UAEA Başkanı Grossi, küresel nükleer silahlanmaya karşı ihtarda bulundu

Avusturya’nın başşehri Viyana’da devam eden Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) 70. Genel Konferansı’nda, Grossi’nin yanı sıra ABD Enerji Bakanı Chris Wright ve Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev konuşma yaptı.

Grossi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT) global nükleer yayılmayı tedbire rejiminin temel taşı olmayı sürdürdüğünü belirterek, “Daha fazla nükleer silahın ve nükleer silaha sahip daha fazla ülkenin bulunduğu bir dünya, daha inançlı bir dünya değildir.” sözünü kullandı.

Ajansın İran’ın nükleer programına yönelik kontrolünün 2026’da kötüleştiğini belirten Grossi, “Denetçilerimizi geri çekmek zorunda kaldık ve haziranda Buşehr Nükleer Güç Santrali’nde gerçekleştirilen bir kontrol dışında, 6 aydan uzun müddettir İran’da alanda rastgele bir doğrulama faaliyeti yürütmedik.” dedi.

Grossi, yüzde 60’a kadar zenginleştirilmiş uranyum envanterine ait bilgi sürekliliğinin sağlanamadığını bir yılı aşkın müddettir yineledi.

Ajansın nükleer gereç hakkında bilgi sahibi olmamasının ve doğrulama için tesislere erişememesinin önemli nükleer yayılma tasasına yol açtığını belirten Grossi, diplomasi ve müzakerelere dönülmesi davetinde bulundu.

Grossi, Suriye’nin devrik Esad rejimi devrinden kalan nükleer faaliyetleriyle ilgili açıkta kalan teminat kontrolü mevzularının çözüldüğünü hatırlatarak, bu ilerlemenin Suriye’nin şeffaflığı ve işbirliği sayesinde sağlandığını söyledi.

ROSATOM, UAEA’DAN NÜKLEER TESİSLERE SALDIRILARIN SORUMLULARINI AÇIKLAMASINI İSTEDİ

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, dünyada nükleer tesislerin neredeyse her gün hücuma uğradığını lisana getirerek, bu tesislerin güvenliğinin bulundukları yerden bağımsız olarak mutlak öncelik olması gerektiğini söyledi.

Ukrayna ordusunun Rus nükleer santrallerine sistemli olarak akınlar gerçekleştirdiğini savunan Lihaçev, Rusya’nın denetimindeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali ve santralin bulunduğu bölgeye taarruzların son aylarda arttığını kaydetti.

Lihaçev, santralin nükleer güvenliğinin sağlanması için gerekli dizel yakıtı taşıyan tankerlere geçen cuma taarruz düzenlendiğini tabir etti.

UAEA’nın atakları sırf kayda geçirmekle yetinmemesi gerektiğini belirten Lihaçev, “Bu dramatik durumda Ajansın sadece bu taarruzları kayda geçirmekle yetinmemesi gerektiğine inanıyorum. Bunun yerine, bu kabahatleri işlemekten kimin sorumlu olduğunu açıkça belirtmelidir.” dedi.