Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen üniversitelerin tecrübeleri, yeni yerleşkelerin güç verimli, düşük karbonlu ve iklim değişikliğine dirençli tasarlanması emeliyle raporlaştırılıyor.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen çalışmada, zelzele bölgesindeki üniversitelerin afet sonrası tekrar yapılanma sürecinde karşılaştığı meseleler ve edindiği deneyimler değerlendiriliyor. Malatya Turgut Özal Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Adıyaman Üniversitesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Dicle Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesinin katkı sunduğu çalışmayla, yeni yerleşke ve fakültelerin “yeşil kampüs” anlayışıyla tasarlanmasına yönelik rapor hazırlanıyor. Çalışmada, sarsıntı sonrası yine yapılanmada kullanılabilir binaların korunması, inşaat gereçlerinin yine kıymetlendirilmesi, yenilenebilir güç sistemlerinin yaygınlaştırılması ve güç tüketiminin azaltılması üzere bahisler ele alınıyor. Üniversitelerin muhtemel afetlerde eğitim ve araştırma faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesi için güç ve su güvenliğinin sağlanması, yağmur suyunun toplanarak yine kullanılması ve atıkların geri dönüşüme kazandırılması da raporun öncelikleri arasında bulunuyor.
DEPREM BÖLGESİNDEKİ ÜNİVERSİTELERİN TECRÜBELERİ RAPORUN ANA TEMASI
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gündüz, 6 Şubat 2023’teki zelzelelerde birçok üniversitenin de etkilendiğini söyledi. Sarsıntılarda kimi üniversitelerin fakülte binalarının yıkıldığını, kimilerinin ise tekrar yapılmasına karar verildiğini belirten Gündüz, bu süreçte edinilen tecrübelerin yeni yapılaşma çalışmalarına aktarılması maksadıyla çalışma başlattıklarını söz etti. Gündüz, zelzeleden etkilenen kentlerdeki üniversitelerle bağlantıya geçerek afet sürecinde yaşanan problemleri ve yine yapılanmada dikkat edilmesi gereken konuları değerlendirdiklerini anlattı. Üniversitelerden olay örnekleri üzerinden bilgi aldıklarını ve belli aralıklarla toplantılar düzenlediklerini aktaran Gündüz, “Bundan sonraki süreçte üniversitelerimizle birlikte yaşadığımız deneyimlerden hareketle yeni yerleşkelerin oluşturulması esnasında ya da bu etapta üniversitelerimizin yapılarının hem iklim dirençli hem etraf hassas yapılarla artık donatılması gerektiği görüşü var.” dedi.
YENİ BİNALARDA YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANILMASI VE İKLİM DİRENÇLİ OLMASI HEDEFLENİYOR
Gündüz, üniversite olarak kimi alanlarda yenilenebilir güç ve geri dönüşüm sürecini kullandıklarını belirtti. Üniversitede atıklardan sera kurduklarını da anlatan Gündüz, şöyle devam etti:
“Enerji verimli binalar artık hayli değerli hale geldi. Düşük karbonlu yapıların oluşturulması günümüzde çok kıymetli. Bundan sonraki süreçte klâsik bina ve yapı üretimi yerine etraf hassas, iklim dirençli binaların oluşturulması için bir fırsat olarak görüyoruz ve bu fırsatları da üniversitelerimizden edindiğimiz bilgilerle bir rapor haline dönüştürüp ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşmayı planlıyoruz. Var olan güç tüketimlerinin de izlenmesi ve hasebiyle buna yönelik de güç tüketiminin daha düşük tüketimli güç araçların, düzeneklerinin kullanılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerekiyor.”
YAĞMUR SUYUNUN DEPOLANMASI ÖZELLİKLE SULAMA İHTİYACINA KATKI SAĞLAYACAK
Üniversitelerin su ve güç kaynaklarını daha verimli kullanabilmesi için çeşitli teklifler geliştirdiklerini lisana getiren Gündüz, yağmur suyunun toplanıp depolanmasının bilhassa sulama muhtaçlığının karşılanmasına katkı sağlayacağını tabir etti. Yerleşkelerde yağmur suyunu hasat eden ve depolayan altyapıların kurulmasının ehemmiyetine değinen Gündüz, bu suyun peyzaj ve ziraî faaliyetlerde kullanılabileceğini belirtti. Binalarda ısı yalıtımına da ehemmiyet verilmesi gerektiğini vurgulayan Gündüz, şöyle devam etti:
“Yağmur suyunu hasat eden, depolayan, münasebetiyle sonrasında da üniversitelerin muhtaçlık duyduğu alanlarda kullanımına imkan veren kimi altyapıların kurulması gerekiyor. Bilhassa peyzaj yahut ziraî hedefli faaliyet gösteren ünitelerde bu suyu kullanmak, sulama ve su ıstırabının giderilmesine katkı sağlayacaktır. Bunun dışında düşük karbonlu kimi konular var, bunlara dikkat etmek lazım. Isı yalıtımı daha uygun olan materyallerden hareketle binaların yalıtımını sağlamak gerekiyor. Hem daha konforlu hem de yeşil bina anlayışına uygun yapıların oluşturulmasıyla üniversite yerleşkelerinin topluma rol model olmasını ve kendi gereksinimlerini karşılayabilecek halde planlanmasını önemsiyoruz.”
Gündüz, tamamlandığında üniversitelerin yine yapılanma süreçlerinde yararlanabileceği bir müracaat kaynağı niteliği taşıyacak raporu başka üniversitelerle de paylaşacaklarını kelamlarına ekledi.