Ucuz Patriot füzesi yolda. Maliyet yarıya inecek

ABD savunma endüstrisinin öncü isimlerinden Lockheed Martin, dünya genelindeki hava müdafaa sistemlerine yönelik yoğun talebi karşılamak üzere daha hesaplı bir önleyici füze geliştirdiğini duyurdu.

Şirketin Füze ve Atış Kontrol Bölümü Başkanı Tim Cahill, Farnborough Havacılık Fuarı çerçevesinde Reuters ajansına yaptığı açıklamada, ABD ordusu ile müttefik güçlerin muharebe alanında rüştünü ispatlamış ancak tıpkı vakitte bütçeyi zorlamayacak tahlillere yöneldiğini vurguladı.

Cahill tarafından paylaşılan ayrıntılara nazaran, PAC-3 ACE (Adapted Capability Effector) ismi verilen bu yeni füze, mevcut envanterde yer alan ve tanesi yaklaşık 4 milyon dolara ulaşan PAC-3 MSE önleyicilerinin yarı fiyatından daha az bir maliyetle imal ediliyor.

ABD ve Avrupa merkezli ortaklarla yürütülecek ortak çalışma kapsamında, yeni füzelerin seri üretimine önümüzdeki üç yıllık vakit diliminde başlanması planlanıyor.

Küresel ölçekte tırmanan hava savunma ihtiyacı, üretici firmaların kapasitelerini ve taahhütlerini direkt etkiliyor.

ABD ordusu, 2024 yılının yaz periyodunda Lockheed Martin ile Patriot bataryalarında kullanılmak üzere 4,5 milyar dolar fiyatında ve 870 adet füzeyi kapsayan devasa bir tedarik anlaşması imzaladı.

Öte yandan Financial Times gazetesi; Ukrayna, İsrail ve Tayvan üzere bölgelere yönlendirilen silah sevkiyatlarının akabinde firmanın sipariş listesinde eşi görülmemiş bir doluluk yaşandığını aktardı.

Bu sevkiyatların yanı sıra, ABD Dışişleri Bakanlığı geride kalan ilkbaharda dört müttefik devlete toplam pahası 8,6 milyar doları bulan askeri satış müsaadeleri verdi.

Bu onaylar kapsamındaki en yüksek bütçeli muahedenin, Katar ile yapılan 4 milyar dolarlık kontrat olduğu görülüyor.

Söz konusu mukavele, Katar’a 500 adet PAC-2 ve PAC-3 füzesinin yanı sıra bunlara ilişkin yedek modül ve teknik donanımın sevk edilmesini içeriyor.

Aynı devirde Pentagon, İran kaynaklı bölgesel askeri operasyonlar kapsamında kullanılacak Patriot füzelerinin alımı için de 441 milyon dolarlık bir kaynak ayırdı.

Savunma sanayi zincirinin öbür halkaları da bu yoğun talebi karşılamak ismine kapasite artışına gidiyor.

Füze başlıklarının üretiminden sorumlu olan Boeing, PAC-3 füzelerinde misyon yapan hassas arayıcı başlıkların imalat kapasitesini 2025 yılında yüzde 30 oranında yükseltti.

Boeing Savunma Bölümü Başkanı Steve Parker’ın yaptığı açıklamaya nazaran şirket, hava savunma stoklarını destek etme uğraşları doğrultusunda bu yıl üretimi üçte bir oranında daha artırmayı hedefliyor.

Parker, şirketin 2025 yılında 650 adet arayıcı başlık imal ettiğini, 2026 yılı için belirlenen gayenin ise 850 adede ulaştığını kaydetti. Bu ölçünün, Lockheed Martin’in bu yıl üretmeyi planladığı PAC-3 füze sayısıyla birebir örtüştüğü tabir ediliyor.

İmalattaki bu ivmelenme, bilhassa İran ile yaşanan sıcak çatışmalar sırasında önleyici füzelerin yoğun biçimde sarf edilmesiyle direkt ilişkilendiriliyor.

ABD ve müttefik kuvvetler, Tahran idaresinden gelen balistik füze ataklarını bertaraf etmek hedefiyle bu önleyicilerden binlerce defa yararlandı.

Bu yıl hayata geçirilen muahedeler uyarınca, yıllık önleyici füze imalat kapasitesinin 2030 yılına kadar 2 bin adede çıkarılması planlanıyor.

Farnborough Havacılık Fuarı öncesindeki brifingde konuşan Parker, “Ülkemizin bizden beklediği tam olarak budur. Güzel bir pozisyondayız ve müşterilerimizle yakın işbirliği içinde çalışıyoruz.” dedi.

Boeing, savunma harcamalarını artıran Avrupa pazarındaki aktifliğini muhafazayı amaçlıyor. Şirket bu doğrultuda İngiltere’ye T-7 eğitim uçağını sunarken, Almanya da Rheinmetall sistemleriyle donatılan MQ-28 Ghost Bat insansız savaş uçağını inceliyor.

Firma tıpkı vakitte Pentagon’un en değerli ihaleleri arasında yer alan F/A-XX uçak gemisi tabanlı muharip uçak programında yarışıyor.

Steve Parker, bu ihaleye dair sonuncu kararın yılın üçüncü çeyreğinde duyurulmasının beklendiğini aktardı.

Ayrıca uçak gemisinden gerçekleştirilen başarılı testlerin akabinde, MQ-25 insansız tanker uçağının da düşük yoğunluklu seri üretim safhasına geçtiği bildirildi.

Bunun yanı sıra Lockheed Martin Füze Sistemleri Strateji ve İş Geliştirme Başkan Yardımcısı Brian Dunn, haziran ayında yaptığı açıklamada, tırmanan talebe ve yoğun üretim planlamasına karşın yabancı alıcılar için PAC-3 önleyici füzelerinin kesin teslimat tarihlerini netleştiremediklerini paylaşmıştı.

Şirket yetkilisi, üretim hacmini artırsalar bile füzelerin ülkeler arasındaki dağıtım önceliğini kendilerinin belirlemediğini, bu husustaki sonuncu yetkinin müttefiklere yönelik teslimat sıralamasını gözden geçiren ABD Savunma Bakanlığına ilişkin olduğunu kaydetmişti.

Ukrayna cephesinde ise hava savunma sistemlerine yönelik füze tedarikinde önemli dertler yaşanıyor.

Ukrayna ordusunun son periyotta hava savunma füzesi stoklarında derin bir krizle karşı karşıya olduğu biliniyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha evvel ABD idaresinden bu füzelerin kendi topraklarında üretilebilmesi için lisans vermesini talep etmişti.

ABD Başkanı Donald Trump ise Ankara’da gerçekleştirilen NATO doruğundaki ikili görüşmede Zelenski’ye, Washington’ın Kiev idaresine Patriot önleyici füzelerinin imalatı için gerekli üretim lisansını sağlayabileceğini tabir etmişti.

RTX (Raytheon Technologies) ve Lockheed Martin iştirakinde geliştirilen Patriot (Phased Array Tracking Radar for Intercept on Target), karada konuşlu ve taşınabilir hareket yeteneğine sahip bir hava savunma sistemi olarak vazife yapıyor.

Gelişmiş radar teknolojisi ve önleyici füzeler kullanan bu sistem; yaklaşan taktik balistik füzeleri, seyir füzelerini, insansız hava araçlarını ve uçakları tespit, takip ve imha etme yeteneğine sahip.

Sistem temelde bölgesel bir “nokta savunma” kalkanı fonksiyonu görüyor ve şu temel bileşenlerden oluşuyor:

Radar: 150 kilometreden daha uzak aralıktaki maksatları tespit ve takip eden çok işlevli faz dizinli güçlü bir radar ünitesi.

Atış Kontrol İstasyonu (ECS): Radar bilgilerini işleyen ve tedbire rotalarını hesaplayan, çalışanla işletilen komuta merkezi.

Fırlatıcılar: Üzerinde ateşlemeye hazır çok sayıda önleyici füze (PAC-2 yahut PAC-3 modelleri) taşıyan, kamyona monte edilmiş taşınabilir fırlatma rampaları.

Kullanılan Patriot Advanced Capability (PAC) modeline bağlı olarak sistem, gayeleri ya kesim etkili bir harp başlığıyla (PAC-2) havada patlatarak ya da “çarparak yok et” (hit-to-kill) teknolojisiyle (PAC-3) direkt gövdeye çarparak büsbütün imha ediyor.