Guterres’ten memleketler arası hukuka hürmetin tehlikeli biçimde aşındığı uyarısı

Guterres, “BM Kaidesi’nin emel ve unsurlarını savunmak ve BM merkezli milletlerarası sistemi güçlendirmek” başlığı altında toplanan BM Güvenlik Konseyi’nde konuştu.

BM Şartı’nın “insanlık için bir hayatta kalma rehberi” olduğunu kaydeden Guterres, “Bu, büyük ve küçük tüm devletlerin, adalet ve memleketler arası hukuk prensiplerine uygun hareket etmesi gerektiğine dair bir taahhüttür.” dedi.

“CEZASIZLIK YAYILIYOR”

Guterres, “Ancak bugün, Kuralın hedefleri ve prensipleri derin bir baskı altında. Memleketler arası hukuka hürmetin tehlikeli bir formda aşınmasına şahit oluyoruz. Temel unsurlar sorgulanıyor yahut göz gerisi ediliyor. İhlaller yanıtsız kalıyor. Cezasızlık yayılıyor.” diye konuştu.

Dünyada çatışmaların çoğalarak ağırlaştığına değinen Guterres, şu anda BM’nin kuruluşundan bu yana en yüksek sayıda çatışmayla karşı karşıya olduklarının altını çizdi.

Guterres, Rusya ile Ukrayna ortasında son günlerde artan ataklara dikkati çekerken, İsrail’in de Lübnan’da taarruzları tırmandırdığına ve Gazze’de ateşkesin daima ihlal edildiğine şahit olduklarını, ABD ve İran ortasında Körfez’deki çatışmayı sona erdirmek için yapılan müzakerelerin sonucunun ise belirsizliğini koruduğunu belirtti.

Hızlanan ve istikrarsızlaştırıcı bir silahlanma yarışıyla birlikte insan haklarının topyekün bir taarruz altında olduğuna işaret eden Guterres, barış ve kalkınma ortasındaki bağın giderek artan bir baskı altında olduğunu söyledi.

“SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA GAYELERİ DAHA DA ULAŞILMAZ HALE GELİYOR”

Guterres, “Eşitsizlikler genişliyor. Birçok gelişmekte olan ülke borç yükü altında eziliyor ve kâfi finansmana erişimden mahrum. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları giderek daha da ulaşılmaz hale geliyor.” sözlerini kullandı.

Tüm bu problemler için çatışmaları tedbire konusunda yatırım yapılması, memleketler arası hukukun savunulması gerektiğinin altını çizen Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının da “günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini” yansıtacak formda yenilenmesi gerektiğini vurguladı.

Guterres, “Örneğin, Afrika’nın daimi temsilinin olmaması tarihi bir adaletsizliktir. Bu durum, Kurulun güvenilirliğini zedeliyor ve aktifliğini azaltıyor.” dedi.

Aynı vakitte “daha geniş çok taraflı” sistemi de güçlendirmek gerektiğini kaydeden Genel Sekreter, BM’ye üye devletleri BM Şartı’na ve memleketler arası hukuka bağlı kalmaya çağırdı.