Yunan basını, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ait tavrının gelecekteki projeler için emsal oluşturabileceği kaygısını gündeme getirdi. Yunanistan'ın elektrik temas projesine ait haberde, "Mavi Vatan" vurgusu dikkat çekti.
Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanları tartışması, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni (GKRY) birbirine bağlaması planlanan Deniz Bağlantı Hattı (GSI) projesiyle tekrar gündeme geldi.
Yunan basını, Ankara’nın “önceden koordinasyon” talebinin gelecekte benzer deniz faaliyetleri için emsal oluşturabileceğini yazdı.
Yunanistan’ın To Vima gazetesi, Türkiye ile kurulabilecek bir uyum sisteminin ileride Ankara’nın deniz yetki alanlarına ait tezlerine destek olarak gösterilebileceğini belirtti.
Gazete, tartışmanın sırf denizaltı elektrik kablosunun güzergahıyla hudutlu olmadığını yazdı. To Vima, GSI kapsamında yapılacak düzenlemelerin birebir bölgelerdeki gelecekteki faaliyetler için “emsal oluşturabilir” değerlendirmesine yer verdi.
TÜRKİYE “İZİN” DEĞİL “KOORDİNASYON” İSTİYOR
To Vima’nın aktardığı Türk durumuna nazaran Ankara, GSI kapsamındaki çalışmalar öncesinde taraflar arasında yazılı bağlantı kurulmasını ve sürecin “mutabakat” çerçevesinde yürütülmesini istiyor.
Türkiye’nin talebi resmi bir “izin başvurusu” yapılması manasına gelmiyor. Ankara, kendi kıta sahanlığı olarak gördüğü bölgelerde yapılacak kablo ve boru döşeme çalışmaları ile bilimsel araştırmaların evvelce koordine edilmesini istiyor.
Yunan gazetesi, Türkiye’nin bu yaklaşımı “kıyı devleti” sıfatıyla savunduğunu ve kendi yetki alanı olarak değerlendirdiği bölgelerde müsaadesiz faaliyet yapılmasına karşı çıktığını aktardı.
“BİLDİRİM” VE “KOORDİNASYON” AYRILIĞI
Yunanistan tarafında ise “bildirim” ile “koordinasyon” arasında fark bulunuyor. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis, NAVTEX’in deniz faaliyetleri ve güvenliğine ait bir bildirim olduğunu savunuyor.
To Vima’nın aktardığı değerlendirmeye nazaran Atina, Türkiye ile kurulacak bir sistemin ileride benzer deniz faaliyetleri için örnek gösterilmesinden çekiniyor. Yunan tarafı, bu türlü bir uygulamanın Türkiye’nin bölgedeki yetki savlarına destek olarak kullanılabileceğini pahalandırıyor.
GSI VE “MAVİ VATAN” TARTIŞMASI
To Vima, GSI projesi ile Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ait yaklaşımının tıpkı noktada kesiştiğini belirtti. Gazete, “GSI ve önerilen yasa emsal seviyesinde kesişmektedir” ifadesini kullandı.
Yunan gazetesi ayrıyeten Türkiye’nin GSI konusundaki tavrını “Mavi Vatan” yaklaşımıyla ilişkilendirdi. To Vima, Ankara’nın deniz yetki alanlarına ait görüşlerini iç hukuk yoluyla da daha kurumsal hale getirmeye çalıştığını yazdı.
MSB’DEN “ÖNCEDEN KOORDİNASYON” VURGUSU
Milli Savunma Bakanlığı da Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve kıta sahanlığı konusunda Türkiye’nin tavrını açıkladı. Bakanlık, kıta sahanlığında yapılacak kablo yahut boru döşeme ile bilimsel araştırma faaliyetlerinin Türkiye ile evvelce koordine edilmesi gerektiğini bildirdi.
MSB açıklamasında şu tabirlere yer verildi:
“Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme yahut bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle evvelden koordine edilmesi gerekmektedir. Ülkemiz Doğu Akdeniz’de KKTC ve Libya ile akdettiği Deniz Yetki Alanı Sınırlandırma Anlaşmaları ile şekillenen ve 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletlere deklare ettiğimiz kıta sahanlığında kıyı devleti olmaktan kaynaklanan hak ve yetkileri çerçevesinde kıta sahanlığımızda müsaadesiz hiçbir faaliyete müsaade vermeyecektir.”