İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da iktidarda bulunan ayrılık yanlısı partilerin önderleri, ülkelerinin geleceğini belirleme hakkının engellenemeyeceğini belirterek ortak mutabakat imzaladı.
Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda milliyetçisi Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, Cardiff’te yaptıkları görüşmenin akabinde basına açıklamalarda bulundu.
Ev sahibi ap Iorwerth, Birleşik Krallık idaresinin (Westminster), artık Birleşik Krallık’ın tamamının yararına çalışmadığını söyleyerek, “Galler’in birtakım güçlere sahip olması ve eşit muamele görmesi lazım. Bunu hak ediyoruz ve bu sebeple komşularımızla birlikte çalışıyoruz.” dedi.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılmasını savunan milliyetçi önderler, “Westminster’ın evresinin sona ermek üzere olduğunu” duyuru etti.
Liderler, ülkelerinin geleceğine Londra idaresinin değil, kendi halklarının karar vermesi gerektiğini vurgulayan bir mutabakat metnine imza attı.
Metinde, “Hiçbir Westminster hükümetinin demokrasiyi engelleme yahut halklarımızın kendi geleceğini belirlemesi unsurunu zayıflatma hakkı yoktur.” dendi.
Partilerin anayasal gelecek konusunda farklı tavırlara sahip olduğu belirtilirken, her ülkenin geleceğini “kendi tekniğiyle ve kendi zamanında” belirleyeceği kaydedildi.
İskoçya Başbakanı John Swinney ile Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, düzenlenen ortak basın toplantısında bağımsızlık ve birleşme referandumları yapılması davetinde bulundu.
Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth ise ülkesinde düzenlenebilecek bağımsızlık referandumu için takvim açıklamadı. Plaid Cymru, 2030’daki bir sonraki Galler Parlamentosu seçimine kadar referandum düzenlemeyeceğini daha evvel duyurmuştu.
Ap Iorwerth, “Westminster sisteminin işlemediğine ait görüş giderek güçleniyor. Yetkinin sahiden halka ve lokal topluluklara yaklaştırılması gerekiyor” dedi.
Galler’in hak ettiği geleceği kurabilmesi için gerekli yetkilere, kaynaklara ve adil muameleye sahip olması gerektiğini belirten Ap Iorwerth, referandum takviminin halk ikna olduğunda ortaya çıkacağını söyledi.
”TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI”
İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri Swinney, üç ülkedeki son seçimlerin akabinde ortaya çıkan tabloyu “Birleşik Krallık’ın anayasal seyahatinde kritik bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
Kendi geleceğini tayin etmenin vazgeçilmez bir hak olduğunu vurgulayan Swinney, Başbakan Andy Burnham’ı “Birleşik Krallık’ın son başbakanı” olarak tanımladı.
Swinney, İskoç halkına yeni bir bağımsızlık referandumunda tercih hakkı verilmesi durumunda seçimini ayrılmaktan yana kullanacağını savundu.
İskoçya’da Eylül 2014’te yapılan bağımsızlık referandumunda seçmenlerin yüzde 55’i Birleşik Krallık’ta kalma, yüzde 45’i ise ayrılma yönünde oy kullanmıştı.
Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald da toplantıyı ”tarihi” olarak nitelendirerek, ”Referandum hakkımız var. Geleceğimize karar verme hakkımız var. Hiçbir başbakanın bize bu hakkın gündemde olmadığını söylemesini kabul etmeyeceğiz.” dedi.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ise İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın farklı önceliklere sahip olduğunu fakat Westminster idaresinin bu ülkelerin halklarının çıkarlarına hizmet etmediği konusunda birleştiklerini söyledi.
Kuzey İrlanda’da başbakan ve başbakan yardımcısı eşit yetkilere sahip. Demokratik Birlik Partili (DUP) Başbakan Yardımcısı Emma Little-Pengelly ise O’Neill’ı makamını siyasi emellerle kullanmakla suçladı.
GALLER VE İSKOÇYA’DAN İKİNCİ ANLAŞMA
Swinney ile Ap Iorwerth, milliyetçi partiler arasındaki mutabakatın akabinde İskoçya ve Galler hükümetleri ismine başka bir iş birliği anlaşması da imzaladı.
Anlaşma kapsamında iki hükümet, Birleşik Krallık’ın finansman sistemi ile anayasal geleceklerine ait yetkiler konusunda daha adil bir sistem kurulması için Londra idaresine birlikte baskı yapacak.
Taraflar ayrıyeten çocuk yoksulluğuyla mücadele ve Avrupa Birliği ile bağlardan sağlanabilecek faydaların artırılması gibi konularda iş birliği yürütecek.
Birleşik Krallık hükümeti ise Başbakan Andy Burnham’ın ülkenin dört kesiminde da değişim sağlamaya kararlı olduğunu ve siyasi birliğe güçlü biçimde inandığını açıkladı.
Burnham’ın daha evvel İskoçya’da açık bir toplumsal takviye oluşması durumunda ikinci bir referandumun değerlendirilebileceğini söylemesi, SNP tarafından memnuniyetle karşılanmıştı. Fakat Burnham daha sonra yeni bir İskoçya referandumunun hala “gündem dışı” olduğunu belirtmişti.
Birleşik Krallık Başbakanı ile İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda önderlerinin gelecek ay bir araya gelmesi bekleniyor.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan bağımsızlık çıkışı. ”Westminster’ın devranı sona eriyor”
Trump: Rusya ve Ukrayna güç tesislerini vurmamayı kabul etti
Beyrut’ta bir yolcunun patlayıcı latifesi sebebiyle uçak tahliye edildi
Almanya’da küçük bir uçağın düşmesi sonucu 3 kişi öldü
UAEA Başkanı Grossi, küresel nükleer silahlanmaya karşı ihtarda bulundu
Çin’de bıçaklı saldırgan dehşeti: Çok sayıda kişi yaralandı
Türkiye Avrupalıların gözdesi oldu: Bir yılda 8,8 milyon seyahat
