‘Yeşil Eğitim’ için 7 siyaset önerisi

TEDMEM, Türkiye’nin mesken sahipliğinde Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenecek COP31 öncesinde yayımladığı raporla, iklim değişikliğine karşı eğitim sisteminin güçlendirilmesine yönelik yedi siyaset önerisi sundu. Raporda, “Dünya genelinde yaklaşık 1 milyar çocuk, iklim ve etraf tehlikelerinin yoğun olduğu ülkelerde yaşıyor. Sırf 2024 yılında en az 18 ülkede iklim kaynaklı olaylar sebebiyle eğitime ara verildi. İklim kaynaklı eğitim kesintilerinden etkilenen öğrencilerin yüzde 74’ü düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde yaşıyor. İklim krizi eğitimde fırsat eşitsizliğini derinleştirmektedir” denildi.

İKLİM RİSKLERİ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALTILABİLİR

Raporda yer alan kıymetlendirme şöyle:

“Eğitim iklim değişikliğinden etkilenen bir alan olmanın yanı sıra bu problemle gayrette değerli bir rol üstleniyor. Eğitimin bu alanda sağlayabileceği katkı çarpıcı bilgilerle ortaya konuldu. Eğitim sonuçlarını düzgünleştirmeye yönelik yatırımlar, 275 milyon çocuğun karşı karşıya olduğu iklim risklerini değerli ölçüde azaltabilir. Lise seviyesinde iklim eğitiminin yaygınlaştırılması ise, 2020-2050 periyodunda yaklaşık 18,8 milyar ton karbon salımını tedbire potansiyeli taşımaktadır. Bir yıllık ek eğitim, iklim hassaslığını ortalama yüzde 8,6 artırmaktadır. Türkiye, global karbon salımlarında 15’inci sırada bulunurken çocukların iklim ve etraf tehlikelerine maruziyeti bakımından 163 ülke arasında 97’nci sırada yer aldı. Salımların azaltılmasına yönelik siyasetlerle çocukların korunmasını sağlayacak tedbirlerin birlikte yürütülmesi gerekmektedir. Türkiye’nin 2053 Uzun Dönemli İklim Stratejisi’nde eğitimin, salımların azaltılması ve iklim değişikliğine ahenk bakımından farklı bir kesim olarak tanımlanması gerekir. 2025 yılında kabul edilen İklim Kanunu’nda ise eğitime hudutlu seviyede yer verilmiştir. Bu değerlendirmeler doğrultusunda, okul altyapısından öğretmen yetiştirmeye, öğretim programlarından finansmana kadar eğitim sisteminin bütün bileşenleri iklim siyasetlerine dâhil edilmelidir.”

7 BAŞLIKTA ÖNERİLER

Raporda yer alan teklifler şu formda sıralandı:

1) Çocuklar, sağlıklı bir etrafta ve iklim adaletinin tesis edildiği bir dünyada yaşamalı ve eğitim görmelidir.

2) İklim mevzuatı ve milletlerarası beyanlar, iklim değişikliğiyle çabada eğitim alanında yapılacakları içerecek formda gözden geçirilmelidir.

3) İklim değişikliğiyle gayrete ve yeşil eğitim siyasetlerine kâfi kaynak ayrılmalı ve bu kaynaklar adil dönüşüme uygun ve kapsayıcı biçimde kullanılmalıdır.

4) Kamu yatırımlarıyla ve denkleştirme-dengeleme düzenlemeleriyle Türkiye’deki tüm okulların pak güce geçişi sağlanmalıdır.

5) Yeşil eğitim için belirlenen standartların niteliği, sürdürülebilirliği, etkililiği ve bütünselliği kâğıt üzerinde kalmamalıdır.

6) Öğretim programlarının dönüşümü derinlikli olmalı, öğretmenlere sunulan dayanak ülke çapında yaygınlaştırılmalı ve takviyenin kapsamı genişletilmelidir. 

7) Mesleki eğitim, yeşil hünerler ve yetkinlikler temelinde tekrar şekillendirilmelidir.