Erkeklerde en sık görülen ikinci kanser! Bu şikayeti sakın hafife almayın

Prostat kanseri, erkeklerde görülme sıklığı açısından dünya genelinde kıymetli bir halk sıhhati sorunu olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) kanser ajansı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın (IARC) 2026 bilgilerine nazaran prostat kanseri, erkeklerde dünyada en sık görülen ikinci kanser çeşidi.

2024 yılında dünya genelinde 1,5 milyondan fazla yeni prostat kanseri olayı görülürken yaklaşık 420 bin kişi hastalık sebebiyle hayatını kaybetti.

İdrar şikâyetlerini yaşlılığın doğal sonucu olarak görmeyin
Özellikle yeni başlayan yahut giderek artan idrar şikâyetlerinin ihmal edilmemesi gerekiyor. İdrar yapmada zorlanma, idrar akışında zayıflama, sık idrara çıkma yahut geceleri tuvalete kalkma üzere şikâyetler tek başına prostat kanseri manasına gelmez.

İyi huylu prostat büyümesi de emsal yakınmalara sebep olabilir. Fakat bu şikâyetleri yaşın doğal bir sonucu olarak değerlendirip doktora başvurmayı ertelemek de yanlışsız değildir. Şikâyetin sebebini ortaya koymak için ürolojik kıymetlendirme önem taşır.

Prostat kanseri erken periyotta belirti vermeyebilir

Erken devirde rastgele bir şikâyetin görülmemesi aldatıcı olabilir. İdrar şikâyetlerinin bulunmaması, kişinin prostat kanseri olmadığı manasına gelmediği üzere bu şikâyetlerin görülmesi de direkt kanser tanısı manasına gelmiyor.

Bu sebeple sadece şikâyet ortaya çıktığında doktora başvurmak yerine yaş, aile hikayesi ve öteki risk faktörlerinin dikkate alınması kıymetli. Bilhassa birinci derece yakınlarında prostat kanseri bulunan erkeklerin risklerini tabipleriyle daha erken yaşlarda değerlendirmeleri gerekiyor.

PSA kıymetli lakin tek başına kanser tanısı koydurmuyor

Prostat kanserinin değerlendirilmesinde kullanılan PSA kan testinin öteki bulgularla birlikte kıymetlendirilmesi gerekiyor. PSA, prostat kanserinin değerlendirilmesinde kıymetli araçlardan biri lakin tek başına kanser tanısı koydurmuyor. PSA bedelinin yüksek olması her vakit kanser olduğu manasına gelmez.

İyi huylu prostat büyümesi ve prostat iltihabı üzere kanser dışı durumlar da PSA düzeyini yükseltebilir. Bu sebeple PSA sonucunun kişinin yaşı, aile hikayesi, şikâyetleri ve gerekli durumlarda fizik muayene, görüntüleme ve öbür değerlendirmelerle birlikte ele alınması gerekir.

Prostat kanseri taramasında ferdî riskler öne çıkıyor

Prostat kanseri taramasında sadece PSA testine odaklanan yaklaşımın kâfi olmayabileceğine yönelik görüşler güçleniyor. IARC’nin 2026 değerlendirmesinde ferdî risklerin dikkate alındığı planlı tarama modellerinin gereksiz teşhis ve tedavilerin azaltılmasında kıymetli rol oynayabileceğine dikkat çekiliyor.

Bunun temel sebeplerinden biri, hayat boyunca rastgele bir belirtiye yol açmayacak kimi prostat tümörlerinin de tarama sırasında tespit edilebilmesi. Bu çeşit tümörlerin saptanması, gereksiz tedavilerin gündeme gelmesine sebep olabiliyor.

Bu sebeple prostat kanseri taramasının her erkek için tıpkı biçimde planlanmaması gerekiyor. Erken teşhis kıymetli lakin tarama yaklaşımının bireye özel olarak belirlenmesi gerekiyor. Yaş, aile hikayesi ve ferdî risk faktörleri birlikte kıymetlendirilerek denetimlerin sıklığına ve kapsamına karar verilmesi değer taşıyor.