Trump’ı ikna etti. Bir milyarder “evsizler” planını nasıl şekillendirdi?

Son yıllarda çokça tartışmaya mevzu olan ve ürettiği gözetim teknolojileriyle bilinen yazılım şirketi Palantir’in kurucu ortaklarından Joe Lonsdale, kurduğu düşünce kuruluşu Cicero Enstitüsü aracılığıyla ABD genelindeki toplumsal siyasetler üzerinde dikkati çeken bir tesir alanı oluşturdu.

Lonsdale, 2019 yılında kurduğu enstitünün piyasa temelli siyaset tekliflerini, Kaliforniya’daki liberal idarelerin ilgisizliği sebebiyle 2020’de taşındığı Teksas’ta geliştirdi.

Kuruluş, kentlerde sokakta uyumanın cürüm sayılmasını, evsizlerin süreksiz barınaklara yahut mecburî tedavi merkezlerine yönlendirilmesini, bunu reddedenlerin ise mahpusla cezalandırılmasını savunan bir yaklaşım benimsedi.

Söz konusu model, 15 yılı aşkın müddettir uygulanan ve önceliği kalıcı konut sağlamaya veren federal siyasetlere karşıt düşmesine karşın son beş yılda geniş takviye buldu.

Washington Post gazetesinin aktardığı datalara nazaran Cicero Enstitüsünün taslakları 15 eyalette kabul edilirken 11 eyalette sokakta uyumak cürüm kapsamına alındı.

ABD Yüksek Mahkemesinin 2024 tarihli “Grant’s Pass” kararı da kamp yasaklarının anayasaya ters olmadığına hükmederek bu sürece yasal taban sağladı.

Cicero Enstitüsünün hazırladığı teklifler Donald Trump idaresinin resmi siyaseti haline geldi.

Beyaz Saray yetkilileriyle sistemli temas halinde olan enstitü; evsizliğin bir kamu güvenliği krizi olarak ele alınması, kamp yasaklarının yaygınlaştırılması, mecburî tedavi kurallarının getirilmesi ve kalıcı konut fonlarının sonlandırılması süreçlerinde rol oynadı.

Enstitünün tesir alanı sırf evsizlikle hudutlu kalmadı. Kuruluş, 2021’den bu yana 29 eyalette kamu güvenliği, yapay zeka, sıhhat ve eğitim alanlarında 214 yasa tasarısının onaylanmasına katkı sağladı.

Teksas’ta üniversitelerdeki çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık ofislerini yasaklayan düzenleme ile Idaho’daki bürokrasi azaltma yasası da bu teşebbüsler arasında yer aldı.

Girişimcinin bağlantı ağı, aralarında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Elon Musk’ın da bulunduğu çok sayıda üst seviye isimle temaslarını içeriyor.

Lonsdale, Musk’ın seçim kampanyasını destekleyen America PAC için fon toplanmasında ve Amerikan Hükümet Verimliliği Bakanlığına işçi yönlendirilmesinde de bağlarını devreye soktu.

Politikaların ceza odaklı olduğunu belirten insan hakları savunucuları ve sıhhat uzmanları ise uygulamalara sert reaksiyon gösteriyor.

Ulusal Evsizlik Hukuku Merkezi temsilcisi Jesse Rabinowitz, Washington Post’a yaptığı açıklamada, düzenlemelerin güç durumdaki insanları gaye aldığını belirterek idareye karşı dava açtıklarını bildirdi.

Kaliforniya Üniversitesinden Dr. Margot Kushel de bilimsel bilgilerin, zarurî tedavi ve mahpus metotlarının temel barınma meselesini çözmediğini ortaya koyduğunu tabir etti.

Eleştirilere cevap veren Lonsdale, direkt evsizliğin kabahat sayılmasına karşı olduğunu, mahpusun sırf kanunları çiğneyenler için son deva olarak görülmesi gerektiğini savunarak mevcut sistemdeki kurumsal tıkanıklıkları aşmayı amaçladığını belirtti.