ABD ile Rusya arasındaki tansiyon bu kere Amerikan güvenlik kurumlarının kullandığı bir teknoloji üzerinden gündeme geldi. ABD’de ortaya çıkarılan soruşturma, Rusya irtibatları gizlendiği öne sürülen bir şirketi ve perde arkasındaki isimleri mercek altına aldı...
ABD ile Rusya arasındaki tansiyon, Ukrayna savaşıyla birlikte sırf cephede değil, teknoloji, istihbarat ve güvenlik alanlarında da yeni bir boyut kazandı. Washington’ın Moskova’ya yönelik yaptırımları genişletilirken, Rusya’nın Batı’daki teknolojik ve kurumsal kontaklarını kapalı yollarla sürdürdüğüne ait savlar da gündeme gelmeye devam ediyor. Son olarak ABD’de ortaya çıkan bir soruşturma, bu tartışmayı direkt Amerikan güvenlik kurumlarının kullandığı bir yazılıma taşıdı.
ABD Adalet Bakanlığı’nın açıklamalarına nazaran, Rusya ilişkili bir dijital isimli bilişim şirketinin gerçek sahipliğinin ve yazılımının Rusya’da geliştirilip yönetildiğinin Amerikan makamlarından gizlendiği argümanıyla iki kişi hakkında dava açıldı. Şirketin, ABD Gizli Servisi ile beş yıllık bir kontrat imzalamasının akabinde soruşturmanın boyutunun daha da dikkat cazip hale geldiği belirtiliyor.
Soruşturma kapsamında şirketin CEO’su 55 yaşındaki Amerikalı Lee Reiber ABD’de Idaho’da, Rus vatandaşı 52 yaşındaki Oleg Davydov ise İngiltere’deki Heathrow Havalimanı’nda tutuklandı. ABD makamları Davydov’un iadesini talep etmeye hazırlanırken, iki kuşkulu de elektronik dolandırıcılık gayesiyle komplo kurmakla suçlanıyor.
PEKİ, RUSYA, ‘ABD GİZLİ SERVİSİ’NE NASIL SIZMAYA ÇALIŞTI?
Davanın merkezinde Virginia eyaletinin Alexandria kentinde faaliyet gösteren Oxygen Forensics bulunuyor. Şirket, dijital aygıtlardan elektronik bilgilerin kurtarılması, korunması ve tahlil edilmesine yönelik isimli bilişim yazılımları geliştiriyor. Bu cins teknolojiler, kolluk kuvvetleri ve güvenlik üniteleri açısından cep telefonları, bilgisayarlar ve başka dijital aygıtlardan data elde edilmesinde kullanılabiliyor.
ABD’li savcıların argümanına nazaran şirketin kuruluşundan ve yazılımının geliştirilmesinden itibaren Rusya ile temasları bulunuyordu. Savcılık, Oxygen Forensics’in yazılımının 2013 yılında Oleg Davydov tarafından geliştirildiğini ve daha evvel Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Rusya Soruşturma Komitesi ve Rusya İçişleri Bakanlığı’na satıldığını öne sürüyor.
Lee Reiber ise şirkete 2015 yılında katıldı. Reiber, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı taarruzların başlamasından yaklaşık bir ay sonra, Mart 2022’de şirketin CEO’su, başkanı ve yönetim kurulu lideri olarak görevlendirildi. Savcılar, tam da bu periyotta şirketin Rusya temaslarının gizlenmesine yönelik kapsamlı bir düzenleme yapıldığını argüman ediyor.
Kaliforniya Merkez Bölgesi Başsavcılığı’nın açıklamasına nazaran Reiber, Davydov ve Rus ortakları, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında şirketin gerçek sahipliğini ve yazılımın Rusya’da geliştirildiğini gizlemek konusunda anlaştı. Savcılığın tezine nazaran şirketin Rus sahipleri kamuya açık kurumsal kayıtlardan çıkarıldı ve Oxygen Forensics’in Amerikan merkezli bir şirket olduğu izlenimi güçlendirildi.
Ancak soruşturmacılara nazaran bu değişiklik sırf şirketin resmî kayıtlarıyla hudutlu kaldı. Rus sahiplerin şirket üzerindeki tesirini koruduğu, kıymetli ticari kararlar almaya devam ettiği ve şirketin banka hesaplarında imza yetkisine sahip oldukları ileri sürüldü. Daha da dikkat alımlı argüman ise Rus sahiplerin, Reiber’in ödeme kararlarını geçersiz kılabildiği yönünde.
ABD HÜKÜMETİNE VERİLEN BİLGİLER SORUŞTURMANIN MERKEZİNDE
Mahkeme kayıtlarına nazaran Reiber, Aralık 2022 ve Ekim 2023’te ABD hükümetine Oxygen Forensics’in direkt yahut sonuncu seviyede Rusya tarafından sahip olunan bir şirket olmadığını söyledi. Fakat savcılar, bu beyanların şirketin gerçek sahiplik yapısıyla örtüşmediğini savunuyor. Soruşturma sırasında ele geçirilen bir e-posta da davanın değerli kanıtları arasında gösteriliyor.
İddiaya nazaran Reiber, Davydov ve iki Rus ortağına gönderdiği bildiride, şirketin Rusya ile irtibatlarının ortaya çıkmasının “tüm bu fırsatı yok edebileceği” ve şirketin mevcut varlığını tehlikeye atabileceği yönünde sözler kullandı.
Bu yazışma, savcılığın şirketin Rus temaslarının şuurlu biçimde gizlendiği yönündeki tezinin temel ögelerinden biri olarak bedellendiriliyor. Soruşturmanın dikkat çeken bir öbür etabı ise ABD Gizli Servisi ile yapılan mutabakat oldu.
ABD GİZLİ SERVİSİ’NDEN BEŞ YILLIK SÖZLEŞME
ABD Gizli Servisi, Eylül 2024’te Oxygen Forensics’e yazılımı için beş yıllık bir kontrat verdi. Şirketin geliştirdiği dijital isimli bilişim teknolojisinin Amerikan güvenlik kurumlarından biri tarafından kullanılmaya başlanmasının akabinde, şirketin sahiplik yapısı ve yazılımın nerede geliştirildiği konusundaki argümanlar daha kritik bir hal aldı.
Savcılar, Reiber’in Mart 2026’da ABD hükümetine yazılımın geliştirilmesinde hiçbir Rus vatandaşının yer almadığını ve Rusya’da bulunan hiç kimsenin yazılımın oluşturulduğu geliştirme ortamına erişiminin bulunmadığını söylediğini öne sürüyor. Lakin savcılığa nazaran bu açıklama da gerçeği yansıtmıyor.
Soruşturmacılar, yazılımın Rusya’da geliştirildiğini, Rusya’da bulunan bir grup tarafından yazıldığını ve tıpkı grup tarafından yönetildiğini tez ediyor. Böylelikle soruşturmanın odağı sadece şirketin mülkiyet yapısına ait beyanlarla hudutlu kalmıyor; ABD hükümetine sunulan yazılımın arkasındaki teknik takımın ve geliştirme sürecinin de Amerikan makamlarından gizlenip gizlenmediği sorusuna uzanıyor.
‘RUSYA’NIN ROLÜ YOK’ DENİLDİ AMA SAVCILIK AKSİNİ İDDİA ETTİ
Davanın temelindeki suçlama, Oxygen Forensics’in Rusya ile olan gerçek bağlarının bilhassa gizlendiği ve şirketin Amerikan şirketi imgesi altında faaliyet göstermesinin sağlandığı savı. Savcılığa nazaran Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin akabinde uygulanan yaptırımlar ve siyasi baskılar, şirketin Rus sahipliğinin ve yazılımın Rusya’daki geliştirme sürecinin ortaya çıkması halinde ticari faaliyetlerini riske atabilecek bir durum yarattı.
Bu sebeple Reiber ve öteki şüphelilerin şirketin yapısını değiştirdiği, Rus sahiplerin kamuya açık kayıtlardan çıkarıldığı ve ABD makamlarına şirketin Rusya ile bağlarının bulunmadığı yönünde bilgiler verildiği öne sürülüyor. Öte yandan şirketin Rusya’daki kontaklarının büsbütün ortadan kaldırılmadığı, Rus sahiplerin kıymetli kararlar üzerinde tesirini sürdürdüğü ve yazılım geliştirme faaliyetlerinin Rusya’da devam ettiği tezi davanın en kritik noktalarından birini oluşturuyor.
İKİ ŞÜPHELİ 20 YILA KADAR HAPİSLE KARŞI KARŞIYA
Soruşturma kapsamında Reiber Idaho’da, Davydov ise Heathrow Havalimanı’nda gözaltına alındı. Davydov’un Rus vatandaşı olması sebebiyle ABD makamlarının İngiltere’den iadesini talep etmesi bekleniyor. Her iki isim de elektronik dolandırıcılık gerçekleştirmek hedefiyle komplo kurmakla suçlanıyor.
Suçlamaların mahkeme tarafından mutlaklaşmış bir kabahat kararı manasına gelmediği ve sanıkların yargılama sürecinde hatasız olduklarını savunma hakkına sahip oldukları belirtiliyor. Reiber ve Davydov’un hatalı bulunmaları halinde 20 yıla kadar mahpus cezasıyla karşı karşıya kalabileceği bildiriliyor.
The Telegraph’ın “Russian plot uncovered to ‘infiltrate US Secret Service’” başlıklı haberinden faydalanılmıştır.
Güç için geliştiriliyordu şimdi silaha dönüşüyor: ABD’den yeni hamle! 200 milyon dolarlık yatırım… ‘Bu adeta sonsuz mühimmat’
ABD-Rusya tansiyonunda yeni perde: ‘Gizli Servis’e sızma planı! Yıllardır gizlenen temas nasıl ortaya çıktı?
İsviçre’de tarafsızlık referandumu. NATO ile iştirak sona erebilir
Lavrov: Filistin Devleti’nin BM kararları doğrultusunda kurulması için vakit geldi
ABD’de yakıt krizi. Trump’tan dizel ihracatına yasak sinyali
Japon seslendirme sanatkarından TikTok’a yapay zeka davası. “Sesimizi kopyalayıp bizi ezemezler”
Madrid’de konut krizine karşı büyük hareket. “Daha fazla sabır etmeyeceğiz”
