Trump’ın akabinde Çin’de kritik zirve! Şi ve Putin’den Batı’ya bildiri

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, düzenlediği ziyaret kapsamında Çin’in başşehir Pekin’de Şi Cinping ile bir ortaya geldi.

Donald Trump’ın Pekin temaslarının çabucak akabinde gerçekleşen görüşme, dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Tiananmen Meydanı’nda Putin için devlet merasimi düzenlenirken, iki önder Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler ortası görüşmeler gerçekleştirdi.

“DOSTLUK ANLAŞMASI” UZATILDI

Taraflar, 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya Âlâ Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın müddetinin uzatılması konusunda mutabakata vardı.

Şi Cinping, 25 yıl evvel imzalanan mutabakatın iki ülke ortasındaki uzun vadeli dostluğun ve stratejik iş birliğinin temelini oluşturduğunu söyledi.

Çin lideri, uluslararası sistemin hızla değiştiğini belirterek, “güçlünün haklı olduğu orman kanunu” anlayışının tekrar ortaya çıkma tehlikesine dikkat çekti.

Şİ’DEN ORTA DOĞU BİLDİRİSİ: ÇATIŞMALAR DERHAL DURMALI

Şi Cinping, İran ile İsrail ortasında tırmanan tansiyona ait dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Şi, “Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış ortasında kritik bir kavşakta. Derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli.” ifadelerini kullandı.

Çin lideri ayrıca enerji tedarik zincirlerindeki sıkıntıların azaltılması, global ticaretin korunması ve milletlerarası sistemin istikrarı için ateşkesin gerekli olduğunu vurguladı.

PUTİN: BAĞLAR HİÇ OLMADIĞI KADAR GÜÇLÜ

Vladimir Putin ise Rusya ile Çin ortasındaki bağlantıların “benzeri görülmemiş derecede yüksek bir seviyeye” ulaştığını söyledi.

Şi Cinping’i “sevgili dost” kelamlarıyla selamlayan Putin, Çin atasözünden alıntı yaparak, “Dostlar bir gün birbirini görmemişse, güya üç sonbahar geçmiş üzere gelir.” dedi.

Putin, iki ülke ortasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını belirterek, “Birkaç yıldır 200 milyar doları rahat formda aşıyor.” sözlerini kullandı.

“RUSYA EMNİYETLİ TEDARİKÇİ”

Putin, Orta Doğu’daki kriz ortamına karşın Moskova’nın güç alanındaki rolünü sürdürdüğünü belirtti.

Rus başkan, “Orta Doğu’daki kriz sürerken Rusya güç kaynaklarında sağlam bir tedarikçi, Çin ise bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor.” diye konuştu.

Putin ayrıyeten Şi’yi gelecek yıl resmi ziyaret için Rusya’ya davet etti.

“ÇOK KUTUPLU DÜNYA” VURGUSU

Rusya ile Çin ortasındaki iş birliğinin global istikrarlar açısından kritik olduğunu savunan Putin, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünya nizamı oluşuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Putin, iki ülkenin BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G20 üzere platformlarda yakın iş birliğini sürdüreceğini söyledi.

PEKİN’DE GÖRKEMLİ KARŞILAMA

Şi Cinping, Putin’i Halk Büyük Salonu’nda askeri merasimle karşıladı.

Pekin’in merkezindeki merasimde askeri bando Rusya ve Çin ulusal marşlarını çalarken, ellerinde iki ülkenin bayraklarını taşıyan çocuklar Çince “Hoş geldiniz” sloganları attı.

Tören, Şi’nin birkaç gün evvel birebir salonda Donald Trump’ı ağırlamasının akabinde gerçekleşmesi nedeniyle milletlerarası basında dikkat çekti.

DAR FORMATLI TOPLANTIYLA BAŞLADI

Görüşmeler evvel daha az sayıda ismin katıldığı “dar formatlı toplantı” ile başladı. Akabinde önderler heyetleriyle birlikte “geniş formatlı toplantıya” geçti.

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin de Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüşmesi bekleniyor.

BOEING ATAĞI DİKKAT ÇEKTİ

Zirve öncesinde Çin Ticaret Bakanlığı, Çin’in 200 adet Boeing uçağı satın alacağını doğruladı.

Açıklama, Trump’ın daha evvel ima ettiği Boeing siparişinin Pekin tarafından birinci sefer resmi olarak teyit edilmesi manasına geldi.

“SEVGİLİ DOST” AYRINTISI GÜNDEM OLDU

Washington ile Pekin ortasındaki tansiyon sürerken, Şi ve Putin’in son yıllarda giderek daha yakın münasebetler kurduğu tabir edildi.

İki önderin birbirlerini sık sık “sevgili dost” ve “eski dost” tabirleriyle tanımlaması dikkat çekerken, geçen yıl resmi görüşmelerin akabinde eski bir imparatorluk bahçesinde birlikte çay içmeleri dünya basınında geniş yer bulmuştu.