İzmir kekiği için ”reçeteyle satılsın” daveti. ”Antibiyotik direnci geliştirebilir”

İzmir’de Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölüm Öğretim Üyesi ve DEÜ Fauna ve Flora Araştırma ve Uygulama Merkezi (FAMER) Müdürü Prof. Dr. Kerem Canlı başkanlığındaki 16 kişilik grubun, bilyalı/bilya kekik yahut İzmir kekiği olarak bilinen ‘Origanum onites’ isimli bitkiyle ilgili çalışmanın makalesi, Microorganisms mecmuasında yer aldı.

Çalışmada, Origanum onitesin kimyasal antibiyotikten daha tesirli olduğu tespit edildi. Grup tarafından yürütülen yeni çalışmada ise İzmir kekiğinin gücünden çok, bu gücün nasıl kullanılması gerektiğine odaklanıldı.

Öğrencilerden Suray Serdarova’nın yüksek lisans tez çalışması kapsamında gerçekleştirilen araştırmada, İzmir kekiği ekstraktının tesirli seviyenin altındaki ölçülerine 40 gün boyunca tekrar tekrar maruz bırakılan mikrobiyal popülasyonların direnç seyri izlendi.

Çalışma, güçlü bir doğal antibiyotiğin itinasız kullanılmasının da çağın en büyük sıhhat sorunu olan antibiyotik direnci gelişimine yol açabileceğini gösterdi.

Prof. Dr. Kerem Canlı, İzmir kekiğinin antimikrobiyal tesirlerini inceledikleri yeni çalışmanın sonuçlarını anlattı.

Laboratuvarlarında mahallî bitkilerin sıhhat üzerindeki tesirlerini araştırdıklarını belirten Canlı, iki yıl evvel yaptıkları çalışmada İzmir kekiğinin bakterilere karşı güçlü tesir gösterdiğini saptadıklarını söyledi. Yeni araştırmada ise bakterilerin kekiğe karşı direnç geliştirebildiğini gözlemlediklerini aktardı.

Canlı, çalışmanın dikkat alımlı bulgusunun ”çapraz direnç” olduğunu belirtti. Bu kavramı, bir maddeye karşı direnç geliştiren mikroorganizmaların öteki antimikrobiyal maddelere karşı da direnç kazanması olarak açıkladı.

Kekik uygulanan bakterilerin antibiyotiklere verdiği cevabı da incelediklerini söyleyen Canlı, ”Kekik sebebiyle direnç geliştiren mikroorganizmalar artık antibiyotikler tarafından da öldürülemiyordu.” dedi.

Antibiyotik direncinin enfeksiyonların tedavisini güçleştiren önemli bir sorun olduğuna dikkati çeken Canlı, antimikrobiyal tesirli bitkilerin denetimsiz kullanımının da bu açıdan araştırılması gerektiğini vurguladı.

”MİKTAR VE KULLANIM SÜRESİ ARAŞTIRILMALI”

Kekik ve gibisi bitkilerin hangi ölçüde ve ne kadar mühlet kullanılacağının bilimsel çalışmalarla belirlenmesi gerektiğini söz eden Canlı, şöyle konuştu:

”Kontrolsüz halde kekik ve gibisi antimikrobiyal tesirli bitkileri kullanırsak gelecekte çok önemli bir sıhhat problemiyle karşı karşıya kalacağız. Bu sebeple ölçü, ne kadar müddet kullanılacağı üzere mevzularda önemli bilimsel araştırmalar yapılması gerekiyor.”

İzmir kekiğinin eczanelerde, reçeteyle ve denetimli biçimde satılması gerektiğini savunan Canlı, güçlü biyolojik tesirleri bulunan bitkilerin kullanımının da denetlenmesi gerektiğini söyledi.

Canlı, şunları söyledi: ”Aksi halde önümüzdeki birkaç yıl bu sefer şu anda baharat olarak bildiğimiz bitkilerin yol açtığı sıhhat sıkıntılarını çözmekle uğraşacağız. Dünya Sağlık Örgütü’nün bu bahisteki yaklaşımlarıyla birleştirince, mutlaka kekik reçeteyle satılmalı. Şayet bugün İzmir kekiğini reçeteyle kullanmazsak ve denetimsiz kullanırsak yarın eczaneden aldığımız hiçbir antibiyotik hastalığımızı güzelleştirmeyecek. Bu direnç başımıza önemli problemler açacak.”