Hürmüz Boğazı’nda ticari bir geminin vurulmasıyla tırmanan kriz, ABD’nin İran’daki yaklaşık 140 askeri amaca yönelik yeni hava harekâtıyla daha da büyüdü. Tahran’ın Körfez’deki Amerikan üslerine yaptığı misilleme akınlarıyla taraflar yine çatışmaya girdi.
İRAN ile ABD’nin bir türlü uzlaşamadığı Hürmüz Boğazı’nda geçen haftadan bu yana yaşanan karşılıklı hücumlarla tırmanan kriz, iki tarafı bir sefer daha karşı karşıya getirdi. Tahran, “belirlediği rotaya uymadığını” öne sürdüğü bir ticari gemiyi maksat aldıktan sonra Hürmüz’ün yine kapatıldığını duyurdu. ABD ise boğazın tüm ticari gemilere açık olduğunu belirtirken, gece saatlerinde ise İran’daki yaklaşık 140 askeri gayesi vurdu. Bunun üzerine İran; Ürdün, Katar ve Umman başta olmak üzere Körfez’deki ABD üsleri ile askeri noktaları gaye alan misilleme akınları düzenledi.
EMRE UYMAYINCA VURULDU
Gerilimin fitilini, Devrim Muhafızları’nın evvelki akşam bir ticari gemiye müdahalesi ateşledi. Rota değiştirme buyruğuna uymadığı belirtilen gemi seyir füzesiyle vurulurken, Devrim Muhafızları da Boğaz’ın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını açıkladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), geminin Güney Kıbrıs bandıralı GFS Galaxy isimli konteyner gemisi olduğunu açıkladı. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları da Umman açıklarında seyreden geminin arka kısmında meydana gelen hasarın akabinde yangın çıktığını, mürettebatın cankurtaran botuyla gemiyi terk ettiğini belirtti. Mürettebattan bir Hint vatandaşının kayıp olduğu, 23 kişinin ise sağ kurtarıldığı kaydedildi.
Haberlerimizi Google’da Takip Edin
En şimdiki haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
TRUMP: YERLE BİR ETTİK
ABD, birebir akşam GFS Galaxy’e yönelik müdahaleyi münasebet göstererek son bir haftadaki üçüncü taarruz dalgası için düğmeye bastı. Hürmüz’ün “tüm gemilere açık olduğunu” kaydeden CENTCOM, hücumların ABD doğu saatiyle 19.15’te, İran saatiyle 02.45’te başladığını ve yaklaşık 140 askeri gayenin vurulduğunu açıkladı. Amaçlar arasında İran’ın füze ve insansız hava aracı üsleri, deniz kuvvetleri tesisleri, mühimmat depolama tesisleri, iletişim ağları ve kıyı gözetleme noktaları yer aldı. İran basını Buşehr, Aseluye, Çabahar, Bender Abbas, Sirik kentlerinde peş peşe patlama sesleri duyulduğunu kaydetti. Mahşer, Hindican ve Abadan’a ise çok sayıda füze isabet ettiği belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan medyasına verdiği demeçte, “Onları (İran’ı) yerle bir ettik” sözlerini kullandı.
YİNE GECE SALDIRILARI
ABD’nin son iki taarruzda olduğu üzere yeniden gece saatlerini tercih etmesi dikkat çekti. CENTCOM akınların sebep gece saatlerinde düzenlendiğine ait resmi bir açıklama yapmasa da, uzmanlara nazaran bu zamanlama hem taktiksel hem de ruhsal üstünlük sağlıyor. ABD ordusunun gece görüş sistemleri, uydu takviyesi ve hassas güdümlü mühimmat sayesinde gayeleri yüksek isabet oranıyla vurabildiği, buna karşılık karanlığın İran’ın hazırlık ve uyum yeteneğini zorlaştırdığı belirtiliyor. Uzmanlar, bilhassa 02.00–04.00 arasında bireylerin dikkat düzeyinin düşmesi sebebiyle ataklara karşılık verilmesinin daha güç olduğunu savunuyor.
TAHRAN’DAN YANIT GECİKMEDİ
İran, ABD’nin taarruzlarına bölgedeki Amerikan üslerini gaye alarak karşılık verdi. Devrim Muhafızları, Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde bulunan komuta denetim merkezi ile dron hangarlarının, Katar’daki El Udeyd Üssü’nün komuta merkezi ve savaş uçağı bakım tesislerinin, Umman’da ise ABD uçak gemilerine dayanak sağlayan yakıt ve ikmal platformlarının maksat alındığını belirtti. Ayrıyeten bir geminin daha vurulduğu öne sürüldü. Fakat bölgeden gelen birinci bilgiler, Tahran’ın taarruzlarının hudutlu tesir yarattığına işaret etti. Katar, hücumların büyük kısmının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıklarken, Birleşik Arap Emirlikleri füzelerin ülke sonlarına ulaşmadığını duyurdu. Ürdün ise üç füzenin ülke topraklarına düştüğünü lakin olayda can kaybı yaşanmadığını belirtti.
GERİLİM DİNMİYOR
Öte yandan son akınların akabinde dün gece ilerleyen saatlerde bölgede tansiyon yine yükseldi. İran’ın Keşm Adası ve Bender Abbas’ta patlamalar meydana geldi. Keşm Kaymakamı Hüseyin Emir Timur atağın ABD tarafından yapıldığını ve bölgeye yaklaşık 11 adet füze fırlatıldığını tez etti. Öte yandan Kuveyt idaresi de huduttaki üç denetim noktası ve bir petrol sondaj platformunun taarruza uğradığını, bir personelin yaralandığını kaydetti. İran medyası, Devrim Muhafızları’nın ABD’nin füze rampalarını amaç aldığını doğruladı.
‘TENCERE’ KISIK ATEŞTE
İki taraf arasında bir türlü dinmeyen tansiyon, 19 Haziran’da imzalanan muahedenin geleceğine ait soru işaretlerini de beraberinde getirdi. ABD Başkanı Trump, geçen hafta Ankara’da “Ateşkes bence bitti” derken, ABD’li yetkililer ise açıklamalarında “topyekûn savaşa dönüşü” işaret eden telaffuzlardan kaçınmayı sürdürüyor. CNN’e konuşan emekli Hava Kuvvetleri Albayı Cedric Leighton ise krizi, “Gördüğümüz şey, tencerenin kaynamasına müsaade vermeden altını kısık ateşte tutmayı amaçlayan bir dizi saldırı” kelamlarıyla kıymetlendirdi.
TAHRAN HÜRMÜZ’Ü ÖNCELİK YAPTI
ABD merkezli Wall Street Journal’a nazaran Tahran, ülke iktisadının belini büken yaptırımların hafifletilmesinden çok, Hürmüz Boğazı üzerinde kalıcı kontrol sağlamayı stratejik öncelik haline getirmiş durumda. Habere nazaran savaşın akabinde kendisini bölgesel üstünlüğe ulaşmış bir güç olarak gören Tahran, çatışmalar öncesi günde ortalama 138 geminin geçtiği Hürmüz’ü de bu yeni güç istikrarının temel taşı olarak kıymetlendiriyor. Bu sebeple Hürmüz merkezli krizlerin yaşanmaya devam edebileceği belirtiliyor. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in danışmanlarından Muhsin Rızai de dün verdiği bir röportajda bu yaklaşıma paralel formda, “Bu stratejik geçit, onlarca atom bombasından daha değerlidir ve İran onu koruyacaktır” sözlerini kullandı.
HAMANEY’İN YOKLUĞU YÜK OLMAYA BAŞLADI
İRAN’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in yaklaşık altı aydır kamuoyu önüne çıkmaması, Tahran idaresi için giderek bir yük haline gelmeye başladı. İngiltere merkezli Reuters’a nazaran İranlı kaynaklar, babası ile tıpkı taarruzda yaralanan Hamaney’in sıhhat durumu ve güvenliği sebebiyle kamuoyundan uzak tutulduğunu belirtirken, İranlılar da dini önderin yokluğunun “belirsizliği artırdığını” savunuyor. İsfahan’da dükkan sahibi olan 47 yaşındaki Taghi, “Hamaney’in güvenlik açısından kamuoyunun önüne çıkmaması gerektiğini anlıyorum. Lakin ülke çok güç bir periyottan geçiyor. Yaralanmış olsa bile, insanların bir önderin var olduğunu ve ülkeyi yönettiğini görmeleri gerekiyor” tabirlerini kullandı.
CENAZEYE DE KATILMADI
Hamaney, babası için bir hafta boyunca düzenlenen cenaze merasimlerine de katılmamıştı. İran’da ve sosyal medyada, yeni dini başkanın bir manzara ya da bildiriyle kamuoyunun karşısına çıkabileceği yönünde beklentiler oluşurken, merasimde yüzünü siyah maskeyle kapatan bir kişinin Mücteba olduğu öne sürülmüştü. Fakat İran basınından Rokna’nın haberine nazaran kelam konusu kişinin, Ali Hamaney’in en büyük oğlu Mustafa Hamaney’in oğlu ve ailenin en büyük torunu olduğu belirtilen Muhammed Cevad Hamaney olduğu ortaya çıktı. Haberde, Muhammed Cevad Hamaney’in 28 Şubat’taki taarruzda yüzünden yaralandığı ve oluşan yanıklar sebebiyle maskeyle görüntülendiği kaydedildi.
İRAN BASININDA İNTİKAM LİSTESİ
İRAN’da Tahran Belediyesi’ne bağlı Hamshahri gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da yer aldığı çok sayıda Batılı siyasetçi ve askeri yetkiliyi gaye gösteren, “intikam listesi” niteliğinde bir görsel yayımladı. Yapay zekâyla hazırlanan görselde Trump ve Netanyahu turuncu cezaevi kıyafetleri içinde, başlarının üzerinde amaç işaretiyle resmedildi. Listede ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CENTCOM Komutanı Brad Cooper, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz de yer aldı. Öte yandan görselin, gazetenin dünkü baskısında yer almadığı belirtildi. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, önceki gün 28 Şubat’ta öldürülen babası ve selefi Ali Hamaney’in intikamını alma kelamı vermişti.
Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri
Türkiye ve dünyadaki en yeni gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
Bülten Seçimleri
Gün Başlıyor
Gün Sonu
ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.
Abone Ol
Keşfetmeye Devam et
Deniz tabanında altın buldular
Turist teknesi alabora oldu… Vietnam’da facia: 15 kişi öldü
ABD tekrar karanlıkta vurdu… Hürmüz’de akın sarmalı
Türkiye’den Venezuela’ya 30 tonluk insani yardım
ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi’nden F35 iletisi: Gerçekleşmesi mümkün bir mutabakat
Tayland’da facia! Cümbüş yerinde yangın: En az 27 meyyit
Venezuela’da can kaybı 4 bin 490’a yükseldi
