Türkiye ve 7 ülkeden İngiltere’nin yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ilgili kararına dayanak

Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Türkiye, BAE, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanlarının, İngiltere’nin, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden mal ithalatını yasaklama kararına ait ortak yazılı açıklama yayımladığı belirtildi.

Açıklamada, bu kararın, memleketler arası hukuka uygun formda milletlerarası toplumu benzeri adımlar atmaya teşvik etmesi ve yasa dışı yerleşim faaliyetlerinde bulunan kuruluşlar ile bu faaliyetlere karışan bireylerin hesap verebilirliğinin sağlanmasına katkıda bulunması temenni edildi.

Bakanların, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları tarafından yayımlanan İki Devletli Çözüme İlişkin Ortak Bildiri’yi de memnuniyetle karşıladığı bildirildi. Açıklamada, kelam konusu ülkelerin, memleketler arası hukuka nazaran yasa dışı olan yerleşimlerle yapılan mal ticaretine ulusal yahut Avrupa seviyesinde kısıtlamalar getirme ya da kendi ulusal tarzları çerçevesinde bu ve öteki önlemleri faal biçimde kıymetlendirme yönündeki niyetlerinin teyit edildiği aktarıldı.

Açıklamada, bakanların memleketler arası toplumu, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerini destekleyen yahut bunların sürdürülmesine katkı sağlayan faaliyetlere son verilmesi maksadıyla somut önlemler almaya teşvik ettiği kaydedildi.

Açıklamada, bakanların, açıklanan bu niyetlerin, tüm devletlerin İsrail’in Filistin topraklarını hukuka ters işgalinden kaynaklanan durumu hukuken tanımama ve İsrail’in işgaliyle oluşturulan durumun sürdürülmesine yardım yahut takviye sağlamama yükümlülüğü de dahil olmak üzere, milletlerarası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler (BM) kararlarıyla uyumlu olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Bu kapsamda, BM Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararı ile Uluslararası Adalet Divanı’nın 19 Temmuz 2024 tarihli İstişari Görüşü de dikkate alındı.

Bakanların, bu çerçevede, İsrail’in yerleşim faaliyetleriyle kontaklı olarak aldığı tüm önlemleri ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafik ve demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan öteki tüm uygulamaları geri çekmesi yönündeki çağrıyı yineledikleri belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Bakanlar, Gazze’nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir modülü olduğunu vurgulamakta ve güvenlik ile istikrarın sağlanması, insani durumun ele alınması, yine imar ve toparlanma sürecinin kolaylaştırılması ve kalıcı barışın temellerinin atılması amacıyla ABD Başkanı Trump’ın (Donald) Gazze İhtilafını Sona Erdirmeye Yönelik Kapsamlı Planı’nın tam olarak ve derhal uygulanması davetinde bulunmaktadır.

Bakanlar, adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın sağlanmasının tek uygulanabilir yolunun, memleketler arası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda, başşehri Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sonları temelinde bağımsız, egemen, toprak bütünlüğüne sahip ve yaşanabilir bir Filistin Devleti’nin hayata geçirilmesi suretiyle iki devletli tahlilin uygulanması olduğunu bir defa daha vurgulamaktadır.”

12 ÜLKEDEN BATI ŞERİA KARARI

Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları, yaptıkları ortak yazılı açıklamayla İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlerinden gelen mallara ticari kısıtlama getireceklerini duyurmuştu.

Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki hareketleriyle iki devletli tahlili baltalayan adımlar attığı vurgulanarak, durumun her geçen gün daha da berbat hale geldiği belirtilmişti.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin neden olduğu şiddet olaylarına dikkat çekilen açıklamada, iki devletli tahlil fikrinin korunması gerektiği vurgulanmıştı.

İsrail, ticari yaptırımlara karşılık olarak İngiltere’nin işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Filistin nezdindeki konsolosluğunu kapatma kararı aldığını açıklamıştı.