Trump’ı Rutte de sakinleştiremedi

ABD Başkanı Donald Trump, NATO’dan çekilme telaffuzunu son günlerde eskisine oranla daha sık ve sert halde gündemde tutmayı sürdürüyor. İran’daki savaş sırasında yine alevlenen bu telaffuzun yarattığı gerginliği azaltabilecek isim olarak NATO Genel Sekreteri Mark Rutte öne çıkıyordu. Rutte, evvelki gün Trump’la bir ortaya geldiyse de Grönland krizi sırasında sakinleştirmeyi ve ikna etmeyi başardığı ABD Başkanı üzerinde bu kez beklenen etkiyi yaratmış üzere durmuyor.

Rutte görüşme sonrasında CNN’e, Trump’ın kimi müttefiklerin hali nedeniyle “hayal kırıklığına uğramış olduğunu” ve onun bakış açısını anlayabildiğini söyledi. Trump ise NATO’ya yönelik reaksiyonunu toplumsal medya iletisiyle yineledi: “İhtiyacımız olduğunda NATO yanımızda değildi ve tekrar muhtaçlığımız olursa da yanımızda olmayacak. Grönland’ı unutmayın. O büyük, makûs yönetilen buz modülünü.”

HÜRMÜZ YUMUŞATABİLİR

Amerikan idaresi, NATO’nun İran konusunda test edildiği ve birtakım ülkelerin bu testi geçemediği görüşünde. Avrupa kanadında da Trump’ın ikinci devrinde sergilediği halin NATO’yu tehlikeli bir noktaya gerçek sürüklediği görüşü giderek yer kazanıyor. NATO ülkelerinin İran’daki ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı’ndan  inançlı geçiş sağlanmasına katkı sağlaması durumunda Trump’ın telaffuzunu yumuşatabileceği görüşü de dillendiriliyor. Rutte de müttefiklerin Hürmüz Boğazı’nda etkin olmasından yana olan isimlerden.

YENİ BİR ÜLTİMATOM MU

Rutte-Trump görüşmesinin içeriği konusunda Alman medyasında yer alan bir argüman da Hürmüz Boğazı konusunun ABD’nin önceliklerinden olduğuna işaret ediyor. Bu teze nazaran Trump, Rutte’den, Avrupa ülkelerinin önümüzdeki günlerde bölgeye savaş gemileri ve gibisi ögeler göndermelerini istedi. Birebir teze nazaran Trump, askeri taahhütler istediğini ve siyasi taahhütleri kâfi görmeyeceğini de Rutte’ye iletti.

Trump, NATO konusunda birinci misyon periyodunda de epeyce olumsuz ve isteksiz bir yaklaşım içindeydi. O devirde ittifaktan tek başına çekilme yetkisine sahip olduğunu ima etmişti. Fakat Kongre, 2023’te, rastgele bir ABD liderinin Kongre’nin onayı olmadan NATO’dan çekilmesini engelleyen bir yasa çıkardı.

ASKER Mİ ÇEKECEK

AMERİKAN basınına göre ABD Başkanı Donald Trump, NATO’dan çekilme telaffuzuna alternatif senaryoları pahalandırıyor. Bir ihtimale nazaran Trump, İran konusunda dayanak olmayan birtakım Avrupalı müttefikleri “cezalandırmak için” güç kaydırması yapacak. Buna nazaran, dayanak olmayan ülkelerde konuşlu Amerikan askerleri çekilerek dayanak olan Avrupa ülkelerinde konuşlandırılacak. Kaydırma ve üs kapatma konusunda birinci akla gelen ülkeler İspanya ve Almanya. ABD’nin “destekçi” gördüğü Avrupa ülkeleri ise Polonya, Romanya, Litvanya ve Yunanistan.