Fransa’da tansiyon yüksek. Polis göstericilere müdahale etti

Fransa’da hayat pahalılığı, bozulan kamu hizmetleri ve öğrencilerin sınıf şartlarına duyulan öfkeyle ülke genelinde düzenlenen yeni protestolarda polis, bugün göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale etti.

Bir hafta evvelki ayaklanma, yağma ve sokak şiddetinin tekrarlanmasını önlemek isteyen yetkililer, başşehir Paris başta olmak üzere büyük kentlerde helikopterler ve zırhlı araçlarla geniş güvenlik tedbirleri aldı.

Paris’in birtakım bölgelerinde sokağa çıkma yasağı uygulandı, esnaf vitrinlerini tahtalarla kapattı ve dünyaca ünlü Louvre ile Musée d’Orsay üzere müzelerin kapılarına kilit vuruldu.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, bugün yaklaşık 70 bin güvenlik görevlisinin alanda olacağını açıklarken, Başbakan Sebastien Lecornu, dün geç saatlerde şiddet “tehdidinin” “yüksek kalmaya devam ettiği” ihtarını yaptı.

Geçen haftaki şiddet olayları öncesinde polisin hazırlık durumu ve istihbarat toplama çalışmalarına dair soru işaretleri doğmuştu; bu hafta sonu görevlendirilen güvenlik gücü sayısı yaklaşık yüzde 20 artırıldı.

YAKLAŞIK BİN KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Ülkenin birçok kentinde polis ve göstericiler arasında çatışmalar yaşanıyor. Lyon, Marsilya, Lille ve Nice’in de aralarında bulunduğu kentlerde tansiyon yükseldi. Polis göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez yaptığı açıklamada, yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını ve bu sayının artacağını söz etti. Nunez, 17 Ekim’de kamu binalarının amaç alındığı akınların, bu kere kolluk kuvvetlerinin müdahalesi sayesinde gerçekleşmediğini belirtti.

Geçen hafta düzenlenen protestolarda yüzlerce iş yeri yağmalanmış, 2 bin 700 kişi gözaltına alınmıştı.

Paris Emniyet Müdürlüğünün sendikaların belirlediği hareket güzergahının dışında, kent merkezinden daha uzak yeni bir güzergah belirlemesi yansılara yol açarken, başkentteki aksiyonlara 100 bini aşkın kişi katıldı.

Yerel saatle 14.00’te İtalya Kapısı’nda toplanan aksiyoncular Vincennes Kapısı’na gerçek yürümeye başladı. Polis yer yer eylemcilere tazyikli su ve biber gazı ile müdahale etti.

Ayrıca polisin eylemcilere karşı cop kullandığı, birtakım aksiyoncuları yerde sürüklediği anlar basına yansıdı.

Paris Emniyet Müdürlüğü aksiyonlarda şu ana kadar 3 binden fazla denetim yapıldığını ve 65 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

İçişleri Bakanlığı ülke genelinde eylemlere iştirakin 410 bin olduğunu bildirirken, Genel İş Sendikası (CGT) 250 bini Paris’te olmak üzere aksiyonlara yaklaşık 800 bin kişinin katıldığını ileri sürdü.

Başkentteki pek çok perakendeci de vitrinlerini ahşap panellerle örttü.

Reuters’ın haberine nazaran yeni şovlar öncesinde önlem maksadıyla galeri ve müzelerin kapatılmasıyla Paris’in kültür ve şov sanatları bölümü de kepenk indirdi.

Louvre Müzesi’nin kilitli siyah demir kapıları hem tüm alana hem de bahçeye girişi engelledi; Mona Lisa tablosunu göremeyen hayal kırıklığına uğramış turistler kilitli kapıların arasından içeri bakmakla yetindi.

Kapatma kararları Louvre’dan dışarı açılan Tuileries Bahçeleri kompleksinin tamamının yanı sıra Musée d’Orsay, Orangerie, Jeu de Paume ve Picasso müzelerini de kapsadı.

Paris Operası, işçi ve izleyicilerin güvenliğine ait kaygıları münasebet göstererek hem Palais Garnier hem de Opéra Bastille binalarını kapattı; itibarlı Art Basel Paris fuarının organizatörleri de hafta sonu programını iptal etti.

BAZI ŞEHİRLERDE SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI UZATILDI

Lille, Denain, Douai ve Wattignies kentlerinde 18 yaş altı bireyler için uygulanan kısmi sokağa çıkma yasağı, 26 Ekim’e kadar uzatıldı.

Çoğunlukla 22.00-05.00 saatlerinde uygulanan yasak, ayrıyeten Marly ve Valenciennes kentlerini kapsayacak halde genişletildi.

Sarı Yeleklilerden yapılan açıklamada, 31 Ekim’de ülke genelinde yine sokağa inme daveti yapıldı.

“Otoriter uygulamalara karşı” Fransızların özgürlüklerini savunmaya çağrıldığı açıklamada, Ulusal Meclis’in ve Fransız belediyelerinin önünde oturma hareketi yapılacağı bildirildi.

Açıklamada, “Bu ülkede duyulmayan bir öfke olduğu” ve hükümetin bu öfkeye karşı baskı ve yıldırma siyaseti uyguladığı söz edildi.

Haftalar evvel lise öğrencilerinin eğitim ve sınıf şartlarına karşı başlattığı protestolar, artan hayat maliyetlerine duyulan geniş çaplı öfkeyle birleşerek ülke çapında bir harekete dönüştü.

DünCumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşen ortaöğretim öğrencilerinin temsilcileri, görüşme sonrasında hükümet taleplerini karşılayacak somut teklifler sunana dek öğrencilere protestoları sürdürme daveti yaptı.

Bugünkü yeni şovları organize eden kümeler da Macron ve hükümetini, yükselen maliyetler ile öğrencilerin sınıf şartlarına dair yaygın kamuoyu öfkesini görmezden gelmekle suçladı.

Başka yerlerde olduğu üzere Fransa’da da enflasyon, ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail’in şubat ayında İran’a karşı başlattığı Ortadoğu savaşı sebebiyle süratle yükseldi.

Enflasyon ve eğitim meseleleriyle kısmen örtüşen farklı sorunlar etrafında İtalya, Belçika, İspanya ve Portekiz’de de protestolar düzenleniyor.

İtalya, Milano’da yaşanan sokak şiddetinin akabinde kente 500 asker sevk etti.

Yarım milyondan fazla insanın sokağa çıktığı geçen hafta sonundaki şovların çeperinde, Fransa’nın son yıllarda gördüğü en ağır sokak şiddeti olaylarından kimileri patlak vermişti.

Gösterilerin kenarında polisle çatışan isyancılar kamu binalarını tahrip etmiş ve yüzlerce mağazayı yağmalamıştı.

Geçen cumartesi günkü olaylarda yaklaşık 2 bin 700 kişi gözaltına alınırken, perakende dalı mağaza sahiplerinin hasar ve çalınan stoklar sebebiyle yüz milyonlarca avroluk ziyanla karşı karşıya kaldığını açıkladı.

Yetkililerin verdiği bilgiye nazaran mahkemeler, cumartesi günkü olaylar sebebiyle yarısı birinci sefer cürüm işleyenlerden oluşan 217 kişiyi şimdiden cezaevine gönderdi.

Macron ve hükümeti, protestocuların yasal talepleri ile geçen cumartesi şovların çeperinde patlak veren yağma, kundaklama ve talan arasına çizgi çekmeye çalıştı.

Şiddetin en ağır kısmını “cumhuriyeti yıkmak istediğini” söylediği “aşırı sol” kümelere bağlayan Macron, yetkililerin sadece sendika öncülüğündeki şovları kabul edeceğini ve “gayrimeşru” saydıkları öteki tüm hareketlere karşı koyacağını belirtti.

Fransa’nın batısındaki aşırı sol bir küme ise internet sitesinde yayımladığı davette destekçilerinden polis konuşlandırmasını “atlatmak için yakalanmaz ve öngörülemez” olmalarını istedi.

Huzursuzluk ve şiddet olayları, hükümetin borç yükünün de yatırımcıları endişelendirdiği bir devirde, çağdaş tarihinde dönüm noktası olabilecek cumhurbaşkanlığı seçimlerine altı ay kala mevcut Fransız hükümetinin imajını zedeledi.

Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) partisi, seçim kampanyasını başlatmak üzere hafta sonunda Paris’in güneyindeki Orleans kentinde kongre düzenledi.

Binlerce destekçinin beklendiği ve karşı protestocuların da kente yöneldiği Orleans’ta çatışmalardan tasa eden lokal yetkililer, Le Pen aykırısı 20 bin ila 30 bin kişinin katılması beklenen toplanmanın kent merkezine sokulmayacağını bildirdi.

Bugün anti-faşist sloganlar atan binlerce kişi hem Le Pen’e hem de iş dünyası yanlısı merkezci başkan Macron’a karşı yürüdü.

“Macron istifa. Le Pen hapse” diye bağıran kalabalığın sayısını polis 11 bin, organizatörler ise 26 bin olarak açıkladı.

Yetkililerin güvenlik tedbirlerini sıkılaştırarak kimi kentlerde direkt şov yasaklarına varan kısıtlamalar getirmesi yansılara yol açtı.

Marsilya’da protestoları yasaklayan yetkililer, dün yaptıkları açıklamayla sendikaların düzenlediği bir şova “istisnai olarak” müsaade verileceğini duyurdu.

Paris’te ise polis, sendika öncülüğündeki protestocuların doğudaki Bastille ile Nation meydanları arasında yürümesi için evvelce verilen müsaadesi iptal etti.

Sendikalar birinci evrede alternatif güzergaha ilişkin güvenlik kaygılarını münasebet göstererek yasaklanan rotada yürüme kelamı verdi; lakin başşehir polisinin son dakikada yürüyüşün merkez doğudaki Bastille’den başşehrin güney sonundaki daha uzak doğu noktası Porte d’Italie’ye taşınmasını emretmesi üzerine sendikalar buna isteksizce uyacaklarını açıkladı.

Sekiz yıl evvel Macron’a karşı yıkıcı protestolar düzenleyen Sarı Yelekliler ise yaşananları “otoriter bir savrulma” diye kınadı ve “protesto özgürlüğü” için 31 Ekim’de yeni şovlar yapılması daveti yaptı.

Rennes kentindeki bir mağaza çalışanı da AFP’ye “Yasaklar bazen daha berbattır. Protesto etmek bir haktır ve bunu yasakladığınızda onu daha da cazip hale getirirsiniz” dedi.

Uluslararası Af Örgütü, önlemlerin “barışçıl şov hakkını tehlikeye attığını” belirterek “otoriter uygulamaya yanlışsız kayış” diye nitelediği tabloyu kınadı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü kıdemli Avrupa araştırmacısı Eva Cosse ise son toplanmalarda kalabalık denetim silahları sebebiyle çocukların ağır yaralandığına dair haberler karşısında kaygısını lisana getirdi ve “Polisin hem protestoların barışçıl ve inançlı halde yapılmasını sağlama hem de halkı şiddet içeren karışıklıktan müdafaa sorumluluğu vardır” dedi.