TBMM Genel Konseyinde, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Faal ve Verimli İşlemesine Yönelik Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Teklif, IBAN mağdurlarına yönelik düzenlemeyi de içeriyor.
Kanunla, İcra ve İflas Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü bireylerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından iştirakin satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma adabı bir keze mahsus olmak üzere uygulanacak.
Elektronik satış portalında yapılacak duyuruda da düzenlemelere gidilecek. Buna nazaran, elektronik satış portalında yapılacak duyuruda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma müddetinin bitiminden evvelki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmesi halinde alacağın teminatı karşıladığı ölçü kadar kendisinden teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine’nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.
Ayrıca kelam konusu duyuruda elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen değerinin yüzde 50’si, paydaşlığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen değerin yüzde 100’ü, ikinci artırmada ise muhammen değerin yüzde 50’si ile o malla garanti altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu ölçüsü ve ayrıyeten bu ölçüye ek olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.
İlanda, ihale alıcısının en yüksek teklifi verip de mühleti içinde ihale bedelini yatırmaması halinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği, kalan ölçünün icra evrakları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği, müddeti içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının satış isteyen alacaklı olması durumunda, muhammen bedelin yüzde 10’unun kendi alacağından mahsup edileceği ve bu satış için yapılan masrafın kendisi üzerinde bırakılarak borçluya yüklenmeyeceği, paydaşlığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip de ihale bedelini müddeti içinde yatırmayan ihale alıcısından alınan teminatın kendisine iade edilmeyerek satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara hisseleri oranında ödeneceği, mühleti içinde ihale bedelini yatırmayanın paydaş olması durumunda ise alınan teminatın tamamının öteki hisse sahiplerine hisseleri oranında ödeneceği, ayrıyeten en yüksek teklifi verip de mühleti içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına teklif ettiği bedelin yüzde 5’i oranında satışı yapan icra dairesince yahut satış memurunca idari para cezası verileceği, verilen bu cezanın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kararları uyarınca tahsili için tahsil dairesine bildirileceği de bulunacak.
Noterlik Kanunu’ndaki değişiklikle, noterlik evrak ve defterleri, mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıklarınca yahut resmi daireler tarafından veyahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilecek.
Mahkeme, sulh ceza hakimliği yahut cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek.
Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılığı yahut soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve inançlı elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili merciye elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye gönderecek. Yapılan süreçler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve kanunda düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil rastgele bir fiyat alınmayacak.
Danıştay Kanunu’ndaki değişiklikle, 2016’dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026’da sona erecek mühlet 4 yıl daha uzatılacak. Ayrıyeten Danıştay daire sayısının azalmayacak olması münasebetiyle boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da 23 Temmuz 2030’a kadar vazgeçilecek.
İDARE MAHKEMELERİNDE TEK HAKİMLE ÇÖZÜMLENECEK DAVALAR
Kanunla, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’da düzenlemeye gidiliyor. Buna nazaran, yönetim mahkemelerinde tek yargıçla çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.
Düzenleyici süreçlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari süreçlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs süreçlerine karşı açılan davalar, kamu vazifelileri hakkında tesis edilen süreksiz görevlendirme, yolluk, lojman ve müsaade süreçlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleksel faaliyeti süreksiz yahut daima olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi yargıçlarından biri tarafından çözümlenecek. Ayrıyeten 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi yargıçlarından biri tarafından karara bağlanacak.
İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki değişiklikle, bölge idare mahkemesi, birinci derece mahkemesinin kararına ait yaptığı inceleme sonunda, kararı hukuka uygun bulursa, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi gerçek bulmaz yahut eksik bulursa kararın münasebetini değiştirerek, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak istinaf müracaatının reddine karar verecek.
Bölge idare mahkemesi, birinci inceleme üzerine verilen kararlar ile yola ait verilen başka son kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya misyonsuz yahut yetkisiz mahkeme veya reddedilmiş yahut yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması, dilekçenin reddine karar verilmesi gerekirken bu karar verilmeksizin dava hakkında karar verilmesi, belgenin eksik yahut yanlış hasımla tekemmül ettirilerek karar verilmesi, talep hakkında karar verilmemesi veya eksik kararla karar verilmesi, keşif yahut eksper incelemesi yaptırılması gerektiği halde yaptırılmadan karar verilmesi, duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde istinaf müracaatının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve evrakın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verecek.
Ancak bölge idare mahkemesi, keşif yahut eksper incelemesi yaptırılması ile duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde eksikliği kendisi gidererek karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak belgenin, kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemeyecek.
İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki öteki bir düzenlemeyle, temyizle ilgili belirlenen davalar dışında kalan davalarda bölge yönetim mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine tekrar verdiği kararlar, bildirisinden itibaren 30 gün içinde Danıştay’da temyiz edilebilecek. Fakat yönetim ve vergi mahkemelerinde tek yargıçla görülen davalarda, Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun’un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun’un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun uygulanmasından kaynaklanan davalarda, yalnızca vekalet fiyatı ve yargılama sarfiyatlarına ait verilen kararlarda kaldırma kararı üzerine yine bir karar verilmiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacak.
Konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari süreçler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yine karar verilen davaların temyiz edilmesine ait karar yürürlükten kaldırılacak.
Genel Kurulda kabul edilen önergeyle bölge yönetim mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yine verdiği kararlarda, temyiz sonunun altında kalan davalar bakımından, ilk derece mahkemesi kararı ile bölge idare
mahkemesi kararı arasında hükmedilen fiyat arasındaki mali farkın, 2026 prestijiyle 55 bin lirasını geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak. Başka yandan, 2026 yılı prestijiyle 486 bin lirasını aşmadığı için tek hakim tarafından karara bağlanan davalarda, bölge idare mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yine karar verilmesi halinde hükmedilen fiyatlar arasındaki fark bu yıl için 55 bin lirasını aşsa dahi bu kararlar temyiz edilemeyecek.
Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’daki değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu lider ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta yahut diş hekimliğinde uzmanlık evrakı ya da alanında doktora derecesi almış olmak kaidesi aranacak. Adli tıp ihtisas kurulu lider ve üyeleri ile isimli tıp küme liderleri ve isimli tıp ihtisas dairesi liderlerinin vazife mühleti 4 yıl olacak. Yeni atanan yahut görevlendirilenler vazifeye başlayıncaya kadar müddeti dolanların vazifesi devam edecek.
– Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, isimli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına, ilgisine nazaran, Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, yönetim hukuku, vergi hukuku ve tarz hukuku alanları ile duruşma idaresi, karar ve gerekçeli karar yazımı, adalet hizmetlerinin idaresi ve kontrolü, memleketler arası kuruluşlar ve kontratlar, sık karşılaşılan davalar ve şahsî gelişim hususlarında eğitim verilecek. Yazılı imtihanlarda eğitim verilen hususlardan soru sorulacak ve 100 tam puan üzerinden pahalandırılacak. Sonuçlar yazılı imtihan kurulunca tutanağa bağlanacak ve Türkiye Adalet Akademisine teslim edilecek.
Sözlü imtihanda hakim ve savcı yardımcısının, eğitim mevzularına ait mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi, mesleksel yeterliliği, hukuksal problemleri kavrama, çözme ve söz etme yeteneği, özgüveni, temsil yeteneği ve davranışlarının mesleğe uygunluğu, Türkçeyi faal bir formda kullanma marifeti ile genel kültür ve yetenek seviyesi pahalandırılacak.
Hakimler ve Savcılar Kanunu’ndaki öteki bir düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği tüzel bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan bahislerde ekspere başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.