Sonsuz kaydırma davası. Meta genç davacıyla mahkemede anlaştı

Sosyal medya devi Meta, Instagram ve Facebook platformlarını kasıtlı olarak bağımlılık yapacak formda tasarlayarak genç yaşta ruh sıhhati meselelerine ve yeme bozukluğuna yol açtığı argümanıyla dava açan K.D.B. isimli genç kızla jüri seçimi evresinde uzlaşmaya vardı.

Los Angeles Eyalet Mahkemesinde görülmesi planlanan ve binlerce emsal belge arasından pilot dava olarak seçilen yargılamada, Meta’nın uzlaşma kararı çarşamba günü başlayan heyet seçimlerinin çabucak akabinde geldi.

Şirketin başka davacı genç S.J. ile de duruşmalar başlamadan birkaç gün önce anlaşması sebebiyle, mahkemedeki yargılamanın Snapchat’in ana şirketi Snap Inc aleyhine tek başına devam etmesi öngörülüyor.

Reuters ajansının haberine nazaran K.D.B.’nin avukatı Emily Jeffcott, varılan mutabakata ait yaptığı açıklamada, “Sosyal medya uygulamalarında çocukların güvenliğini artırma ve teknoloji şirketlerinden hesap sorma kararlılığımızı sürdürüyoruz; müvekkilimiz ismine bu sıkıntıyı adil bir tahlile ulaştırmaktan memnuniyet duyuyoruz.” tabirlerini kullandı.

Uzlaşma, düşürme ve dava süreçlerinin bu tıp tezlerin test edildiği yargı yolunun doğal bir modülü olduğunu savunan bir Meta sözcüsü ise “Mahkemede kendimizi savunmaya devam edeceğiz ve geçmişteki sicilimizin arkasındayız.” değerlendirmesini yaparak şirketin 10 yılı aşkın süredir güvenlik araçları geliştirdiğine işaret etti.

Aralarında Meta, Snap, TikTok ve Alphabet bünyesindeki YouTube’un da yer aldığı teknoloji devlerinin platformlarını zorlantılı kullanımı teşvik edecek formda kurduğunu öne süren gençlerin açtığı süreç, Los Angeles’taki ikinci pilot yargılama niteliğini taşıyor.

Davacılardan Illinois eyaletinde yaşayan 16 yaşındaki S.J. ile Mississippi’den 18 yaşındaki K.D.B., daha evvel evraktaki öbür şirketler olan TikTok ve YouTube ile de uzlaşma sağlamıştı.

Her iki davacı, YouTube’u şimdi 3 yaşında, başka platformları ise yaklaşık 9 yaşında kullanmaya başladıklarını ve otomatik görüntü oynatma ile sonsuz kaydırma üzere özellikler yüzünden zorlantılı kullanım alışkanlıkları edindiklerini ileri sürüyor.

Platformların gençleri bağımlı kılacak halde kurgulandığı savlarını tümüyle reddeden teknoloji şirketleri, uygulamaların gençlerin kendilerini inançla söz edebileceği alanlara dönüşmesi hedefiyle gerekli tedbirleri aldıklarını savunuyor.

Şirketler gerek federal gerek eyalet mahkemelerinde bireyler, okul bölgeleri, belediyeler ve öbür kamu kurumlarınca açılan binlerce benzeri davayla uğraş ediyor.

Davacı kurumlar ve şahıslar, teknoloji firmalarının çocukları platformlarına bilerek bağımlı hale getirmeye çalıştığını, bu durumun da anksiyete, depresyon ve intihar olaylarıyla derinleşen bir gençlik ruh sıhhati krizine yol açtığını sav ediyor.

Los Angeles’ta pilot belgelerden birincisi olarak mart ayında sonuçlanan davada heyet, Meta ve YouTube’un ihmalkar davrandığına hükmederek genç bir bayana 6 milyon dolar tazminat ödenmesine karar vermişti.

Yargılama için pilot olarak seçilen sonraki iki genç davacı teknoloji şirketleriyle ya uzlaşma yoluna gitti ya da savlarını geri çekti.

Mahkeme sürecine taşınmak üzere belirlenen birinci okul bölgesi de listelenen tüm teknoloji şirketleriyle anlaşarak yargılamayı sonlandırdı.

Şirket, ağustos ayında da eyalet başsavcılarının gençlere verilen ziyanlar sebebiyle açtığı davaları çözmek hedefiyle neredeyse tüm ABD eyaletleri ve bağlı bölgeleriyle toplam büyüklüğü 18 milyar dolara varan kapsamlı bir uzlaşmaya vardı.

Meta bu mutabakat uyarınca Instagram ve Facebook’un genç kullanıcılara yönelik işleyişinde değişikliğe gitmeyi taahhüt etti.

Öte yandan New Mexico eyaletindeki bir yargıç, heyetin Facebook kullanıcılarını data kapalılığı ve nefret telaffuzuyla uğraş bahislerinde yanılttığına hükmetmesinin akabinde bu ayın başlarında Meta’ya 25 milyar dolarlık ceza kesti.

Meta idaresi, kelam konusu 25 milyar dolarlık ceza kararını istinaf mahkemesine taşıyacağını duyurdu.