BM raporu: Kokain ve metamfetamin ticareti rekor düzeyde

Dünya genelinde uyuşturucu madde ticaretinde büyük bir artış yaşandığı, kokain üretimi ile ele geçirilen metamfetamin ölçüsünün tüm vakitlerin en yüksek düzeyine ulaştığı bildirildi.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından bugün yayımlanan rapor, eroin arzındaki çöküşün yarattığı boşluğu dolduran yeni uyuşturucu cinslerindeki artışa karşı ihtarda bulundu.

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) tarafından hazırlanan yıllık Dünya Uyuşturucu Raporu’na nazaran, kayıtlara geçen en son yıl olan 2024 yılında saf kokain üretimi yaklaşık 4 bin 100 tona ulaştı.

Bu ölçü son on yılda dört katlık bir artışa denk gelirken, ele geçirilen metamfetamin ölçüleri da üretimin yılda yüzde 13 oranında büyüdüğünü gösterdi.

UNODC Genel Direktörü Monica Juma yaptığı açıklamada, “Piyasada yeni uyuşturucu tiplerinde gibisi görülmemiş bir artış gördük ve kaygı verici bir halde, kimilerinin eskisinden daha güçlü yahut tehlikeli olduğunu saptadık” sözünü kullandı.

Uzun müddettir pazarı domine eden tedarikçi pozisyonundaki Afganistan’da afyon üretimi, Taliban’ın tekrar iktidara gelerek yasak uygulamasının akabinde 2023 yılında keskin bir düşüş yaşadı.

Bu düşüş o tarihten itibaren düzelmedi ve afyondan elde edilen eroinin tedarikinde ve kullanımında gerilemeye yol açtı.

Ancak UNODC, 2024 yılında fentanil yahut daha güçlü nitazenler üzere yeni sentetik afyon türevlerine ait raporlarda keskin bir artış yaşandığını kaydetti.

Kuruluş, bu maddelerin bilhassa Avrupa’da eroin arzındaki düşüşün yarattığı boşluğun en azından bir kısmını dolduruyor olabileceğini bildirdi.

UNODC, “Erken ihtar sistemlerinde rapor edilen yeni psikoaktif madde (NPS) sınıfındaki sentetik afyon olayları, 2023 ve 2024 yıllarında birçok bölgede, fakat en bariz olarak Avrupa, Okyanusya ve Afrika’da artış gösterdi; bu durum pazardaki aktörlerin son devirde bir çeşitlendirmeye gittiğine işaret ediyor” açıklamasında bulundu.

Raporda mevzuya ait şu bilgilere yer verildi:

“Fentanilin eroinin yerini büyük ölçüde aldığı Kuzey Amerika, 2024 yılında tespit edilen NPS sentetik afyon sayısında bir evvelki yıla nazaran yaklaşık yüzde 10’luk bir artış bildirdi. Bu sayı Avrupa’da yüzde 80’den fazla, Okyanusya’da ise yüzde 150 oranında arttı.”

Raporda, kokain arzının ve varsayım edilmesi daha güç olan talebin güçlü bir biçimde artmaya devam ettiği aktarıldı. Kokainin tüketilme biçiminin değiştiği belirtilirken, saflık oranının arttığı ve fiyatların düştüğü söz edildi.

Çalışmada ayrıyeten şu tespitler paylaşıldı:

“2024 yılında yürütülen niteliksel araştırmalar, kokain kullanımının gece hayatı sahnesinin ötesine geçerek toplumsal ortamlara yayıldığını ve günlük rutinlere entegre olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte sosyoekonomik açıdan dezavantajlı kümeler arasında ‘crack’ kokain kullanımında bir artış yaşandığı ve eroin kullanımından ‘crack’ kokain kullanımına hakikat bir kayma olduğu belirlendi.”

Raporda, uyuşturucu kullanımı sebebiyle tedavi görenlere ait dataların, Batı ve Orta Avrupa’da 2015 yılından itibaren crack kokain kullanımında bir artış yaşandığına güçlü bir formda işaret ettiği bilgisi de eklendi.