İsrail ordusu ve istihbaratından 24 kişinin tanıklıkları, Gazze'de kullanılan kapalı usulleri ortaya çıkardı. Venedik Film Festivali'nde gösterilen “NAZA” belgeselinde çarpıcı savlar yer aldı.
İsrail ordusu ve istihbaratında misyon yapan 24 kişinin tanıklıklarına dayanan yeni bir belgesel, Gazze’deki savaş sırasında Filistinli sivillerin gaye alındığı taarruzlarda kullanılan saklı sistem ve tekniklere ait çarpıcı argümanları ortaya koydu.
Oscar ödüllü İsrailli direktörler Yuval Abraham ve Rachel Szor’un çektiği “NAZA” isimli belgesel, Venedik Uluslararası Film Festivali’nde gösterildi.
Guardian tarafından yapımcılığı üstlenilen sinema, şenliğin itibarlı Altın Aslan mükafatı için yarışan tek belgesel oldu.
Filmde İsrail ordusunda misyon yapan istihbarat yetkilileri ve askerler, Gazze’deki gözetleme faaliyetlerinden yapay zeka takviyeli maksat belirleme sistemlerine ve uzaktan gerçekleştirilen ataklara kadar birçok uygulamayı anlatıyor.
24 İSİM KİMLİKLERİNİ GİZLEYEREK KONUŞTU
Belgeselde yer alan 24 İsrailli askeri yetkili ve istihbarat görevlisinin röportajları, kamuoyuna konuşmalarının yaratabileceği riskler sebebiyle anonim olarak gerçekleştirildi.
Görüşmeler Tel Aviv’deki binaların çatılarında gece saatlerinde kaydedildi.
Katılımcıların kimliklerinin belirlenmesini engellemek hedefiyle imgeleri ve sesleri dijital olarak değiştirildi.
Filmin imalcileri, içeriğin perşembe günkü galasına kadar sıkı formda bâtın tutulduğunu belirtti.
YAPAY ZEKAYLA HEDEF BELİRLEME İDDİASI
Tanıklıklarda öne çıkan hususlardan biri, İsrail ordusunun Gazze’de gaye belirlemek için kullandığı yapay zeka takviyeli sistemler oldu.
Belgeseldeki anlatımlara nazaran bu sistemler, düşük rütbeli olduğu belirtilen çok sayıda Hamas mensubunu potansiyel maksat olarak belirlemek gayesiyle kullanıldı.
İsrailli asker ve istihbaratçıların tezine nazaran belirlenen bireyler daha sonra, ailelerinin de ölebileceği bilinmesine karşın geceleri konutlarında bombalandı.
Belgeselde, akınlarda ölebilecek sivillerin sayısını söz etmek için İsrail ordusunda “NAZA” kısaltmasının kullanıldığı belirtiliyor. Filmin ismi da bu askeri tabirden geliyor.
TELEFONLARI HACKLEYİP KONUŞMALARI DİNLEDİLER
Belgeselde yer alan bir başka argümana nazaran İsrail ordusu, amaç olarak belirlediği bireylerin pozisyonlarını tespit etmek hedefiyle cep telefonlarını hackledi.
İstihbarat vazifelilerinin bu şahısların eşleri ve çocuklarıyla yaptıkları konuşmaları gizlice dinlediği de öne sürüldü.
Tanıklıklara nazaran kimi durumlarda aile üyeleriyle yapılan konuşmalar hücumdan sırf birkaç dakika öncesine kadar takip edildi ve akabinde konutlar vuruldu.
MAHALLELERİN YIKILMASINI ANLATTILAR
Belgeselde ayrıyeten Gazze’deki birtakım mahallelerin geniş çaplı formda yıkılmasına ait birinci elden anlatımlar bulunuyor.
Tanıklıklara nazaran İsrail ordusunun kimi bölgelerde yaşayanların yüzde 25’e kadarının hala konutlarında bulunduğunu iddia etmesine karşın yıkım operasyonları gerçekleştirildi.
Filmde sivil meskenlerin sistematik formda yakıldığı ve bir besin dağıtım noktasında sivillerin öldürüldüğü yönünde de argümanlar yer alıyor.
“GÖREVİMİZ BARIŞI ENGELLEMEKTİ”
Belgeselde konuşan isimlerden kimilerinin, direkt İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisine bağlı olduğu belirtilen zımnî bir istihbarat ünitesinde vazife yaptığı aktarıldı.
Bu ünitede çalışan bireylerden biri, ünitenin vazifesini “barışı engellemek” kelamlarıyla tanımladı.
Yönetmenler Abraham ve Szor ise filmi sebep çektiklerini açıklarken İsrailli sinemacılar ve gazeteciler olarak Filistinli sivillerin kitlesel vefatının arkasındaki yolları incelemek zorunda hissettiklerini söyledi.
“MESELE BİRKAÇ ASKERİN İŞLEDİĞİ SUÇLAR DEĞİL”
Yönetmenler, belgeselin tek tek askerlerin aksiyonlarına odaklanmadığının altını çizdi.
Abraham ve Szor, “Odak noktamız, denetimden çıkmış askerlerin işlediği münferit savaş hataları değil.” tabirlerini kullandı.
İki direktöre nazaran sinema verilen buyrukları, siyasetleri, kabul görmüş uygulamaları ve bu uygulamaların hayata geçirilmesini mümkün kılan askeri sistemi inceliyor.
Yönetmenler bunu “sistem ve onun çarkları” olarak tanımladı.
ÜÇ YIL BOYUNCA KONUŞMAYA İKNA ETTİLER
NAZA’nın yapımcılığını James Wilson üstlenirken sinemanın yönetici yapımcılarından biri, Oscar ödüllü “The Zone of Interest” filminin yönetmeni Jonathan Glazer oldu.
Guardian’ın araştırma ünitesi yöneticisi ve sinemanın yönetici yapımcılarından Paul Lewis, belgeseli İsrail askeri istihbaratının Gazze’de kullandığı sistemleri ortaya çıkarmak ve doğrulamak için yürütülen yıllarca süren çalışmaların sonucu olarak nitelendirdi.
Venedik Film Festivali Sanat Direktörü Alberto Barbera da gösterim öncesinde filmi “gerçek manada çığır açıcı” olarak tanımladı.
Barbera, İsrailli asker ve istihbarat vazifelilerinin konuşmaya ikna edilmesinin üç yıl sürdüğünü belirterek tanıklıkları “sarsıcı” olarak nitelendirdi.
GAZZE’DE 73 BİNDEN FAZLA FİLİSTİNLİ ÖLDÜ
İsrail’in 2023’ten bu yana Gazze’ye düzenlediği taarruzlarda 73 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 174 binden fazla kişi yaralandı.
Ölenlerin çoğunluğunun siviller olduğu belirtilirken meyyit ve yaralıların toplamı, Gazze’nin savaş öncesindeki nüfusunun yüzde 10’undan fazlasına karşılık geliyor.
İsrail’in besin sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaları geçen yaz bölgeyi kıtlığa sürükledi. Gazze’deki konutların dörtte üçünden fazlasının ise yıkıldığı yahut hasar gördüğü belirtiliyor.
Hayatta kalan çok sayıda Filistinli, temiz su ve sanitasyona sonlu erişimin bulunduğu çadır kamplarında hayatını sürdürüyor.
“NO OTHER LAND” FİLMİ İLE OSCAR KAZANDILAR
NAZA’nın direktörleri Abraham ve Szor, 2025 yılında En İyi Belgesel dalında Oscar kazanan “No Other Land” sinemasının de dört yönetmeni arasında yer alıyordu.
İki direktör, evvelki sinemalarında Batı Şeria’daki Filistinlilerin konutlarının yıkılmasının arkasındaki sistemi incelemişti. NAZA’da ise emsal halde Gazze’deki askeri sistemin kesimlerini bir araya getirmeye çalıştıklarını vurguluyorlar.
Nijerya’da mevt zinciri: Bitkisel içecek sonları oldu
Güney Kore’den ABD’ye 100 milyar doları aşkın güç yatırımı hazırlığı
Oscar’lı direktörden Gazze belgeseli. İsrail ordusunun yollarını kendi askerleri ifşa etti
Güney Sudan’da siviller tehdit altında
Berlin eyaleti başbakan adayı Krach’a rüşvet soruşturması
Macron’dan uzayda bağımsızlık daveti. “Yolcu mu olacağız, pilot mu?”
OpenAI’dan yapay zeka için güvenlik düzenlemeleri talebi
