Karanlık köşede buldu. 30 dolara aldı, 1 milyon 35 bin dolara sattı

ABD’nin Michigan eyaletinde bir mesken eşyası satışında 30 dolara satın alınan yağlı boya tablonun, Amerikalı sürrealist ressam Gertrude Abercrombie’ye ilişkin olduğu ortaya çıktı.

Yaklaşık 75 yıldır kayıp olan eser, açık artırmada 1,35 milyon doları aşan bir bedelle satılarak sanatçı açısından rekor kırdı.

Müzayede meskeni Freeman’s’ın paylaştığı bilgiye nazaran, 20×28 santimetre (8×11 inç) boyutlarındaki natürmort tablo, temmuz ayında Michigan’daki bir konutun garaja açılan koridorunun karanlık bir köşesinde bulundu.

O günkü öteki alıcıların fark etmediği yapıtı, plak ve mobilya meraklısı olan fakat kimliği açıklanmayan bir kişi satın aldı.

Karanlık taban üzerinde “Abercrombie, ’51” imzasını zahmetle seçen alıcı, yapıtı 30 dolara aldıktan sonra aile tatilinin rotasını değiştirerek Milwaukee Sanat Müzesi’ndeki Abercrombie standına gitti.

Müze kataloğunda yer alan 1952 tarihli bir gazete kupüründe, tablonun resmettiği gerçek deniz kabuklarıyla yan yana çekilmiş fotoğrafını gören alıcı, tabloyu standın sponsorları arasında yer alan Freeman’s müzayede meskenine götürdü.

CNN televizyonunun haberine nazaran Roosevelt Üniversitesi’nden sanat tarihi profesörü ve Abercrombie uzmanı Susan Weininger, yapıtın 1951 tarihli “Alderman Merriam’s Shells” (Belediye Meclisi Üyesi Merriam’ın Deniz Kabukları) isimli özgün çalışma olduğunu ve hala birinci çerçevesini koruduğunu teyit etti.

Sanat restoratörü Julian Baumgartner tarafından temizlenen tablo, yüzeyindeki kir katmanı ve matlaşan vernikten arındırıldı.

Baumgartner, belgesel niteliğindeki görüntü kaydında yapıtın genel olarak “mükemmel durumda” olduğunu belirterek, “Solgundu, canlılığını yitirmişti; fakat temizlenip rötuşlandıktan ve tekrar verniklendikten sonra canlandı ve ışıldadı” değerlendirmesini yaptı.

Abercrombie’nin 1951 yılında tamamladığı ve on deniz kabuğunu resmettiği çalışma, takip eden iki yıl boyunca sanatkarın altı şahsî standında yer aldı.

O devir 50 ila 150 dolar arasında fiyat biçilen eser satılmadı.

Sanatçı, tabloyu muayene hizmeti karşılığında Kalamazoo kentindeki bir doktora armağan etti.

Tablo, tabibin vefatının akabinde miras yoluyla ailesinde kaldı ve temmuz ayındaki mesken satışına kadar kamuoyunun erişimine kapalı kaldı.

Müzayede meskeni, satış öncesinde tabloya 150 bin ila 250 bin dolar arasında bedel biçmişti.

Bugün yapılan açık artırmada verilen teklifler bu kestirimleri geride bıraktı ve eser 1,35 milyon doların üzerinde bir meblağa alıcı bularak sanatçı için yeni bir müzayede rekoru kırdı.

Daha evvelki rekor, 2025 yılında Sotheby’s tarafından 1,02 milyon dolara satılan “Message for Mercy” isimli tabloya aitti.

Büyük ölçüde kendi kendini yetiştiren ve 1977 yılında hayatını yitiren Gertrude Abercrombie, sürreal kompozisyonlarıyla tanınıyor.

Chicago’nun Hyde Park semtindeki konutunda Dizzy Gillespie ve Charlie Parker üzere caz müzisyenlerinin sahne aldığı toplantılara konut sahipliği yapan ressam, Amerikan sanatında “Bohem Kraliçe” olarak anılıyor.

Eserlerinde deniz kabukları, salyangozlar, baykuşlar, kediler ve boş yerler üzere temaları sıkça işleyen sanatçı, objeleri şahsî tecrübelerinin ve kimliğinin simgesi olarak tuvale aktarıyordu.

Freeman’s Başkan Yardımcısı Zachary Wirsum, Milwaukee’deki sergiyi gezenlere Abercrombie yapıtlarının nadiren de olsa bu çeşit mesken satışlarında çıkabileceğini anlattığını belirterek, “Bu ihtimallerden birinin bir aydan kısa mühlet sonra gerçekleşeceğini varsayım edemezdim” sözünü kullandı.