Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'ın güney vilayetlerine yönelik son taarruzlarında bayan ve çocukların da aralarında bulunduğu 73 sivil yaralandı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, taarruzların sivil ve ekonomik ...
Suudi Arabistan’ın başını çektiği koalisyonun sözcüsü Tümgeneral el-Maliki, Husilerin Suudi Arabistan’ın güney vilayetlerine yönelik son ataklarında 73 sivilin yaralandığını açıkladı. El-Maliki, akınların Abha, Hamis Muşayt, Cizan ve Necran’daki sivil ve ekonomik tesisleri amaç aldığını belirtti. Suudi sözcü, hücumların vaktine ait detay vermezken, bunu Suudi Arabistan’ın egemenliğine yönelik “açık bir ihlal” ve “tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirdi.
Saldırılar, Yemen’in birçok vilayetinde Husiler ile Suudi takviyeli Yemen hükümet güçleri arasındaki çatışmaların şiddetlendiği bir periyotta gerçekleşti. Husiler, Yemen’in El-Cevf vilayetindeki El-Hazm’da bulunan bir gözaltı merkezine Suudi Arabistan’ın hava saldırısı düzenlediğini sav ederek, atakta biri çocuk 7 kişinin öldüğünü ve en az 7 kişinin yaralandığını bildirdi. Suudi Arabistan’dan bu teze ait şimdi bir cevap gelmezken, El-Maliki koalisyonun hücumlara karşı “gerekli tüm operasyonel önlemleri” alacağı ikazını yaptı.
Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, sabah saatlerinde ülkenin güneyindeki kimi güç tesisleri maksat alındığını, birtakım bölgelerde yangın çıktığını belirtti.
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, ağustos ayında yaptığı açıklamada Yemen’in 2022’deki ateşkesin akabinde geniş çaplı savaşa dönme riskinin en önemli basamağında olduğu ihtarında bulundu. Grundberg, deniz nakliyeciliğine yönelik taarruzların Yemen’i bölgesel çatışmaların içine daha fazla çekebileceğine dikkat çekti. Çatışmaların Babülmendep Boğazı’na yakın bölgelerde yoğunlaşması, Yemen’deki gelişmelere bölgesel ve milletlerarası bir boyut kazandırdı.
ÇATIŞMALAR YOĞUNLAŞTI
Son çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Taiz’in batısındaki Kedha, Mekbene ve Cebel Habeşi cepheleri geliyor. Bölgede 3 eylülde başlayan çatışmalar daha sonra Müzza ilçesine yayıldı. Yemen basınının aktardığına nazaran, çatışmalar Husilerin hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik yoğun hücumlarıyla başladı ve bu hücumlar sırasında Taiz ile batı kıyısındaki bölgelere 14 balistik füze ve insansız hava aracı fırlatıldı.
Al Jazeera’nin haberine nazaran hükümet güçleri, kimi mevzilerin Husilerin eline geçmesinin akabinde karşı atağa geçtiğini ve Cebel Numan ile etrafındaki birtakım noktaların yanı sıra Cebel Habeşi ilçesindeki El-Hazzan doruğunun bir kısmını tekrar denetim altına aldığını açıkladı. Hükümet güçleri ayrıyeten Cebel Habeşi ve Mekbene cephelerinde kimi insansız hava araçlarını düşürdüğünü, Husilerin toplanma alanları ve destek birliklerini topçu ve İHA’larla amaç aldığını duyurdu.
Hükümete bağlı Ulusal Direniş güçlerinden yapılan yazılı açıklamada, Taiz’in batısındaki El-Kedha bölgesinde Husilerle “şiddetli çatışmalar” yaşandığı belirtildi. Açıklamada çatışmalarda Husilere “ağır kayıplar verdirildiği” tabir edilirken, kayıpların niteliğine ait bilgi verilmedi. Bu cephelerin stratejik ehemmiyeti, dağlık yere sahip olmalarının yanı sıra Taiz kentini Kızıldeniz kıyısındaki Muha kentine bağlayan ana güzergaha yakın olmalarından kaynaklanıyor.
KIZILDENİZ HUSİLERİN HEDEFİNDE
Kızıldeniz kıyısındaki Muha, Babülmendep Boğazı’na yakınlığı sebebiyle çatışmaların stratejik açıdan en kıymetli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kent, Yemen Başkanlık Konseyi üyesi Tarık Muhammed Abdullah Salih’in liderliğindeki Ulusal Direniş Güçleri’nin denetiminde bulunuyor. Bu durum Muha’yı Husilere karşı savaşan güçlerin batı kıyısındaki esas askeri konuşlanma noktalarından biri haline getiriyor.
Muha Limanı da Husilerin denetimindeki Hudeyde Limanı’na karşı hükümetin denetimindeki bölgeler için kıymetli ticari çıkış noktalarından biri. Ağustos ayından bu yana kente ve limana balistik füzeler, İHA’lar ve bomba yüklü teknelerle çok sayıda taarruz düzenlendi. Hücumlarda liman tesislerinin yanı sıra meskenler, ticari işletmeler, elektrik santralleri ve askeri noktalar amaç alındı, sivil ve askeri can kayıpları yaşandı.
Hükümet kaynakları, hücumların limandaki ticari ve denizcilik faaliyetlerini durma noktasına getirdiğini ve maddi zararın yaklaşık 79 milyon dolar olarak hesaplandığını belirtti. Cuma günü Husilerin Muha kavşağı bölgesindeki bir lokantaya düzenlediği füze atağında bir sivilin öldüğü, en az 4 kişinin yaralandığı bildirildi. Husilerden atağa ait şimdi açıklama gelmezken, hükümet kaynakları Taiz ile Muha arasındaki ulaşım ağının kıymetli noktalarından El-Vaziiyye Köprüsü’nün de balistik füzelerle maksat alındığını aktardı.
TAİZ’E FÜZE SALDIRILARI
Yemen hükümetine bağlı resmi haber ajansı SABA’nın lokal kaynaklara dayandırdığı habere nazaran, Husiler sabah saatlerinde Taiz kentine 3 balistik füze fırlattı. Füzeler kentin batısındaki toplumsal hizmetler binası ile Tıp Fakültesi etrafına ve Merkez Cezaevi yakınlarına düştü. Akın kent sakinlerinde endişe ve paniğe yol açarken, can kaybına sebep olmadı. Husilerden mevzuya ait şimdi açıklama yapılmazken, hükümet güçlerinin Husilerin Taiz’i batı kıyısından izole etmek, kente yönelik kuşatmayı sıkılaştırmak ve akabinde Muha ile Babülmendep yönünde ilerlemek istediğini belirttiği söz ediliyor.
CEPHE HATTINDA SON DURUM
Hudeyde’nin güneyindeki çatışmalar bilhassa Dabas ismi verilen geniş dağlık alan etrafında yoğunlaşıyor. Dabas’ın askeri kıymeti, Hays ve Carrahi ilçelerine hakim olması ve Kızıldeniz’in güney kıyılarına uzanan yol ve bölgelere yakın pozisyonundan kaynaklanıyor. Hükümet kaynakları, güçlerinin Hays cephesindeki Husilerin ataklarını püskürttüğünü, Dabas Dağı ve etrafında çatışmaların sürdüğünü açıkladı.
Çatışmalar ve topçu ateşi bölgede yeni bir göç dalgasına yol açtı. Hudeyde’deki hükümete bağlı Yerinden Edilen Kamplarını Yönetme Birimi, Hays, Carrahi ve Cebel Ras bölgelerindeki köy ve yerleşimlerden 57 ailenin, yaklaşık 400 kişinin ayrıldığını bildirdi. Hudeyde’de yaklaşık 400 kişinin yeni göç dalgasına katılması, yıllardır süren savaş sebebiyle aslında ağır insani şartlar altında bulunan bölgelerde yeni barınma, besin ve su muhtaçlığı doğurdu.
PETROL SAHALARI VURULDU
Yemen’in orta kesitindeki Marib, petrol ve doğal gaz kaynakları, hükümetin denetimindeki güç tesisleri ve hükümet güçlerinin değerli kalelerinden biri olması sebebiyle çatışmalarda kritik bir pozisyona sahip. Son tırmanış sırasında Husilerin Seniyye, Ruveyk ve Sahn el-Cin kampları ile Harib ilçesindeki birtakım noktaları füze ve İHA’larla gaye aldığı bildirildi. Hükümet kaynakları, akınların Cev en-Nesim ve Bilil bölgelerindeki yerinden edilmiş şahısların kaldığı kampların yakınlarına kadar ulaştığını ve sivil kayıplara sebep olduğunu aktardı.
Husiler, ataklarının “Suudi Arabistan takviyelerini” maksat aldığını savunurken, Yemen hükümeti akınların askeri ve sivil maksatlara yöneldiğini belirtiyor. Hükümet, akınların Marib, Hadramevt ve Şebve çöllerinde silah kaçakçılığı ağlarına yönelik operasyonlarının akabinde gerçekleştiğini tabir ediyor. Hükümet güçleri de Marib’deki Husilerin mevzi, araç ve toplanma alanlarını topçu ve İHA’larla gaye aldığını duyurdu. Marib, askeri kıymetinin yanı sıra insani açıdan da kritik bir merkez; Yemen hükümeti, 5 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği ülkede vilayetin bu çerçevede 2 milyondan fazla şahsa konut sahipliği yaptığını belirtiyor.
Güneydoğudaki petrol zengini Şebve vilayetinde de Husiler, hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik taarruzlar düzenledi. Hükümet kaynaklarına nazaran taarruzlar, Marib sınırındaki Beyhan ilçesi ile Şebve’deki Ayn ve Marib’in Harib ilçesi etrafında yoğunlaştı. Petrol kaynaklarının yanı sıra coğrafik pozisyonu ve Marib’e yakınlığı, Şebve’deki cepheleri çatışmaların seyri açısından stratejik hale getiriyor.
GERİLİM SON 2 AYDA TIRMANDI
Son çatışma dalgasının, temmuz ayında başlayan karşılıklı taarruzların devamı olduğu belirtiliyor. Yemen Savunma Bakanlığı, 13 Temmuz’da İran’a ilişkin Mahan Air şirketinin bir uçağının gerekli müsaadeleri almadan Sana Havalimanı’na inmesini engellemek maksadıyla havalimanının pistini amaç aldığını açıkladı. Husiler hücumun arkasında Suudi Arabistan’ın bulunduğunu öne sürerek “gerilimi azaltma devrinin sona erdiğini” duyurdu ve Suudi Arabistan’daki Abha Uluslararası Havalimanı ile Saudi Aramco’ya ilişkin tesisleri füze ve İHA’larla gaye aldı.
Gerilim ağustosta Marib’deki Seniyye ve Ruveyk, Hadramevt’teki El-Aber kampları ve Muha Limanı’na kadar yayıldı. Akabinde Kızıldeniz’deki ticari gemiler de atakların amacı oldu. Husiler, temmuz ayında Kızıldeniz’de Suudi Arabistan’a yönelik “deniz ablukası” duyuru ettiklerini açıklarken, petrol tesisleri ve ticari gemilere yönelik akınlar düzenledi. Askeri tansiyon Taiz, Hudeyde, Marib ve Şebve ile hudutlu kalmadı; Husiler 6 Ağustos’ta doğudaki Hadramevt vilayetinde bulunan El-Aber askeri kampına taarruzlar düzenledi.
SİVİLLERE FATURA AĞIRLAŞIYOR
Cephelerdeki hareketlilik, askeri gayelerin yanı sıra sivil yerleşim alanlarını da etkiliyor. Taiz’de Mekbene, Kedha ve cephe çizgilerine yakın bölgelerde yaşayan onlarca aile çatışmalar sebebiyle meskenlerini terk ederek daha inançlı bölgelere yöneldi. Daha evvel yerinden edilen birtakım ailelerin kaldığı Rahbe ve Raci kampları ile Hicab etrafındaki yerleşimlerde yaşayanların da tekrar göç etmek zorunda kaldığı bildirildi. Cebel Habeşi, Dabab, Sayahi ve Huzran bölgelerindeki köy ve yerleşimlerin topçu ateşine maruz kaldığına ait haberler, çatışmaların sivil nüfus üzerindeki baskısını artırdı.
Yemen hükümeti ise kaybedilen mevzileri geri alma kararlılığını açıklarken Marib, Cevf, Beyda ve batı kıyısında Husilerin mevzi ve toplanma alanlarına İHA, topçu ve çok namlulu roketatarlarla akınlar düzenlediğini duyurdu. Yemen’de cephe çizgilerinin tekrar hareketlenmesi, 2022’de sağlanan ateşkesin akabinde oluşan görece sakinliğin ne ölçüde korunabileceği ve çatışmaların bölgesel deniz güvenliğine tesirinin ne yönde gelişeceği sorularını tekrar gündeme getiriyor. Taiz’in batısındaki dağlık alanlar ile Hudeyde’nin güneyindeki cephelerin Babülmendeb’e uzanan güzergahlara yakın olması, bu bölgelerdeki çatışmaların sırf kara hakimiyeti açısından değil, kıyı güvenliği, ikmal çizgileri ve deniz ulaşımı bakımından da kıymet taşımasına sebep oluyor.