Otomotiv üreticileri, elektrikli araçlara yönelik talep sakinliğini aşmak için şarj sağlayan akaryakıtlı jeneratörlerle donatılmış menzili artırılmış hibrit modellere yöneliyor.
Otomotiv dalı, ABD pazarında elektrikli araçların yolda kalma telaşına akaryakıtlı motorlarla karşılık üretmeye hazırlanıyor.
Hyundai, Ford Motor ve Jeep markasının ana şirketi Stellantis, “menzili artırılmış elektrikli araç” (EREV) ismiyle bilinen şarj edilebilir yeni modelleri piyasaya sunmayı planlıyor.
Bu araçlar, bataryayı şarj etmek üzere devreye giren akaryakıtlı jeneratör dayanağıyla büsbütün elektrikli sürüş tecrübesi sağlıyor ve yakında akaryakıt istasyonu olduğu surece şoförün yolda kalma ihtimalini ortadan kaldırıyor.
Wall Street Journal gazetesine konuşan Stellantis Tahrik Sistemleri Başkanı Micky Bly, bu yaklaşımı “kesinlikle güzel bir yanıt” kelamlarıyla tanımlıyor.
Şirket, EREV akımını ABD’de bu yılın sonlarında ya da gelecek yılın başlarında Jeep Grand Wagoneer modeliyle başlatmayı hedefliyor.
Ardından Ram 1500 REV isimli kamyonet modeli gelecek. Büyük bir elektrikli araç bataryasını V-6 tipi akaryakıtlı şarj motoruyla birleştiren bu araç, ABD’deki standart elektrikli modellerin iki katını aşarak yaklaşık 1110 kilometreye kadar sürüş vadediyor.
Güney Kore merkezli Hyundai, ağustos ayı sonunda yaptığı açıklamada yeni Santa Fe modelinin 2027 yılında yaklaşık 965 kilometre menzil sağlayan EREV versiyonunu satışa sunacağını duyurdu. Grubun lüks markası Genesis de misal yapıda bir araç hazırlıyor.
Geçen aralık ayında ziyan eden elektrikli F-150 Lightning modelini üretimden kaldıran Ford ise bu kamyoneti EREV formatında yine canlandıracağını belirtiyor.
Yeni ve karmaşık ara teknolojilerin tüketici nezdinde ne ölçüde karşılık bulacağı belirsizliğini koruyor.
Elektrikli araçlara yeni adım atan şoförler şarj karmaşası yaşarken, elektrik ve akaryakıtı birleştiren evvelki denemeler ABD’de kayda kıymet bir ticari muvaffakiyet elde edemedi.
Otomobil platformu Edmunds Analiz Direktörü Ivan Drury, sürece ait değerlendirmesinde, “Mevcut duruma yeni bir karmaşıklık ve tuhaflık katmanı ekliyoruz. Önemli bir tüketici eğitimi gerekecek” diyor.
Virginia’da makine mühendisi olarak çalışan ve elektrikli Rivian kamyonetini kısa müddet evvel akaryakıtlı Ram modeliyle değiştiren Nick Phucas, EREV fikrinin ilgi cazip olduğunu söylüyor.
Fakat akaryakıtlı jeneratör devreye girdiğinde performans kaybı yaşanıp yaşanmayacağını sorgulayan Phucas, “Elektrikli menzil bittiğinde depoyu akaryakıtla doldurursam menzilim tam olarak ne olacak?” sorusunu yöneltiyor.
Otomotiv üreticileri, tüketicilerin beklenen seviyede elektrikli araçlara yönelmemesi sonucu milyarlarca dolarlık işlevsiz yatırımla karşı karşıya kaldı.
2030 yılına kadar pazarı bütünüyle elektrikliye dönüştürme amacından sancılı bir geri çekilme yaşanıyor.
Donald Trump idaresinin geçen yıl 7 bin 500 dolarlık teşviki kaldırması ve elektrikli araç pazarını destekleyen düzenlemeleri geri çekmesi, satışlardaki sakinliği artırdı.
Amerikalı tüketicilerin kitlesel olarak elektrikli araç almaktan kaçınmasında iki temel öge öne çıkıyor: Bataryalı araçların yüksek maliyeti ve şarj noktalarının yetersizliğiyle kontaklı menzil korkusu.
EREV teknolojisi teorik olarak menzil ve şarj kasvetini çözerken, uzun şarj müddetleriyle karşılaşan üç sıra koltuklu büyük araçlar için de avantaj sağlıyor.
Bu mimari, Ford ve General Motors şirketlerinin EREV modellerini sunduğu Çin pazarında yoğun ilgi görüyor.
Yollardaki mevcut şarj edilebilir hibrit araçların birden fazla, kısıtlı elektrik menzili sağlamak hedefiyle batarya eklenmiş akaryakıtlı taşıtlardan oluşuyor.
EREV modelleri ise bu kurguyu büsbütün bilakis çeviriyor.
Temelde direkt elektrikli araç olarak tasarlanan bu modellerde akaryakıtlı motor tekerleklere mekanik bir ilişki kurmuyor, yalnızca bataryayı şarj eden jeneratör vazifesi üstleniyor.
Bu sistem, tam elektrikli araçlara kıyasla batarya maliyetini düşürürken şanzıman üzere klasik içten yanmalı motor kesimlerine duyulan muhtaçlığı ortadan kaldırıyor.
Araçlar, batarya jeneratörden beslenirken bile ani hızlanma dahil elektrikli sürüş dinamiklerini motamot koruyor.
Tüketici alışkanlıklarını dönüştürmek ise kuvvetli bir süreç olarak kalıyor. Şarj edilebilir hibritler ABD’de yeni araç satışlarının sırf yüzde 1 yahut 2’lik hissesini alabiliyor.
Sektör araştırma kuruluşu AutoPacific Başkanı Ed Kim, bazı şoförlerin bu araçları yalnızca California’daki çok yolculu araç şeritlerini kullanabilmek maksadıyla aldığını, birçoğunun ise araçları neredeyse hiç şarja takmadığını söylüyor.
Ed Kim, “Tüketici anlamadığı bir eseri satın almaz. Kuzey Amerika’da şarj edilebilir hibritlerin gereğince benimsenmemesinin temel nedeni budur” diyor.
Mühendisler, EREV modellerinin mevcut şarj edilebilir hibritlere kıyasla daha gelişmiş bir sürüş deneyimi sunacağını savunuyor.
Eski hibritlerin büyük kısmı akaryakıtlı motora geçmeden evvel çok düşük elektrik menzili sağlıyordu.
Üretimi 2023 sonrası durdurulan Subaru Crosstrek hibrit sadece 27 kilometre, 2025 sonrası sonlandırılan şarj edilebilir Jeep Wrangler ise yaklaşık 32 kilometre menzile ulaşıyordu.
ABD’de kitle pazarına sunulan birinci EREV kabul edilen ve General Motors imzasını taşıyan Chevrolet Volt, 2011 ile 2019 arasındaki üretim devrinde sırf bataryayla 80 kilometreye yakın yol katetti.
Detroit merkezli araştırma şirketi Telemetry bünyesinde çalışan mühendis ve analist Sam Abuelsamid, WSJ’ye verdiği demeçte piyasaya çıkacak yeni jenerasyon EREV modellerinin 160 kilometreyi aşan elektrik menzili sunacağını, böylelikle birden fazla şoförün akaryakıt istasyonuna nadiren uğrayacağını vurguluyor.
EREV araçları menzil kaybı yaşamaksızın ağır yük çekme yeteneğiyle de ayrışıyor.
Yük çekme sırasındaki yüksek tüketim, F-150 Lightning ve Chevrolet Silverado EV üzere elektrikli kamyonetlerin satışlarının düşük kalmasındaki esas etkenler arasında yer alıyor.
Abuelsamid, akaryakıtlı jeneratör dayanağı sayesinde yükün ne kadar uzağa ve ne mühletle çekileceği konusunda hiçbir fedakarlık yapılması gerekmediğini belirtiyor.
Stellantis yetkilisi Micky Bly, otomotiv endüstrisinin resmi düzenlemelere ahenk sağlamak ismine yıllarca tam elektrikli araç üretme yarışı verdiğini, EREV modelinin ise müşterileri daha fazla tatmin edecek bir orta yol oluşturabileceğini söylüyor.
Diğer yandan uzmanlar ve mühendisler, EREV teknolojisine sahip araçların hem klâsik akaryakıtlı muadillerinden hem de tam elektrikli modellerden daha yüksek fiyatlarla satışa çıkabileceği ikazında bulunuyor.
Eski General Motors Başkan Yardımcısı ve bölüm danışmanı Dan Nicholson maliyet pürüzüne işaret ediyor:
“Müşteriler bu teknolojiyi geri çevirmez fakat bunun için fazladan ödeme yapmaya razı olurlar mı, bunu vakit gösterecek.”