Her yerde görülebiliyor, yangınları körüklüyor

ABD’de yaygın görülen otsu bitkilerin, uygun hava şartlarında süratle alev alarak büyük ve yıkıcı yangınları körüklediği öğrenildi.

CNN televizyonunun uzman değerlendirmelerine ve bilimsel bilgilere dayandırdığı haberine nazaran, orman yangınlarına kıyasla daha süratli yayılan ot ve çalı yangınları yerleşim alanlarını direkt tehdit ediyor.

Yapılan son araştırmalar, ülkede son 30 yılda yangınlar nedeniyle tahrip olan mesken sayısının iki kattan fazla arttığını gösteriyor.

İncelenen bilgiler, kelam konusu konutların büyük kısmının orman yangınlarından çok ot ve çalı yangınlarında kül olduğunu ortaya koyuyor.

Özellikle riskin en yüksek seyrettiği batı eyaletlerinde, son 30 yılda yok olan konutların üçte ikisinden fazlası yer alırken bu kayıpların yaklaşık yüzde 80’i ot ve çalı yangınlarından kaynaklandı.

Nüfusun kentsel alanlar ile yaban hayatın kesiştiği alanlara yönelmesi yangın kaynaklı hasarı artırıyor.

Araştırmaya nazaran, bu kesişim bölgelerinde 2020 prestijiyle yaklaşık 44 milyon konut yer alıyor.

Bu sayı son 30 yılda yüzde 46 artış gösterirken 1990’lardan bu yana alevlere teslim olan alan ölçüsü da katlandı.

İnsanların bu alanlara yerleşmesi birebir vakitte yangın çıkma mümkünlüğünü da yükseltiyor.

ABD Orman Hizmetleri yetkilisi Bill King, Kansas ve Colorado’nun kırsal bölgelerinde bu kesişim sınırında 80 binden fazla meskenin olduğunu belirtti.

Mülk sahiplerinin de tedbir alması gerektiğini kaydeden King, şiddetli rüzgarın tesiriyle yangınların güvenlik şeritlerini aşarak kilometrelerce ileriye kıvılcım taşıyabildiğini vurguladı.

Öte yandan CNN’e konuşan Kaliforniya Üniversitesi Merced Kampüsü’nden iklim uzmanı John Abatzoglou, yangınların en sık yaşandığı alanların orta seviyede yağış alan bölgeler olduğunu tabir etti.

Aşırı uçlardaki mevsimsel hava olaylarının peş peşe gelmesi, bilhassa rüzgarlı ve kurak Büyük Ovalar bölgesinde çok yıllık otları ülkü bir yangın yakıtına dönüştürüyor.

Ulusal Hava Durumu Servisi uzmanı Todd Lindley ise otların hava şartlarına hassaslığı sebebiyle eşsiz bir tutuşma potansiyeli taşıdığını lisana getirdi.

Otların ormanlık alanların bilakis nemini bir saat kadar kısa bir müddette kaybedebildiğini belirten Lindley, yağıştan bir gün sonra dahi kıvılcım ve sert rüzgarın tesiriyle parlamaya hazır hale geldiğini kaydetti.

Bu iklim döngüleri, Teksas’taki Smokehouse Creek yangını ile 2021’de Colorado’da bini aşkın meskeni tahrip eden Marshall yangını üzere dev felaketlerin tabanını oluşturuyor.

Şiddetli kuraklık ve yetersiz orman bakımı sebebiyle yangınların boyutları büyüyor.

Bill King, 30 yıl evvel yaklaşık 12 bin hektarlık bir yangının büyük sayıldığını, günümüzde ise yaklaşık 400 bin hektarlık alanların yandığını tabir etti.

Ağaçların yok olduğu bölgelere süratle yerleşen otlar, yangın sonrasında aylar hatta günler içinde yine yeşerip süratle kuruyarak alanı tekrar tutuşmaya elverişli kılıyor.

Ormanların kendini yenilemesi ise onlarca yıl alabiliyor.

ABD Tarım Bakanlığı Araştırma Servisi ekolojisti Adam Mahood, otların çöl alanlarında da yayılmasıyla daha evvel yangın görülmeyen bölgelerin alev aldığını açıkladı.

Kaliforniya’daki Mojave Ulusal Koruma Alanı’nda istilacı kırmızı brom otunun yol açtığı yangınlarda yüz binlerce dönüm alan ile bir milyondan fazla Joshua ağacı yok oldu.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) araştırmasına nazaran, batıdaki en geniş ekosistem olan adaçayı bozkırlarının yarısı son 20 yılda tahrip olurken her yıl Delaware eyaleti büyüklüğünde bir alan ot yangınları ve çevresel baskılar nedeniyle kaybediliyor.