Sipariş bebek soruşturmasında yeni tartışma. Doğuran mı “anne”, yoksa yumurta sahibi mi?

Genç bayanları yurt dışına götürüp üreme hücrelerini alan ve bunları tüp bebek tedavisi isteyen ailelere satan çeteye yönelik soruşturma sürüyor.

Genç bayanlardan alınan üreme hücreleri, sipariş çocuk çetesinin kataloğu da konulup tüp bebek sahibi olmak isteyenlere satılıyordu.

KKTC’de yumurta veren iki bayanın daha İstanbul’a döndüklerinde havalimanında yakalanmasıyla gözaltı sayısı 44’e yükseldi. Şüpheliler, sıhhat denetiminin akabinde adliyeye sevk edildi.

Ayrıntıları, NTV Muhabiri Dilek Yaman Demir aktardı.

SİSTEM NASIL İŞLEDİ?

Kadınların bulunmasından kliniğe uzanan süreç zinciri de deşifre oldu. 80 euro karşılığı yumurta vermek isteyen bayanlar evvel İstanbul’da muayene ediliyor, akabinde KKTC’ye gönderiliyordu.

Operasyonla yumurtaları toplanıyor ve tüp bebek merkezlerine satıyordu. Sonra da müşterilerin taşıyıcı annelik süreci başlıyordu. Soruşturmada 2 milyon euroluk para trafiği tespit edildi.

Soruşturmayla ortaya çıkan sistemin akabinde “anne, doğuran mı, yumurta sahibi mi?” tartışması başladı.

Burada tıp ve hukuk farklı görüş sunuyor.

Bilime nazaran anne yumurta sahibi, yasaya nazaran ise doğuran anne olarak kabul ediliyor. Bu iki farklı görüş soruşturma evrakına girdi.

YUMURTA SAHİBİ ANNE

Kadın Doğum Uzmanı Doç. Dr. Şule Yıldız ve Aile Hukuku Uzmanı Avukat Güzide Şeniz Özsoy NTV’ye değerlendirmelerde bulundu.

İki çeşit annelikten bahseden Doç. Dr. Yıldız, “İkisi de biyolojik anne olarak geçebilir. Bir tanesi yumurtalarını veren anne, bu genetik olarak bebeğin annesidir. İki örnekten de test yapsanız genetik olarak çocuk yumurtanın geldiği anne ile eşleşir.” dedi. Yıldız, genetik olarak yumurta kimden geliyorsa bebeğin genetik annesi o olduğunu söyledi.

TEK BAŞINA ANNE SIFATINI KAZANDIRMAZ

Türk hukukunda ise çocuğun annesinin doğuran bayan olduğunu söz eden Özsoy, “Yumurtasını veren bayan genetik anne olduğunun DNA testi ile kanıtlanması tek başına türel annelik sıfatını kazandırmaz.” dedi.

Böyle bir uyuşmazlığın yargının önüne geldiğinde nasıl bir karar verileceğine dair şimdi yerleşik bir içtihat bulunmadığını da kelamlarına ekleyen Özsoy, “Ülkemizde yumurta bağışı ve taşıyıcı annelik uygulamaları hukuken yasaktır.” açıklamasında bulundu.

Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Arnavutluk ve Gürcistan kontaklı şebeke, genç bayanları para karşılığında üreme hücrelerini almak için yurt dışına gönderdiği tespit edildi.

Kadın yumurtaları tüp bebek tedavisi isteyen çiftlere satılıyordu. Teze göre soruşturma, şebekenin lideri olan kadının durumdan şüphelenen eşi tarafından CİMER’e yapılan müracaatla başladı.

Yapılan incelemelerde 41 bayan tarafından toplam 811 sefer yumurta satışı gerçekleştirildiği tespit edildi.

Çalışmaların tamamlanmasının akabinde İstanbul merkezli 14 ilde eş vakitli operasyon düzenlendi. Operasyonda, bir örgüt lideri, beş örgüt yöneticisi, 41 donör bayan, iki bayan hastalıkları ve doğum uzmanıyla, dört seyahat organizatörünün de aralarında bulunduğu toplam 53 kuşkulu hakkında isimli süreç başlatıldı.

DONÖRLÜKTEN ÖRGÜT LİDERLİĞİNE

Örgüt lideri olduğu değerlendirilen şüpheli Hacer T.’nin birinci olarak donörlük yaptığı ve sürecin yollarını detaylı öğrenmek suretiyle tertibin başına geçtiği tespit edildi. Vakit içerisinde sistemi öğrenen kuşkulu daha fazla yarar elde etmek hedefiyle yeni bayanlar bulmak ve kurul almak suretiyle donör sağlamaktan elde ettiği gelir ile ekonomik durumunu düzeltti.

Daha sonra bu işleri birlikte yaptığı ve ilaç temin ettiği, örgüt yöneticilerinden olan Muharrem Ş. ile evlilik dışı bir bağlantı yaşadığı, bu suretle ilaç temini ve donörlük faaliyetlerini tek çatı altında yürütmeye başladıkları belirlendi.

Ayrıca çetenin kadınların kan grubu, göz, saç ve ten renklerinin bulunduğu bir katalog hazırladığı ve bu bilgilerin çocuk sahibi olmak isteyen müşterilerle paylaşıldığı ortaya çıkan bilgiler arasında yer aldı.