Macaristan’da zaman değişti. Orbán’a yakın şirketler çöküşün eşiğinde

Macaristan’da eski Başbakan Viktor Orbán ile kurdukları yakın bağlar sayesinde işlerini büyüten şirketler ve iş insanları, yeni hükümetin işbaşına gelmesiyle birlikte strateji değişikliğine gitti.

Reuters’ın haberine nazaran, bu durum ülke iş dünyasında son on yılların en büyük yine yapılanmasını başlattı.

Eski yetkililer, iş dünyası temsilcileri ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırılan habere nazaran, Orbán’ın 16 yıllık iktidarını nisan ayındaki seçimlerde sona erdiren halefi Péter Magyar’ın partisinin zaferi sonrasında, eski başbakanın yakın etrafındaki milyarderler planlarını gözden geçiriyor.

En önemli riskler devletin altyapı ihaleleri ve büyük bütçeli projeler sayesinde büyüyen şirketleri bağlıyor.

Söz konusu şirketler artık devlet mukaveleleri için piyasadaki öteki aktörlerle eşit şartlarda rekabet etmek zorunda kalacak.

Macaristan’ın en büyük inşaat şirketlerinden Market Építő’nün kurucusu Sándor Scheer, Reuters’a yaptığı açıklamada durumu kıymetlendirdi.

Scheer, “Uyum sağlamak zorundayız ve bunu yapacağız” dedi. Şirketin, devasa devlet projelerine odaklanmayı bırakıp daha fazla sayıda küçük ölçekli sipariş ile konut ve altyapı inşaatlarına yönelmeye hazırlandığını söyledi.

Bu gelişmeler yaşanırken, yatırımcıların Orbán’ın yakın etrafıyla ilişkilendirdiği şirketlerin payları düşüşe geçti. Borsa geneli ise yeni hükümetin daha rekabetçi bir ekonomik siyaset izleyeceği beklentisiyle yükseliyor.

Seçimlerin ardından inşaat ve enerji holdingi Opus Global, gayrimenkul geliştirme şirketi Appeninn, telekomünikasyon firması 4iG ve ülkenin en büyük ikinci bankası MBH Bank’ın payları paha kaybetti.

Yatırımcılar, bu şirketlerin piyasa bedelinden eski idarenin sağladığı siyasi dayanak avantajını çıkardı.

Eurasia Group analisti Orsolya Ráczová, yeni hükümet periyodunda daha şeffaf bir kamu ihale sisteminin yabancı şirketler için daha fazla fırsat yaratacağını ve piyasadaki rekabeti artıracağını vurguladı.

Ráczová, “Ciddi değişiklikler bekliyorum ve birtakım şirketlerin ortadan kaybolacağını düşünüyorum” ifadesini kullandı.

Başbakan Magyar, misyona geldikten sonra Orbán devrinde oluşan kamu kaynaklarının dağıtım sistemini gözden geçirme ve muhtemel yolsuzluk şemalarını soruşturma kelamı verdi.

Nisan sonunda açıklama yapan Başbakan, eski hükümet lideriyle temaslı “oligarkların” Birleşik Arap Emirlikleri, Uruguay, ABD ve başka ülkelere onlarca milyar forint meblağında varlık çıkardığını belirtti.

Magyar, mayıs ayında vazifesi devreden Orbán hükümetini “devlet hazinesini büsbütün boşaltmaya çalışmakla” suçladı.

Haziran ayında ise yeni kabine bünyesinde kurulan Dürüstlük ve Şeffaflık Denetim Kurumu Başkanı Ferenc Pál Biró, eski idare devrinde yapılan yaklaşık 3,5 milyar avro fiyatındaki kamu ihalesinin kuşkulu olduğunu bildirdi.

Temmuz ayında hükümet, Ulusal Varlık Geri Alma ve Koruma Dairesi’nin kurulmasını öngören kanun tasarısını parlamentoya sundu.

Yeni yapının, büyük yolsuzluk hadiselerini soruşturma, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığı bedellendirilen malları devlete geri kazandırma ve bunlar için mahkeme yoluyla el koyma kararı alma yetkilerine sahip olması planlanıyor.