsaadesi iptal etti.

Sendikalar birinci evrede alternatif güzergaha ilişkin güvenlik kaygılarını münasebet göstererek yasaklanan rotada yürüme kelamı verdi; lakin başşehir polisinin son dakikada yürüyüşün merkez doğudaki Bastille’den başşehrin güney sonundaki daha uzak doğu noktası Porte d’Italie’ye taşınmasını emretmesi üzerine sendikalar buna isteksizce uyacaklarını açıkladı.

Sekiz yıl evvel Macron’a karşı yıkıcı protestolar düzenleyen Sarı Yelekliler ise yaşananları “otoriter bir savrulma” diye kınadı ve “protesto özgürlüğü” için 31 Ekim’de yeni şovlar yapılması daveti yaptı.

Rennes kentindeki bir mağaza çalışanı da AFP’ye “Yasaklar bazen daha berbattır. Protesto etmek bir haktır ve bunu yasakladığınızda onu daha da cazip hale getirirsiniz” dedi.

Uluslararası Af Örgütü, önlemlerin “barışçıl şov hakkını tehlikeye attığını” belirterek “otoriter uygulamaya gerçek kayış” diye nitelediği tabloyu kınadı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü kıdemli Avrupa araştırmacısı Eva Cosse ise son toplanmalarda kalabalık denetim silahları sebebiyle çocukların ağır yaralandığına dair haberler karşısında tasasını lisana getirdi ve “Polisin hem protestoların barışçıl ve inançlı halde yapılmasını sağlama hem de halkı şiddet içeren düzensizlikten müdafaa sorumluluğu vardır” dedi.