Havran siyah incirinin 8 bin yıllık kalıntıları bulundu

İlçenin İnönü Mahallesi’ne yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki Kocaçal Tepe’nin İnboğazı mevkisinde yer alan Andık Mağarası, 1949 yılında Prof. Dr. Kılıç Kökten tarafından keşfedildi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Yalçıklı ve grubu tarafından mağarada yürütülen hafriyat çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığının müsaadesiyle Balıkesir Kuva-yi Milliye Müzesi Müdürlüğü, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Havran Belediyesinin takviyeleriyle gerçekleştiriliyor.

Sabahın birinci ışıklarında İnönü Mahallesi’ndeki hafriyat konutundan yola çıkan grup, arazi aracıyla patikadan Kocaçal Tepe’ye ulaşıyor.

Yolun bittiği noktada araçtan inen takım, sularını eşeğe yükleyip yaklaşık 500 metre uzaklıktaki mağaraya yürümeye başlıyor.

Dar ve engebeli toprakta tek sıra halinde yürüyen hafriyat takımı, şiddetli seyahatin akabinde ulaştığı 59 metre derinlikte ve birçok galeriden oluşan mağarada hafriyat çalışmalarına başlıyor.

Titizlikle yürütülen kazılarla mağarada geçmişin izleri sürülüyor.

Birçok seramik kap ile taş ve kemikten yapılmış aletlerin bulunduğu mağaranın duvarında, bir dağ zirvesi ve leopar figürünün bulunduğu fotoğraf de yer alıyor.

Kazı grubu, bu yılki çalışmalar kapsamında coğrafik işaretli Havran siyah incirinin bölgedeki varlığının milattan evvel 6300 yılına uzandığını tespit etti.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Yalçıklı, AA muhabirine, mağaranın uzun yıllar boyunca kullanıldığını söyledi.

Mağaranın giriş kısmının hem depolama hem de ritüel gayesiyle kullanıldığını belirten Yalçıklı, “Daha çok Erken Tunç Çağı’nda başlıyor ve Geç Tunç Çağı’nın ortalarına kadar sürüyor. Yani tarih olarak milattan evvel 3000 ortalarına kadarki bir süreci içeriyor. Daha sonraki bulgularımızda Bizans periyodunda de kısa kullanışlarının olduğunu saptıyoruz.” dedi.

Yalçıklı, mağaranın asıl olarak milattan evvel 6700’lü yıllardan sonra kullanıldığını bildirdi.

Mağaradaki çalışmalarda beklediklerinden daha hoş katmanlara ulaştıklarını söz eden Yalçıklı, şöyle konuştu:

“Yaşam üniteleri ve tabanları bulduk, hayat düzeylerini saptayabiliyoruz. Günlük kullandıkları kaplar, öğütme taşları, bahsettiğimiz periyotların metalin çok kullanılmadığı hatta olmadığı devirler olması sebebiyle daha çok kemik, taş ve kesici aletlerden oluşan bir koleksiyon kelam hususudur. Balıkesir’in Ege’ye açılan bölgesi için bize bu devirler hakkında bilmediğimiz birçok bilgiyi aktaran katmanlarda çalışıyoruz.

Bu sene çok farklı taban düzenlemeleriyle karşılaştık. Mağaralarda bu türlü taban düzenlemelerini çok bilmiyoruz. Yani bir konutta yapılan taban düzenlemesinin benzerini mağarada seramiğin kullanılmadığı evrelerde yakalamış durumdayız. Bu da alışılmış hem bölge için hem de Anadolu arkeolojisi için de çok yeterli bir sonuç.”

Yalçıklı, mağaradaki hafriyatlarda Neolitik Dönem’de tüketilen eserlere ait kalıntılar da bulduklarını lisana getirdi.

Yapılan çalışmalarda Havran siyah incirinin kalıntısını bulduklarını anlatan Yalçıklı, şunları kaydetti:

“Havran’ın kıymetli eserlerinden biri, coğrafik işaret tescilli incirdir. Biz de bunun karbonlaşmış halini bulduk. İncir kalıntılarının TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde yapılan Karbon-14 testine nazaran milattan evvel 6300 yılına tarihlendiği görüyoruz. Yani Havran’ın meşhur incirinin aslında Neolitik Dönem’den beri bölgede var olduğunu söyleyebiliriz. Beslenme için doğal ki birçok eseri buluyoruz.

Arpa, buğday, birçok eseri saptadığımız katmanlarda ele geçiriyoruz ancak incir çok güzel korumuş ve yani sayısı da epey fazla. Bir kenara yığılmış, depolanmış durumda. Demek ki o devirde beslenme için kullanılan eserlerden, meyvelerden biri.”