Kuzey Amerika Yerli Nüfusu 1150’de Zirve Yaptı

Kuzey Amerika yerli nüfusu üzerine yapılan kapsamlı araştırma, kıtada Avrupalılar gelmeden önce ciddi bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. 60 binden fazla radyokarbon tarihinin incelendiği çalışma, nüfusun MS 1150 civarında zirve yaptığını, 1500’e gelindiğinde ise en az yüzde 30 azaldığını gösterdi.

Wyoming Üniversitesi’nden arkeolog Robert Kelly ve ekibinin yürüttüğü araştırma, Kuzey Amerika yerli nüfusu hakkında bugüne kadar yapılan en geniş ölçekli analizlerden biri oldu. Yaklaşık 10 yıl süren çalışmada, ABD ve Kanada genelinden elde edilen kemik, tekstil, yiyecek artıkları ve kömür kalıntılarına ait 60 binden fazla radyokarbon tarihi değerlendirildi.

Analizler, nüfusun yaklaşık iki bin yıl boyunca istikrarlı biçimde arttığını ve MS 1150 civarında en yüksek seviyeye ulaştığını gösterdi. Ancak bu tarihten sonra tablo değişti.

İKLİM, SALGIN VE ÇATIŞMALAR ETKİLİ OLDU

Araştırmaya göre nüfus düşüşünde iklim değişiklikleri, kuraklık, salgın hastalıklar ve topluluklar arası çatışmalar etkili oldu. Düşüş kıta genelinde aynı anda gerçekleşmedi. Bazı bölgeler nüfus kaybederken, bazı yerleşimler büyümeye devam etti. Bu durum, Kuzey Amerika’da senkronize olmayan nüfus hareketlerine işaret ediyor.

Uzmanlar, bu dalgalanmaların yerel çevre koşulları ve ekonomik yapılarla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.

CAHOKIA’NIN YÜKSELİŞİ VE ÇÖKÜŞÜ

Mississippi ve Missouri nehirlerinin birleştiği noktada kurulan Cahokia, tarih öncesi dönemin en büyük yerleşimlerinden biri olarak öne çıkıyor. MS 1100 civarında nüfusu 10 bini aşan kent, gelişmiş tarım teknikleri sayesinde hızla büyüdü. Ancak kuraklıkların tarımsal üretimi zayıflatmasıyla nüfus hızla azaldı ve MS 1350’ye gelindiğinde yerleşim tamamen terk edildi.

Araştırmanın başyazarı Robert Kelly, tarımın bir bölgenin taşıma kapasitesini artırdığını ancak doğa koşulları değiştiğinde bu desteğin ortadan kalkabileceğini vurguladı.

AVRUPALILAR ÖNCESİ VE SONRASI

Çalışma, MS 1450 civarında kıta genelinde kısmi bir toparlanma yaşandığını ortaya koyuyor. Ancak 16. yüzyılın başlarında Avrupalıların Amerika kıyılarına ulaşmasıyla birlikte yeni hastalıklar, savaşlar ve toprak kayıpları nedeniyle yerli nüfus yeniden sert bir düşüşe geçti.

Araştırmacılar, bu verilerin sömürgeci anlatılarla karıştırılmaması gerektiğini özellikle vurguluyor. Nüfustaki düşüş, Avrupalıların gelişini meşrulaştıran bir gerekçe olarak görülemez. Uzmanlara göre, iki süreç birbirinden ayrı değerlendirilmek zorunda.

Yeni bulgular, Kuzey Amerika tarihine dair yerleşik kabulleri sorgularken, kıtanın fethinin “kaçınılmaz” olduğu yönündeki görüşleri de tartışmaya açıyor.