ABD’deki 11 Eylül hücumunda Türk vatandaşı hayatını kaybetmişti: Ağabeyini ararken yaşadığı skandalı anlattı… ‘En berbat tecrübeyi orada yaşadık zaten’

ABD’deki 11 Eylül 2001 hücumlarının üzerinden 25 yıl geçti. Hücumlarda hayatını kaybeden tek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Zühtü İbiş’in kardeşi Mehmet İbiş, CNN Türk’ten Serdar Korucu’ya konuşarak ağabeyini aradığı saatlerden kimlik tespit sürecine, akın sonrasında yaşadıklarından 11 Eylül soruşturmasına ait niyetlerine kadar yıllardır unutamadığı detayları anlattı.

HABERİ İŞ ARKADAŞINDAN ÖĞRENDİ

Mehmet İbiş, taarruz haberini birinci olarak bir iş arkadaşından telefonla öğrendiğini söyledi. İbiş, o sırada olayın boyutunu anlayamadığını belirterek şöyle konuştu:

“İş yerindeydim. Her sabah olduğu üzere… Bir arkadaşımdan telefon aldım. Olayın vahameti belirli değildi. Arkadaşım da “Binalara uçak çarptı, abin işe gitti mi?” diye sordu. Ben de “Evet gitti” dedim. Sonra internetten haberlere baktım. Ben de açıkçası birinci etapta ciddiye almadım. Binadan dumanlar yükseliyordu. Ağabeyimle irtibata geçmeye çalıştım fakat ulaşamadım. Kuzey Kule’de çalışıyordu. Üçüncü katta ofis numarasını aradım. Cep telefonunu aradım. O vakit davet aygıtları vardı. Davet aygıtına bildiri attım tekraren, ulaşamadım.“

Ağabeyine ulaşamayınca ailesini aradığını anlatan İbiş, meskende karşılaştığı görüntüyü da şöyle aktardı:

“Sonrasında babamı aradım, arka planda annemin ağlama seslerini duyuyordum. Babam dedi ki “Oğlum, çabucak işyerini kapat, buraya gel. Olay ciddi” dedi. Otomobile atlayıp oraya gittim. Meskene ulaştığımda çok berbat bir görünüm vardı. Yeğenim 2 yaşındaydı o vakit. O camın önüne yapışmış ağlıyordu. Babasını bekliyordu. Her gün o pencereden babasının gelişini izlerdi. Alışılmış o da bir şeyler olduğunu anladı.”

ZÜHTÜ İBİŞ’İN SON TELEFON GÖRÜŞMESİ

Zühtü İbiş’in uçak binaya çarptıktan sonra eşiyle konuştuğunu belirten Mehmet İbiş, ağabeyinin son telefon görüşmesinin detaylarını da anlattı:

“Son konuşmasını eşiyle yapmış. Uçak çarptıktan sonra telefon edip “Böyle bu türlü bir şey oldu. Merak etmeyin düzgünüm. Şu anda ofisimdeyim. Şimdi kapatmam lazım, itfaiyeciler geldi” deyip telefonu kapatmış. “Birazdan görüşürüz” diye aramayı sonlandırmış. Annem ağlıyordu. Ben içeriye girer girmez yakama yapışıp “Ne olur, git abini bul” dedi ve ben orada daha fazla duramadım. Oradan çıkıp New York’a ulaşmanın yollarını aradım.”

NEW YORK’A ULAŞMAYA ÇALIŞTI

Saldırının akabinde yolların kapatıldığını anlatan İbiş, New York’a ulaşmak için yaşadığı zorlukları şöyle anlattı:

“Olayın tesiriyle çok yüksek süratlerde ilerliyordum ve yaklaştıkça birinci evvel George Washington Köprüsü’ne yöneldim. Kapatmışlardı ve bu türlü kilometrelerce trafik yani araç kuyrukları oluşmuştu. Irmağın New Jersey tarafına ulaşmayı başardım. Kıyı kenarına inip orada tekneler vardı. Onlardan karşıya geçmelerini istedim ancak hiçbiri kabul etmedi. Tren istasyonu ırmağın bu tarafında, bana dediler ki “Feribotlarla oradan kurtulanları karşıya geçiriyorlar.””

İbiş, Manhattan’ı karşı kıyıdan izlediği saatleri ise şu sözlerle anlattı:

“Bütün günüm orada geçti. Düşünün masmavi bir gökyüzü, güneşli bir gökyüzü ve karşınızda Manhattan görünümü. O adanın en yüksek iki kulesinin üzerinde dumanlar yükseliyor. Müthiş bir görüntüydü. Oradan beşerler feribotlarla getiriliyordu ve herkes çok kalın bir toz katmanı içindeydi. Hatta orada itfaiye erleri gelen insanların üzerlerindeki tozları giderebilmek için hortumlarla insanları temizliyorlardı.”

İbiş, istasyonda beklediği sırada yaşanan yıkımın sesini de şöyle aktardı:

“O anda tren istasyonunun içerisindeydim. Kalabalıkta abimi bulmaya çalışıyordum. Çok büyük bir gürültü geldi. Hatta orada da izdiham olmuştu. Sonradan öğrendik ki binaların yıkılma gürültüsüymüş.”

ARADIĞI AĞABEYİNİ BULMAYA ÇALIŞIRKEN GÖZALTINA ALINDI

11 Eylül akşamı seferlerin durması üzerine kendisine sabah yine ulaşım sağlanacağının söylendiğini belirten İbiş, konuta döndüğünü lakin kısa müddet sonra tekrar yola çıktığını söyledi.

“Tekrar gittim oraya. 3 arkadaşım da bana eşlik ettiler. O vakit uyuyakalmışız. Açıkçası otomobilin içerisinde el fenerleri ışığıyla ve cama tıklamalarla uyandık. En berbat tecrübeyi orada yaşadık zati. Gözaltına alındık.”

İbiş, gözaltı sırasında ağır bir ruhsal baskıyla karşılaştığını söz etti:

“Çok berbat bir muamele gördük. Aracımız bomba uzmanları tarafından arandı, köpekler tarafından arandı. Ruhsal baskıya uğradık. “Bomba nerede? Çabucak söyleyin. Yoksa şöyle olur, bu türlü olur” dediler. Ben de o günün acısıyla “Nasıl inandırabilirim sizi? Ben abimi aramak için buradayım. Sabah 6’da bu tren istasyonunun tekrar açılmasını bekliyorum” dedim.”

İbiş, yaşadığı en kritik anları ise şöyle anlattı:

“Sonra bir ara işler yeterlice kızıştı. Beni çevreleyen 4-5 polis vardı. Bir anda ne tetikledi bilmiyorum. Hepsi birden silahlarını başıma dayadılar. “Sakin olun” dedim, “Yanlış yapıyorsunuz. Sizin başınız belaya girer.” Gözümün ucuyla birinin parmağının tetikte olduğunu gördüm ve eli titriyordu. Her an o tetiği düşürebilirdi.”

O sırada daha evvel gördüğü bir yetkilinin kendisini tanıdığını belirten İbiş, serbest bırakılma sürecini de anlattı:

“O sırada o bütün gün gördüğüm oradaki yetkili geldi. O beni tanıdı. Polis memurlarıyla biraz tartıştılar, ettiler ve sonradan gelip tekraren özür dileyip beni de bıraktılar.”

6 AY SONRA İLK TESPİT GELDİ

Zühtü İbiş’in kimlik tespitinin yapılabilmesi için aileden DNA örnekleri alındığını belirten Mehmet İbiş, birinci altı ay boyunca ümitlerini koruduklarını söyledi:

“İlk 6 ay meskenimiz cenaze meskeni değildi. Kayıp aranıyordu. 6 ay boyunca her gün bütün hastaneleri, bütün kriz merkezlerini aradık, altına bakılmadık taş bırakmadık bütün New York’ta. Ağabeyime ilişkin birinci tespit 6 ay sonra geldi. O günden sonra artık bizim konutumuz cenaze meskeni oldu maalesef.”

İbiş, ağabeyine ilişkin kesimin tespit edildiği gün yaşadıklarını da şöyle aktardı:

“İlk tespit yapıldığında ben gittim oraya. 10-12 tane soğutuculu tır kasası vardı. Bana abimin tespit edilen beden modülünün hangi konteynerde olduğunu gösterdiler. Dua etmeme müsaade verdiler.”

“ARTIK ÇOK ÇOK DÜŞÜK BİR İHTİMAL”

Ailesinin, ağabeyinden geriye kalan modüllerin tamamına ulaşabilmek için uzun müddet beklediğini belirten İbiş, sürecin sonunda cenaze töreni düzenlediklerini söyledi:

“O birinci haber geldiğinde bütün aile aslında her şeyi baştan yaşamıştı. Yani çok berbat bir durumdu. Orada bir karar aldık. Yalnızca ve yalnızca bana haber verildi. Her keresinde şeyi sordum: “Başka bulunma ihtimali var mı?” “Var” dediler ve altıncıda “Artık çok çok düşük bir ihtimal” dediler. Bütün kesimlerini teslim alıp cenaze töreni yaptık ve memlekete mezarını yaptık. Defin sürecini gerçekleştirdik.”

ZÜHTÜ İBİŞ’İN AMERİKAN RÜYASI

Mehmet İbiş, ailesinin ABD’ye göç sürecini ve ağabeyinin Dünya Ticaret Merkezi’nde çalışma hayalini de anlattı.

“Babam 1984 yılında geldi. Yaklaşık 5 yıl içerisinde falan vatandaşlığını aldı. Bizi getirebilirdi ancak bizim Türkiye’de yetişmemizi istemişti. Bizleri liseyi bitirdikten sonra peyderpey getirdi. Abim 93 yılında geldi. 95 yılında ben liseyi bitirdikten sonra geldim, kız kardeşimle birlikte. 96 yılında da annem ve yengem geldiler. Yani 1996 yılında bütün aile buradaydı.”

Ağabeyinin bilgisayar mühendisi olduğunu belirten İbiş, Dünya Ticaret Merkezi’nde çalışma isteğini ise şöyle anlattı:

“Abim bilgisayar mühendisiydi. Çalıştığı şirket en çok mensubu kaybeden şirketti zati. Daima gittiğimizde orayı işaret ederdi. “Bir gün orada çalışacağım” kaygısı, “Bir gün orada olacağım.” “Niye?” dedim yani “Neden illa orası? “Dünyanın zirvesi orası” diyordu. Ve nihayetinde başardı. Sahiden hayaliydi. Çok çalıştı.”

11 EYLÜL SONRASI VATANDAŞLIK SÜRECİ 4,5 YIL SÜRDÜ

Mehmet İbiş, 11 Eylül akınlarından sonra ABD vatandaşlığına geçiş sürecinde de önemli problemler yaşadığını söyledi. İbiş, gerekli koşulları karşılamasına karşın başvurusunun güvenlik soruşturması sebebiyle sonuçlandırılmadığını anlattı:

“Evlendim. Eşimi getirmeye çalıştım. Kahırlar yaşadım. Onun öncesinde vatandaşlığa başvurmuştum ve en son mülakatta “Evet, bütün testleri geçtiniz lakin vatandaşlığınızı bugün alamayacaksınız” dediler. “Peki sebep?” dedim. “Soruşturmanız hala daha devam ediyor” dediler. Burada “background check” dedikleri yani bizim Türkiye’deki sicil soruşturmasından geçiyorsunuz. Bu süreç 4 buçuk yıl sürdü.”

Dört avukat değiştirdiğini belirten İbiş, sonunda federal hükümete karşı dava açtığını söyledi:

“Yapmadığım şey kalmadı. 4 tane avukat değiştirdim. Dedim “Ben teröristsem beni de Guantanamo’ya atın. İlla beni vatandaşı yapın demiyorum. Ben dünyanın en hoş ülkesinden geldim. Ülkeme dönmekte hiçbir kasvet yok.””

İbiş, bir avukatın tavsiyesi üzerine federal hükümete karşı dava açma kararı aldığını anlattı:

“Bir arkadaşım vasıtasıyla bir avukatla tanıştım. O avukat “Mehmet” dedi, “Tek bir seçeneğimiz var Bütün federal devleti mahkemeye, hakimin önüne çıkaracağız.” Başkan Bush’tan lokal ofisteki yetkiliye kadar bütün federal devleti mahkemeye verdik.”

İbiş, davanın açılmasından evvel avukatının kendisini uyardığını belirtti:

“Davayı açmadan evvel uyardı. “Emin misin?” dedi, “Koskoca Amerikan federal devleti Türkiye’nin Yozgat’ından çıkıp gelmiş bir Mehmet’e kendi karizmasını çizdirmez. Kimse buna cüret edemedi.” Milyonlarca Müslüman yalnızca isimlerinden ötürü benimle birebir durumdaymış. Benim bundan haberim yoktu. “Haklıysam mevte kadar giderim” dedim. “Sen delisin” dedi. “Yok, meczup değilim, Türk’üm” dedim ve hakikaten dedikleri de oldu.”

İbiş, davanın sonunda mahkemenin kendisi lehine karar verdiğini söyledi:

“Böyle göstere göstere takip etmeye başladılar. Olağan pes ettiremediler ve sonuçta pek net bir karar vermiş Hakim beyefendi. 10 gün içerisinde belgenin karara bağlanmasını yazılı buyruk olarak yolladı ve dava bu biçimde sonuçlandı.”

İbiş, 11 Eylül sonrasında ailesinin Müslüman kimliği sebebiyle toplum içinde de çeşitli sıkıntılar yaşadığını belirtti:

“Bu 11 Eylül’ün bir sonucuydu. Annem başörtülü, babam sakallıydı. Müslüman olduğu sokağa çıktığında belirli olan insanlarız. Toplumdan yansılarla karşılaştılar. Çok olaylar oldu. Kelamlı tacizlerde bulundular. Bilhassa birinci 3-5 sene bunlar yaşandı.”

“11 EYLÜL BİR MİLATTı”

Mehmet İbiş, 11 Eylül ataklarına ait soruşturmanın sonucundan ise mutlu olmadığını söyledi.

“Kesinlikle tatmin olmadım” diyen İbiş, soruşturma raporuna ait şu tabirleri kullandı:

“Yüzlerce sayfalık bir kitap halinde araştırma raporu sunuldu. Orada verilen bilgilerin hiçbirine inanmıyorum. Zira fizik kurallarına ters. Hayatın doğal akışına karşıt bir sürü olay var. Ben sıradan bir insan olarak kolay bir araştırmayla bile bu olayın anlatıldığı halde yaşanmasının mümkün olmadığını anlayabiliyorum. Şuurlu, planlı bir halde yapıldığına muhakkak inanıyorum. Ülkeler yerle bir edildi, dünyanın tertibi baştan aşağı değişti. 11 Eylül bir milattı.”

“ZAMAN ACILARI KATLIYOR”

Saldırının üzerinden 25 yıl geçmesine karşın yaşanan acının dinmediğini söyleyen İbiş, “Bizim açımızdan güya dün olmuş üzere. Hiçbir an aklımdan çıkmıyor. Acısı dinmiyor. Hani “Zaman her şeyin ilacıdır” derler ancak vakit acıları katlıyor. Bunu yaşayan biliyor” dedi.

Mehmet İbiş, 11 Eylül’ün 25. yılında Türk halkına da davette bulundu:

“Özellikle bazen Türk televizyonlarında, tartışma programlarında 11 Eylül’den bahsederken “İyi oldu. Yaşattıklarını yaşadılar” üzere yorumlar yapıldığında bunlar bizi çok üzüyor. Abim o olayda hayatını kaybeden tek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıydı. Tahminen unutuluyor. Lütfen Türk halkı unutmasın. Orada bir tane de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hayatını kaybetti. Orada da bizim bir canımız gitti.”